0 obserwujących
14 notek
4918 odsłon
243 odsłony

Zapomniani cz. 2: Polska 1569-73

Wykop Skomentuj3

            Rok 1569 oprócz połączenia dwóch państw to także dwa inne wydarzenia. Tego właśnie roku w miejscowości Raków na Kielecczyźnie powstała gmina ariańska. Było to miejsce, które stało się ośrodkiem myśli politycznej, oświatowej i kulturalnej. Kolejne ważne wydarzenie tego roku datowane jest na 16 marca. Tego dnia Prusy Królewskie zostały inkorporowane do Korony. Było to zwieńczenie dekady przepełnionej naciskami magnaterii w celu ograniczenia autonomii Prus. Król wydał dekret o likwidacji pruskiego sejmu. Od tej pory pruscy politycy obradowali w polskim sejmie. Mimo przyłączenia Prus do Królestwa Polskiego (odbyło się to przed powstaniem Rzeczpospolitej Obojga Narodów), zachowały one pewną autonomię. Miały możliwość do samodzielnego prawa i skarbu. Mogli także obsadzać własne urzędy bez zgody Królestwa Polskiego.

            Kolejny rok przyniósł kolejne ważne zmiany. Tradycja katolicka była na ziemiach polskich bardzo silnie ugruntowana od samych początków państwowości polskiej. W drugiej połowie XVI wieku Europa podzielona była na zwolenników katolicyzmu i orędowników reformacji. Gdy w państwach europejskich trwały wojny wewnętrzne pomiędzy reformatorami i kontrreformatorami bądź trwała inkwizycja, Rzeczpospolita znana była jako  „ oaza spokoju i tolerancji ”. Reformatorzy kościoła katolickiego w Rzeczpospolitej obawiając się odwzorowania działań reformatorskich z zachodnich państw europejskich na zgodę sandomierską. W dniach 9-14 kwietnia w Sandomierzu odbywał się synod z udziałem luteran, kalwinistów i braci czeskich. Uchwalili oni porozumienie w sprawie zaniechania sporów na tle wyznaniowym, a także zadeklarowali wspólną walkę o tolerancję religijną, co było ewenementem w ówczesnej Europie. Do rozmów nie zaproszono arian, którzy byli traktowani jako sekta. Rok 1570 to także ważna data jeśli chodzi o polską politykę zagraniczną. 22 czerwca król Zygmunt II August zawarł z carem Rosji Iwanem IV Groźnym rozejm, który miał trwać 3 lata. Na jego mocy obie strony miały utrzymać zdobyte terytoria. Trwająca od 1558 roku wojna litewsko-rosyjska ukazała słabość państwa litewskiego, które z trudem odpierało ataki Państwa Moskiewskiego. W ciągu 7 lat walki Polska jako sojusznik Litwy wystawiła aż 300 rot wojsk, na co wydała aż 2 miliony złotych. Konsekwencją tego było znalezienie wśród Litwinów większej aprobaty dla większego zbliżenia Królestwa Polskiego do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zapadła również bardzo ważna decyzja polityczna. Po ewentualnej śmierci ostatniego władcy z dynastii Jagiellonów, kandydatem do polskiej korony miał stać się car Iwan IV Groźny. Oprócz zawieszenia działań wojennych z Moskwą, 13 grudnia 1570 roku na kongresie w Szczecinie zakończyła się pierwsza wojna północna. Inicjatorem obrad kongresu był Zygmunt II August, który szukał sojuszników do przyszłych wojen z Moskwą. Oprócz posłów polskich w sprawie tej pośredniczyli również wysłannicy francuscy i cesarscy. Głównymi celami Rzeczpospolitej było uzyskanie zgody nad przyznaniem Inflant i likwidacja żeglugi narewskiej. Do porozumienia jednak nie doszło, co spowodowane było różnym spojrzeniem na poszczególne sprawy. W dodatku Rzeczpospolita może odnotować poważne niepowodzenie jeżeli chodzi o dyplomację, ponieważ Dania – dotychczasowy sojusznik Rzeczpospolitej, zawarła pokój ze Szwecją bez wiedzy Rzeczpospolitej. Taka decyzja spowodowała bardzo duże ochłodzenie stosunków polsko-duńskich, tym bardziej, że Szwecja poniosła bardzo duże straty na rzecz Danii, a Rzeczpospolitej nie przypadło dosłownie nic.

W szesnastym wieku dużą rolę w działaniach wojennych zaczęła odgrywać marynarka wojenna. Zalążek tej formacji powstał już w 1517 roku, gdy ówczesny król Zygmunt I Stary zdecydował się na utworzenie floty kaperskiej. Była to jednostka złożona z piratów, będąca pierwszą w historii Polski, państwową formacją państwową. Członkowie floty kaperskiej nazywani byli „ strażnikami morza ”. Zygmunt II August 24 marca 1568 roku powołał do życia Komisję Morską. Na jej czele stanęli kasztelan gdański Jan Kostka i opat oliwski Kasper Gaschkau. Do zadań Komisji Morskiej należało między innymi: rozliczanie kapitanów z działalności okrętów kaperskich, pilnowanie dyscypliny wśród załóg i wydawanie instrukcji co do dalszych działań. Rok później zostały opracowane tak zwane        „ artykuły morskie ”, czyli pierwszy w historii regulamin służby w marynarce wojennej.

          W 1571 roku stosunki polsko-duńskie jeszcze bardziej się zepsuły, gdy 29 lipca Duńczycy zniszczyli stacjonującą w Pucku część floty (dokładnie 9 statków), wywożąc niektóre do Kopenhagi. W tym samym roku zdrowie króla Zygmunta II Augusta znacznie się pogorszyło. Z tego powodu 51-letni król sporządził swój testament. Zapisał w nim bardzo bogatą, bo składającą się aż z 360 sztuk kolekcję arrasów Rzeczpospolitej. W czasie II wojny światowej zostały one wywiezione do Kanady i na Wawel został zwrócone w 1961 roku, będąc pod opieką państwową.

Wykop Skomentuj3
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale