49 obserwujących
196 notek
640k odsłon
9382 odsłony

Wołyń/Galicja/Lubelszczyzna - marzec 1944

Wykop Skomentuj

„Ja otrzymałam tej nocy dwa postrzały kulami rozrywającymi. Straciłam przytomność. Napastnicy sądząc, że nie żyję, zostawili mnie w spokoju. Po jakimś czasie oprzytomniałam i doczołgałam się do sąsiada, Ukraińca, Dymitra Krzyżanowskiego. Znalazłam tam schronienie, ale na drugi dzień odnaleźli mnie banderowcy i ponownie podjęli próbę zamordowania. Otrzymałam trzy postrzały z pistoletu i dwa razy przekłuto mnie bagnetem…” [Rozalia Jezierska, Soroki, Tarnopolskie]

Odwety i większe walki polsko-ukraińskie (bez walk w samoobronie)

Wołyń:
5.03.1944 – kilkugodzinny bój 3 plutonów „Lecha” z UPA pod Hajkami.

12.03.1944 – jednostki 27. WDP AK rozbiły bojówkę UPA w miasteczku Korytnica (pow. Włodzimierz Woł.). Uwolniono kapitana sowieckiego przywiązanego drutem kolczastym do słupa i bitego do nieprzytomności.

Pomnik jeńców radzieckich w Włodzimierzu Wołyńskim (źródło: www.wolgal.pl). Co mogło zainspirować jego twórcę? 

19.03.1944 – rozbicie bojówki UPA w Zapolu (pow. Luboml) przez bataliony”Korda” i „Sokoła”.

27. WDP AK nie skupiała się na walkach z Ukraińcami. W marcu 1944 stoczyła kilka bitew z siłami niemieckimi, np. atak na Hołoby (8.03), zdobycie miasteczka Turzysk razem z Armią Czerwoną (20.03), bój z Węgrami o most w Turopinie (24.03) czy z Wehrmachtem pod Kapitułką (23.03).

Lubelszczyzna:
9-20.03.1944 – uderzenie polskiej partyzantki na ponad 20 wsi ukraińskich na Zamojszczyźnie, zniszczenie upowskich kuszczów szychowickiego i poturzyńskiego.

19.03.1944 – kontratakując po bitwie z Niemcami, SS „Galizien” i policją ukrańską, oddziały „Rysia” i „Wiktora” spaliły ukraińskie wsie Mieniany, Kozodawy, Cichobórz i Kosmów.

28.03.1944 – po ataku UPA na ewakuowaną ludność polską z Rzeplina, oddział „Wiktora” zdobył i spalił ukraiński Wasylów.

Marzec’44 (brak daty dziennej) – drużyna AK z obwodu tomaszowskiego rozbiła zebranie przywódców OUN i UPA w Bełżcu, poświęcone opracowywaniu ataków na ludność polską. Wg Z.Markiewicza odbywało się ono u księdza greckokatolickiego i było połączone z obrządkiem święcenia noży i broni. Zginęło 8 Ukraińców.

Warto wspomnieć, że oddziały BCh i AK na Zamojszczyźnie toczyły liczne walki z Niemcami, SS „Galizien”, policją ukraińską i UPA w obronie własnej i ludności polskiej (np. 5 i 8-9.03 – Prehoryłe/Małków, 9.03 – Sahryń-kolonia, 16.03 – Łasków, 19-23.03 – rejon Hrubieszów-Sokal, 27.03 – Smoligów). W marcu 1944 „Ryś” meldował, że w wyniku walk (toczonych już od 1,5 roku) całkowicie wyczerpały się zapasy amunicji, ludzie masowo zapadali na choroby związane z przeziębieniem, szkorbut, umundurowanie było w opłakanym stanie.

Do końca marca’44 ludność polska została niemal całkowicie ewakuowana z terenów Zamojszczyzny zagrożonych przez UPA.

Galicja (Małopolska) Wschodnia:
8.03.1944 – po napadzie na wieś Błyszczywody Polacy w odwecie zastrzelili kilkunastu Ukraińców wracających z targu z Żółkwi.

W związku z eskalacją zabójstw dokonywanych na pojedynczych Polakach przez policjantów ukraińskich, lwowska AK w dniach 9 i 12 marca 1944 przeprowadziła akcję „Nieszpory”. Na ulicach miasta zastrzelono co najmniej 11 policjantów, przy ich zwłokach pozostawiając kartki z informacją o przyczynie zamachu. Po tej akcji zabójstwa na Polakach ustały.

9-21.03.1944 – odwetowy rajd lwowskiego Kedywu w obwodach Przemyślany i Bóbrka i zabicie ok. 130 Ukraińców.

W wyżej wymienionych walkach i odwetach mogło zginąć do 1700 Ukraińców (głównie w oparciu o twierdzenia G.Motyki)

Relacje OUN-UPA z Niemcami

W tym miesiącu OUN-UPA kontynuowała zawieranie lokalnych porozumień z Niemcami (np. w rejonie Werby i Derażnego na Wołyniu czy przez kureń „Maksa” w galicyjskim powiecie brodzkim. W ich wyniku doszło do przerzucania łączników przez front i tworzenia oddziałów UPA na niemieckim zapleczu. Aby wziąć w ryzy te kontakty, CP OUN-B rozpoczął pertraktacje niemiecko-ukraińskie na szczeblu ”centralnym”.

20 i 24. marca – starcia banderowców z Węgrami (sojusznikami Niemiec) w okolicach Dominopola (Wołyń). Do podobnych starć dochodziło też w woj. stanisławowskim. Wynikało to prawdopodobnie z sympatyzowania Węgrów z Polakami.

Ponadto na terenach, gdzie banderowcy przeprowadzali „antypolską akcję” (ale nie na Lubelszczyźnie i nie tam, gdzie operowała SS „Galizien”), dochodziło do drobnych starć UPA z Niemcami, którzy próbowali (dość opieszale niestety) przeciwdziałać mordom. Znany jest przypadek pacyfikacji ukraińskiej Słobódki Bołszowickiej przez Niemców z powodu antypolskicj rzezi.

Walki OUN-UPA z Sowietami

2.03.1944 (prawdopodobnie) – śmierć Nikołaja Kuzniecowa, jednego z najbardziej znanych wywiadowców II wojny światowej w potyczce z UPA (k. wsi Biełgorodki, Wołyń).

10.03.1944 – wyruszenie przez część oddziałów „Dubowego” na rajd po wschodniej Ukrainie, zakończony całkowitym niepowodzeniem.

21.03.1944 – zgrupowanie partyzantów sowieckich im. Michajłowa rozbiło upowców w Wielkiej Moszczanicy (Wołyń) zabijając 224 osoby. Rywalizacja banderowców z partyzantką sowiecką toczyła się na całej zachodniej Ukrainie. Sowiecki radiogram z 15.marca głosił: „We wszystkich zachodnich obwodach nacjonaliści stanowią otwarte zagrożenie dla partyzantów”. Jednak, jak stwierdza G.Motyka, upowcy nie dysponowali siłami będącymi w stanie przeciwstawić się większym jednostkom partyzantów.

Wykop Skomentuj
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura