10 obserwujących
419 notek
1790k odsłon
3172 odsłony

Węże w Polsce. Jeden jest jadowity. Jak go rozpoznać?

Żmija, oprócz tego, że ma zygzak, ma także pionową źrenicę.
Żmija, oprócz tego, że ma zygzak, ma także pionową źrenicę.
Wykop Skomentuj9

Na całym świecie istnieje ponad 3000 gatunków węży, w Polsce występuje obecnie zaledwie 5 i tylko jeden z nich jest jadowity. Zanim wpadniemy w panikę na widok gada, warto wiedzieć z jakim gatunkiem mamy do czynienia. Pamiętajmy, że wszystkie polskie węże są pod ochroną. 

Polskie węże - jak je rozpoznać

Węże są mięsożerne. Żywią się małymi zwierzętami, w tym jaszczurkami, innymi wężami, małymi ssakami, ptakami, jajami, rybami, ślimakami lub owadami. Połykają ofiary w całości, mimo że często są one większe od samego węża. Połykanie polega na nasuwaniu się węża na swoją ofiarę. Jest to możliwe dzięki bardzo ruchliwej trzewioczaszce oraz specyficznemu ułożeniu podskórnych naczyń krwionośnych, które tworzą sieć zmieniających kształt rombów.

Węże nie polują na ludzi i większość z nich nie atakuje ich celowo, a nawet unika z nimi kontaktu. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy wąż zostanie zaskoczony, zaatakowany lub zraniony. Niejadowite węże nie stanowią żadnego zagrożenia dla ludzi, a ich ugryzienie nie jest szkodliwe. Z kolei połowa przypadków ugryzień żmii to tzw. ugryzienia suche, bez wstrzyknięcia jadu. 

Węże są jednym z najbardziej nielubianych stworzeń. Przez wieki zabijano je, eliminując w wielu miejscach ich populację. Nie bez znaczenia jest skojarzenie, że w Biblii wąż był jednym z wcieleń szatana. Tymczasem węże są ważną częścią ekosystemu. Polując na gryzonie i ograniczając ich liczbę przyczyniają się do zmniejszania strat gospodarczych, jakie czynią te drobne szkodniki.  

Gniewosz plamisty

węże w Polsce

Inaczej zwany jest miedzianką ze względu na kolor. Często bywa mylony ze żmiją, choć jest zupełnie nieszkodliwy, za to człowiek stanowi dla niego zagrożenie. Jest to bowiem gatunek narażony na wyginięcie.

Gniewosz jest zdecydowanie mniejszy od żmii. Są to węże o drobnej budowie, których długość ciała dorosłych osobników waha się od 60 do 75 cm, samica jest większa - osiąga nawet 90 cm. Ważą ok. pół kilograma.

Barwa ciała rdzawobrązowa lub brązowa, a u samic szara lub gliniastoszara. Na grzbiecie wzdłuż środkowej linii występują 2 lub 4 rzędy plam. Ułożone są na przemian wzdłuż lub wszerz, przypominają zygzak żmii zygzakowatej. Aby odróżnić gniewosza od żmii należy popatrzeć na głowę. Na głowie oraz częściowo na karku widnieje plama w kształcie serca lub podkowy w kolorze ciemnobrązowym, żmija tego nie ma. Ponadto żmija ma głowę wyraźnie odgraniczoną od reszty ciała, a gniewosz nie. Gniewosz plamisty ma okrągłą źrenicę, a żmija pionową. 

Gniewosz występuje w miejscach suchych i silnie nasłonecznionych, na terenach kamienistych, w zaroślach i trawach, unika natomiast lasów oraz wysokich partii gór. Południowe ziemie – Podkarpacie, Małopolska, Świętokrzyskie – tam można go spotkać.

Odżywia się prawie wyłącznie jaszczurkami (w tym także padalcami). Rzadziej płazami, pisklętami i drobnymi ssakami (zwłaszcza ryjówkowatymi i myszami). Swą zdobycz gniewosz plamisty najpierw oplata i obezwładnia swym ciałem, następnie połyka ją żywą lub martwą.

Wąż Eskulapa 

węże występujące w Polsce

To największy wąż żyjący w Polsce i Europie Środkowej. Długość jego ciała może przekraczać 2 m, choć najdłuższy odnotowany w Polsce osobnik z Bieszczadów liczył sobie 1,61 m. Samce są zwykle dłuższe od samic (a to rzadkość u węży). Dorosłe osobniki są oliwkowo-brązowe. Wierzch ciała z reguły ciemniejszy od spodu. Grzbiet ma barwę oliwkowobrązową lub brunatną z jasnymi plamkami. Głowa wysmukła, pociągła z dużymi oczami z reguły o jaśniejszym ubarwieniu od ogona, a brzuch słomkowy lub żółtawy – czasami mogą występować na nim ciemne plamki. Ma również wyraźnie zaznaczone łuski. 

W Polsce występuje w Bieszczadach. Żyje w obszarach leśnych lub polanach, często w miejscach położonych w dolinach rzek. Lubi okolice zabudowań, polany, łąki, obrzeża dróg, obrzeża lasów, kamieniołomy, urwiska zboczowe. Wąż Eskulapa zwykle siedzi w swojej kryjówce, trudno się na niego tak po prostu natknąć. W gorące dni wypełza głównie o zmierzchu i nocą, a za dnia trzyma się blisko wody.

Odżywia się myszami, małymi ssakami, jaszczurkami, jajami, pisklętami, małymi ptakami oraz małymi wężami. Czasem zjada też młode bezkręgowce. Polując na zdobycz chwyta ją pyskiem i owijając ciałem dusi przez kilka minut, a następnie połyka w całości. Samce tego gatunku węża potrafią widowiskowo walczyć ze sobą o samicę. 

Wąż Eskulapa nie jest jadowity. Za to jest wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt jako gatunek "krytycznie zagrożony". Jego nazwa jest związana z laską Asklepiosa – symbolem medycyny i farmacji, jak również z samym mitycznym Asklepiosem.

Zaskroniec zwyczajny 

węże występujące w Polsce

Zaskroniec zawdzięcza swą polską nazwę charakterystycznym żółtawym plamom „za skroniami”. Plamy te są bardzo wyraźne – pozwalają łatwo rozpoznać ten niejadowity i niegroźny dla człowieka gatunek, otaczają je czarne obwódki. Ubarwienie ciała zmienne, zazwyczaj szarozielone lub brązowawe. Biało-kremowy brzuch pokrywają nieregularne czarne plamy o podobnym do kwadratów kształcie. Samica jest większa od samca i osiąga średnio długość do 1,5 m, a samiec do 1 m. Charakterystyczną cechą zaskrońca są również okrągłe źrenice.

Wykop Skomentuj9
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Rozmaitości