29 obserwujących
58 notek
207k odsłon
  182   0

Mędrzec i władza

„Pragnę przekazać pamięci, co działo się w dniu 13 października tego roku, w którym rozpoczął się wiek nowy, błogosławiony. Nie będę się powodował uczuciem ani wdzięczności, ani niechęci. Wszystko jest prawdą!… Otóż był to października dzień trzynasty. Godziny nie potrafię ci podać, łatwiej bowiem pogodzą się filozofowie niż zegary. Ale było to gdzieś między szóstą a siódmą. Klaudiusz zaczął oddawać ducha, ale wyzionąć go nie mógł. Wtedy bóg Merkury, zawsze lubujący się w jego umysłowości, wziął na bok jedną z trzech bogiń przeznaczenia i rzecze: - Cóż to, kobieto okrutna, pozwalasz, aby biedak się męczył i w żaden sposób nie mógł skończyć tak srogich cierpień? Przecież to już lat sześćdziesiąt i cztery, odkąd walczy ze swoją duszą! Czemuś tak niechętna jemu i państwu?…

Zgodnie z prośbą Merkurego Kloto przecięła nić życia cesarza. A tymczasem jej siostra Lachezis uwieńczyła swe skronie laurem. … Widzi to bóg Apollon, Febus, pomaga pieśnią, cieszy się przyszłością, to w struny uderza radośnie (i )… przykazuje:

- Nie ujmujcie niczego, niech pokona czas wyznaczony śmiertelnikowi. On, który mnie przypomina obliczem i wdziękiem, a nie ustępuje mi ani umiejętnością śpiewu, ani czarem głosu. Zmęczonym da wieki szczęścia, przywróci głos prawom. Jak Jutrzenka rozpraszająca gwiazdy blednące, jak Zorza, która sprowadza je z powrotem, jak Brzask różany, co ciemność poskramia i dzień przywodzi, kiedy Słońce wyjeżdża swym rydwanem, takim oto jest Cezar, takim już wkrótce Rzym ujrzy Nerona. Jego pogodne oblicze promienieje łagodnym blaskiem, a włosy bujnie spływają na piękną szyję.”

 Autorem tego panegiryku, którego tylko fragmenty przytaczam, jest Lucius Anneaus Seneca, po naszemu Seneka, pisarz i polityk rzymski, nazywany Filozofem, urodzony w 4 roku p.n.e, zmarły w roku 65 n.e. Encyklopedia podaje krótką charakterystykę Seneki (Młodszego): stoik, filozof, to jest wyznawca i wybitny głosiciel, czy propagator, filozofii stoickiej, i… piewca heroicznej etyki! Powyższy tekst aż płonie od mądrości i od heroicznej etyki. Adresatem tego panegiryku, jest Neron Apollon – Lucius Dominius Ahenobarbus – cesarz rzymski (ur. 15 grudnia 37 roku n.e., zm. 9 czerwca 68 roku n.e.).

 Wydarzenie, które opiewa Seneka to śmierć starego cesarza Klaudiusza, przybranego ojca Nerona, i objęcie tronu przez Nerona, jego adoptowanego syna. Boski Klaudiusz otruty na rozkaz swojej żony Agrypiny, matki Nerona, męczył się całą noc, dopiero rankiem skrócono jego męki. Tego samego dnia 13 października 54 roku Neron został cesarzem, jedynym, absolutnym władcą imperium. Gdy Neron objął tron, nie miał nawet ukończonych siedemnastu lat. Dlaczego zamordowano Klaudiusza? Seneka to wyjaśnia: bo żył za długo! Bo kalał ziemię swą plugawą obecnością. Bo stał na drodze nowego, lepszego świata. Na szczęście Klaudiusz wreszcie odszedł i nastał nowy wspaniały dzień panowania młodego, pięknego i nieskazitelnego Nerona, w którego wszedł bóg Apollon. Czy też to Nero połączył się z Apollonem? A teraz inny fragment z lat znacznie późniejszych.

„Któż nie wie, że najwięksi głupcy najbardziej korzystają z tych waszych rozkoszy, że nikczemność obfituje w przyjemności, i że sama dusza dostarcza sobie wielu rodzajów występnej rozkoszy? Przede wszystkim jest to zarozumiałość, nadmierne poczucie własnej wartości i nadęte wynoszenie się ponad innych, ślepe i bezkrytyczne przywiązanie do własnych rzeczy, rozwiązłe przyjemności i uniesienie z bardzo błahych i dziecinnych powodów, zgyźliwość i arogancja lubująca się w obelgach, próżniactwo i wyuzdanie płynące z leniwego, ospałego umysłu.” Seneka, O życiu szczęśliwym

 Czy Seneka nie opisuje tutaj swego wychowanka, cesarza Nerona? Te dwa fragmenty stanowią jakby klamrę, początek i koniec. Od Nerona Apollona po degenerata. Co było pomiędzy? Długie lata przyjaźni, pracy wychowawczej i kształcenia. Oraz innych przyjemności. Seneka miał zadawniony żal i czuł osobistą niechęć do cesarza Klaudiusza, który zesłał go na zesłanie na wyspę Korsykę w 31 roku, z poduszczenia swej trzeciej żony, Messaliny. Z zesłania Seneka wrócił do Rzymu w roku 49, za sprawą kolejnej żony Klaudiusza Agrypiny, która uczyniła Senekę wychowawcą swego syna Nerona. Agrypina była bratanicą Klaudiusza, bliską krewną. Osiemnastoletnie zesłanie na dziką wyspę to dobry powód do nienawiści. Seneka zaczął pracę nad edukacją i wychowaniem, czy formowaniem dwunastoletniego dziecka, bo tyle miał Neron. Dzieciństwo i młodość Neron spędził pod jego skrzydłami, w deszczu złotych rad i nauk wielkiego filozofa, krzewiciela nauk moralnych – Seneki. Powiedzieć, że Seneka poniósł największą klęskę pedagogiczną w dziejach to nic nie powiedzieć. Nauczyciele Hitlera, czy pedagodzy Stalina nie pisali traktatów filozoficznych o wyższości dobra nad złem.

Lubię to! Skomentuj Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Kultura