Notki czasem powstają częściej, a potem jest czas na prac.
# Arytmetyka modularna odwracania przyspieszonego algorytmu Collatza
## 1. Cel badania
Celem niniejszego opracowania jest zbadanie warunków modularnych powstających podczas odwracania kolejnych kroków przyspieszonego algorytmu Collatza.
Badanie koncentruje się na dwóch zagadnieniach:
1. zależności między ustaloną sekwencją wykładników potęg dwójki a klasą reszt liczby początkowej;
2. warunkach całkowitości liczb otrzymywanych podczas odwracania algorytmu, związanych z potęgami trójki.
Przedstawione rozważania wpisują się w istniejący nurt badań nad problemem 3n+1, w szczególności nad odwrotnymi trajektoriami i własnościami kongruencyjnymi. Nie zakładamy nowości samej metody ani wszystkich jej elementarnych własności. Celem jest sprawdzenie konkretnych zależności i ich konsekwencji.
## 2. Definicja przyspieszonego odwzorowania
Dla dodatniej liczby nieparzystej n definiujemy:
U(n) = (3n + 1) / 2^k,
gdzie:
k = v₂(3n + 1),
a v₂ oznacza wykładnik największej potęgi dwójki dzielącej daną liczbę.
Wartość U(n) jest kolejną nieparzystą liczbą otrzymaną po wykonaniu operacji 3n + 1 i wszystkich następujących po niej podziałów przez 2.
W dalszej części badamy odwracanie tego przyspieszonego odwzorowania, a nie pojedynczych kroków zwykłego algorytmu Collatza.
## 3. Odwrócenie pojedynczego kroku
Z definicji:
n(j+1) = (3n(j) + 1) / 2^(k(j)).
Po przekształceniu otrzymujemy:
n(j) = (2^(k(j)) · n(j+1) - 1) / 3.
Aby wynik był liczbą całkowitą, licznik musi być podzielny przez 3.
Dla ustalonego wykładnika k(j) warunek ten można zapisać jako:
2^(k(j)) · n(j+1) ≡ 1 (mod 3).
Ponieważ 2 ≡ -1 (mod 3), otrzymujemy:
- dla parzystego k(j): n(j+1) ≡ 1 (mod 3);
- dla nieparzystego k(j): n(j+1) ≡ 2 (mod 3).
Zatem reszta wartości otrzymanej po odwróceniu modulo 3 określa parzystość wykładnika użytego w tym kroku.
Nie określa jednak jego dokładnej wartości.
## 4. Odwrócenie dowolnej skończonej sekwencji
Rozważmy ustaloną sekwencję dodatnich wykładników:
(k₀, k₁, ..., kₘ₋₁).
Oznaczmy sumę wykładników przez:
K = k₀ + k₁ + ... + kₘ₋₁.
Wielokrotne zastosowanie reguły odwracania prowadzi do postaci:
n₀ = (2^K · nₘ - Aₘ) / 3^m.
Liczba Aₘ jest całkowita i zależy od kolejności wykładników.
Można ją zdefiniować rekurencyjnie:
A₁ = 1,
A(j+1) = 3A(j) + 2^(K(j)),
gdzie:
K(j) = k₀ + k₁ + ... + k(j-1).
Dla dwóch kroków otrzymujemy:
A₂ = 3 + 2^(k₀).
Dla trzech kroków:
A₃ = 9 + 3 · 2^(k₀) + 2^(k₀+k₁).
Ogólna postać wynika przez kolejne podstawianie wzoru odwróconego kroku.
## 5. Warunek modularny i dokładność wykładników
Aby n₀ było liczbą całkowitą, musi zachodzić:
2^K · nₘ ≡ Aₘ (mod 3^m).
Ponieważ 2 i 3 są względnie pierwsze, liczba 2^K ma odwrotność modulo 3^m.
W konsekwencji dla każdej ustalonej sekwencji wykładników istnieje dokładnie jedna klasa reszt nₘ modulo 3^m spełniająca warunek całkowitości.
Jeżeli dodatkowo nₘ jest nieparzyste, to wszystkie wartości otrzymywane podczas kolejnych odwróceń również są nieparzyste.
Wynika to z faktu, że licznik 2^(k(j)) · n(j+1) - 1 jest nieparzysty, a jego całkowity iloraz przez 3 pozostaje nieparzysty.
Ponadto:
3n(j) + 1 = 2^(k(j)) · n(j+1).
Ponieważ n(j+1) jest nieparzyste, otrzymujemy:
v₂(3n(j) + 1) = k(j).
Oznacza to, że przy nieparzystej wartości końcowej warunek modularny zapewnia nie tylko całkowitość wszystkich odwróconych wartości, ale także dokładną realizację zadanej sekwencji wykładników.
Nie jest więc konieczne osobne sprawdzanie dokładności wykładników na każdym kroku, jeśli spełnione są powyższe warunki.
## 6. Połączenie warunków modularnych
Dotychczas otrzymaliśmy dwa warunki:
2^K · nₘ ≡ Aₘ (mod 3^m),
oraz:
nₘ ≡ 1 (mod 2).
Ponieważ 2 i 3^m są względnie pierwsze, na podstawie chińskiego twierdzenia o resztach można połączyć oba warunki w jedną kongruencję modulo 2 · 3^m.
W konsekwencji dla ustalonej sekwencji wykładników istnieje dokładnie jedna klasa reszt nₘ modulo 2 · 3^m spełniająca jednocześnie warunek całkowitości i nieparzystości.
Nie oznacza to jednak, że każdy element tej klasy daje dodatnią trajektorię.
Z wzoru:
n₀ = (2^K · nₘ - Aₘ) / 3^m
wynika, że warunkiem dodatniości liczby początkowej jest:
nₘ > Aₘ / 2^K.
Jest to warunek konieczny i wystarczający dla n₀ > 0.
Jeżeli jest spełniony, wszystkie wartości pośrednie uzyskane podczas odwracania również są dodatnie. Wynika to bezpośrednio z postaci kolejnych odwróconych kroków: dodatnia wartość poprzedzająca wymaga dodatniej wartości następnej.
Otrzymujemy zatem następujące twierdzenie.
### Twierdzenie
Dla każdej ustalonej skończonej sekwencji dodatnich wykładników k₀, k₁, ..., kₘ₋₁ istnieje dokładnie jedna klasa reszt końcowej liczby nₘ modulo 2 · 3^m, której elementy spełniające warunek:
nₘ > Aₘ / 2^K
wyznaczają dodatnie, całkowite trajektorie przyspieszonego algorytmu Collatza realizujące dokładnie zadaną sekwencję wykładników.
## 7. Przykład dwóch różnych sekwencji prowadzących do tej samej wartości końcowej
Rozważmy dwie sekwencje wykładników.
Pierwsza:
(k₀, k₁) = (1, 1).
Odpowiada jej trajektoria:
7 → 11 → 17.
Druga:
(k₀, k₁) = (2, 5).
Odpowiada jej trajektoria:
241 → 181 → 17.
Sprawdzenie drugiej trajektorii:
3 · 241 + 1 = 724 = 4 · 181,
3 · 181 + 1 = 544 = 32 · 17.
Obie trajektorie kończą się wartością 17, ale mają różne sekwencje wykładników.
Dla pierwszej sekwencji:
K = 2, A₂ = 5,
a warunek modularny ma postać:
4n₂ ≡ 5 (mod 9).
Dla drugiej sekwencji:
K = 7, A₂ = 7,
a warunek modularny ma postać:
128n₂ ≡ 7 (mod 9).
W obu przypadkach otrzymujemy:
n₂ ≡ 8 (mod 9).
Po uwzględnieniu nieparzystości:
n₂ ≡ 17 (mod 18).
Przykład ten pokazuje, że różne sekwencje wykładników mogą odpowiadać tej samej klasie końcowej modulo 3^m, a także tej samej klasie po połączeniu warunku nieparzystości.
Wynika z tego, że przyporządkowanie sekwencji wykładników do klasy końcowej modulo 2 · 3^m nie jest jednoznaczne.
Nie obala to jednak twierdzenia, że dla każdej ustalonej sekwencji istnieje dokładnie jedna klasa końcowa spełniająca warunek modularny.
## 8. Granice uzyskanych wyników
Przedstawione wyniki pozwalają sformułować następujące wnioski:
1. Dla każdej ustalonej skończonej sekwencji dodatnich wykładników istnieje dokładnie jedna klasa reszt końcowej wartości modulo 2 · 3^m spełniająca warunek całkowitości i nieparzystości.
2. Warunek dodatniości nₘ > Aₘ / 2^K zapewnia dodatniość liczby początkowej oraz wszystkich wartości pośrednich.
3. Przy spełnieniu powyższych warunków odwrócona trajektoria realizuje dokładnie zadaną sekwencję wykładników.
4. Różne sekwencje wykładników mogą prowadzić do tej samej klasy końcowej.
5. Nie wykazano, aby zapis 3-adyczny jednoznacznie kodował całą sekwencję wykładników.
6. Wyniki nie rozstrzygają klasycznej hipotezy Collatza i nie dowodzą, że każda dodatnia trajektoria osiąga cykl 1 → 4 → 2 → 1.
## 9. Zagadnienia do dalszej weryfikacji
Przedstawione wyniki powinny zostać porównane z wcześniejszą literaturą dotyczącą problemu 3n+1, odwrotnych trajektorii i arytmetyki modularnej.
W szczególności warto sprawdzić:
1. Czy ogólna postać wzoru na Aₘ i jego rekurencja były już przedstawiane w równoważnej postaci.
2. Czy twierdzenie o jednej klasie końcowej modulo 2 · 3^m dla ustalonej sekwencji wykładników jest znane z wcześniejszych prac.
3. Czy przykład różnych sekwencji prowadzących do tej samej klasy modularnej ma odpowiednik w dotychczasowych badaniach.
4. Czy istnieją dalsze konsekwencje wynikające z połączenia warunków modularnych.
Nie przypisujemy sobie pierwszeństwa w odkryciu arytmetyki modularnej ani ogólnej struktury odwrotnych trajektorii Collatza. Zgodność przedstawionych wyników z wcześniejszym nurtem badań jest istotnym punktem odniesienia, a ich nowość wymaga osobnego sprawdzenia.
## 10. Uwagi końcowe
Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ograniczone do odwracania skończonych fragmentów przyspieszonego algorytmu Collatza.
Nie przypisujemy im statusu rozwiązania problemu Collatza ani nie przesądzamy ich nowości względem istniejących prac matematycznych.
Priorytetem jest weryfikacja poprawności twierdzeń, ich zakresu oraz zgodności z dotychczasowym stanem wiedzy. Ewentualne ograniczenie lub obalenie przedstawionych wniosków będzie traktowane jako wartościowy wynik recenzji.
## 11. Wyniki prostym językiem
Zbadaliśmy, co można ustalić, gdy znamy dokładną sekwencję podziałów przez 2 w przyspieszonym algorytmie Collatza i próbujemy odtworzyć wcześniejsze liczby.
Okazuje się, że każda ustalona sekwencja takich podziałów narzuca określony warunek na liczbę końcową. Warunek ten można zapisać za pomocą reszt z dzielenia przez potęgę trójki. Po uwzględnieniu nieparzystości otrzymujemy jedną klasę reszt modulo 2 · 3^m.
Nie każda liczba z tej klasy daje jednak dodatnią trajektorię. Musi jeszcze przekraczać określony próg, wynikający bezpośrednio ze wzoru odwracającego algorytm.
Znaleźliśmy również przykład pokazujący, że dwie różne sekwencje podziałów mogą prowadzić do tej samej liczby końcowej i tej samej klasy reszt. Oznacza to, że nie można jednoznacznie odtworzyć całej sekwencji na podstawie samej klasy modularnej.
Nasze wyniki opisują więc określoną własność matematyczną odwracania algorytmu. Nie rozwiązują hipotezy Collatza i nie przesądzają, czy każda liczba dodatnia ostatecznie osiąga cykl 1 → 4 → 2 → 1.


Komentarze
Pokaż komentarze