Szpargały
Świat przedwojenny przeobraża się na naszych oczach w legendę, dla jednych przetkaną światłem i barwą, dla innych – wrażliwych na propagandę – pełną cieni. Edward hrabia Raczyński, 1991
17 obserwujących
223 notki
55k odsłon
  354   0

Emitenci listów zastawnych na ziemiach polskich (1)

image

     Do 24 czerwca 1843 r. wydano listy zastawne na 675 dóbr o wartości 13 760 100 talarów. Z tego umorzono 2 723 450 talarów. 15 kwietnia 1842 r. uchwalono nowe przystąpienie do Towarzystwa, trwające do 1847 r. Nowe listy przynosiły 3,5%, a wylosowane płaciły się al pari. Ziemstwo w okresie swojej działalności wydało listów zastawnych 4% na sumę 41 277 600 marek, a 3,5% na sumę 35 361 700 marek. Pierwsza seria listów zastawnych zo-stała umorzona całkowicie w 1868 r., a druga w 1877 r.

     Antypolska polityka rządu Prus uniemożliwiła po 1849 r. prowadzenie działalności przez Towarzystwo i doprowadziła w 1857 r. do postawienia go w stan likwidacji i do jego ostatecznego zamknięcia w 1877 r. Równocześnie w 1857 r. powołano Neuer Kreditverein für die Provinz Posen (Nowe Towarzystwo Kredytowe Prowincji Poznańskiej), którego siedzibę ulokowano z czasem wśród budowli Dzielnicy Cesarskiej, a nazwę w 1883 r. skrócono do Posener Landschaft. Z uczestnictwa w nowym ziemstwie wykluczono te majątki, które uczestniczyły w starym Ziemstwie. W 1890 r. powstał przy Ziemstwie bank, który od 1892 r. nazwano Posener Landschaftliche Bank. Dyrekcja Ziemstwa przekazała mu wszystkie transakcje dotyczące realizacji kuponów papierów wartościowych Ziemstwa, które dotąd załatwiał główny agent Ziemstwa, firma Hirschfeld & Wolff w Poznaniu i w Berlinie.

      Po I wojnie światowej Poznańskie Ziemstwo Kredytowe spolonizowano, a jego bank przyjął nazwę Bank Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. Władzami Ziemstwa były: Dyrekcja, Komitet i Sejmik. Do zakresu działania Dyrekcji należało kierownictwo nad wszelkimi sprawami Ziemstwa, przyznawanie, zabezpieczanie i ściąganie pożyczek, zawiadywanie majątkiem Ziemstwa, mianowanie i zwalnianie radców i urzędników Ziemstwa, przedstawia-nie projektów i wniosków Komitetowi i Sejmikowi w sprawach należących do ich zakresu działania, ogłaszanie bilansów i sprawozdań rocznych Ziemstwa. Dyrekcję tworzyli prezes i czterech radców generalnych, w tym syndyk i jego zastępca. Prezes wybierany był przez Sejmik na 10 lat, a zatwierdzany przez Ministra Skarbu. Komitet sprawował nadzór nad całkowitą działalnością Ziemstwa, m.in. uchwalał budżet, przyjmował sprawozdania Dyrekcji. Składał się z 18 osób wybieranych spośród stowarzyszonych na 6 lat. Sejmik Towarzystwa wybierał Dyrekcję, uchwalał zmiany statutu Ziemstwa oraz ustalał rodzaje serii, wzorów, waluty i wartości nominalnej listów zastawnych. Tworzyło go 54 delegatów wybieranych na 6 lat przez ogół stowarzyszonych.

     Pod koniec lat 20. Dyrekcję Towarzystwa stanowili: Józef Żychliński (prezes), Mieczysław Szułdrzyński, Władysław Szczepkowski, dr Alfred Ohanowicz, dr Bolesław Pińkowski. Stan pożyczek Towarzystwa na 31 grudnia 1928 r. wynosił: 4% listy zastawne konwersyjne na kwotę 36 683 800 zł, 8% listy zastawne na 7 304 070 $.

     W drugiej połowie lat 30. Dyrekcja Towarzystwa prezentowała się następująco: Józef Żychliński (prezes), Kazimierz Żychliński, dr Alfred Ohanowicz i dr Zdzisław Skarżyński.

     Na przełomie lat 20. i 30. Radę Nadzorczą Banku Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego tworzyli: Kazimierz Żychliński (prezes), Wiesław Tuchołka, Józef Żychliński, Mieczysław Szułdrzyński, dr Bolesław Pińkowski, dr Alfred Ohanowicz, Edward Grabski, Wilhelm v. Born-Fallois, Jan Lipski, Józef Czapski i Zygmunt Chłapowski.

     Bank Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego nie miał oddziałów. Dysponował skromnym kapitałem, w 1890 r. 2 mln RM, 1921 r. – 10 mln mkp, w 1925 r. – 300 000 zł, w 1928 r. – 1 500 000 zł. Kres jego działalności nastąpił z początkiem II wojny światowej. Prezesami Banku byli: Władysław Szczepkowski (1923–1929), Kazimierz Żychliński (1929–1932) i dr Alfred Ohanowicz (1932–1939).

     6 kwietnia 1948 r. uchwałą Rady Ministrów Towarzystwo postawiono w stan likwidacji. Przebieg likwidacji określał dekret Rady Ministrów z 25 października 1948 r. o zasadach i trybie likwidacji niektórych instytucji kredytu długoterminowego.

Siedziba „starego” Ziemstwa

     Siedzibę Ziemstwa Kredytowego wybudowano w latach 1837–1838 w narożniku łączącym ulice Friedrichstrasse (23 Lutego) i Wilhelms-Strasse (al. Marcinkowskiego). Twórcą projektu był August Soller (1805–1853, projektował głównie obiekty sakralne, m.in. kościół Mariacki w Spandau), a twórcą rzeźb profesor Karol Ceptowski (1801–1847, twórca m.in. sarkofagu Marii Kazimiery w krypcie wawelskiej). Wejście główne do budynku, poprzedzone portykiem arkadowym wspartym na filarach podtrzymujących balkon, znajdowało się w ściętym narożniku. Na parterze umieszczono biura, skarbce i kasy. Na piętrze dominuje dwukon-dygnacyjna sala posiedzeń, znajdowały się tam również mieszkania dyrektorów. Na drugim piętrze zaplanowano mieszkania pracowników. Przed II wojną światową w gmachu mieściła się siedziba Starostwa Krajowego w Poznaniu.

Lubię to! Skomentuj Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Gospodarka