Marcin Libicki Marcin Libicki
1746
BLOG

Dość rządów „warszafki”

Marcin Libicki Marcin Libicki Polityka Obserwuj notkę 25

Niedawna dyskusja wokół wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego na temat śląskości wywołała lawinę komentarzy dotyczących zagadnień tożsamości regionalnej oraz autonomii. Brakuje jednak rzeczowej debaty na temat realnych wyzwań, jakie stają przed polską polityką regionalną.

Tożsamość regionalna jest faktem, czy to się komuś podoba czy nie. W Polsce nie stanowi ona w istocie zagrożenia dla spójności i interesów państwa. Wręcz przeciwnie często przywiązanie do regionalnej wspólnoty pozwala lepiej służyć państwu. Zjawisko wielopoziomowego patriotyzmu jest czymś naturalnym i pozytywnym zarówno dla wspólnot lokalnych i regionalnych jak i dla państwa jako takiego.

Jednakże problem „śląski” nie jest tylko odżegnywaniem się od polskości. To naszym zdaniem problem znacznie szerszy i znacznie głębszy. W istocie dotyczący całej Polski. To irytacja prowincji rządami Warszawy. To irytacja zwolenników wolności (według norm cywilizacji łacińskiej) barbarzyńską, azjatycką centralizacją, określaną „rządami warszafki”. Nie chodzi o niechęć do miasta Warszawy. Chodzi o scentralizowany system biurokratycznych rządów, marnotrawiących gigantyczne pieniądze, a zawsze wiedzących lepiej co komu w Polsce jest potrzebne do szczęścia, niż ci o których szczęście chodzi. Nie chcemy tu stawiać –jak robią to złośliwi- zarzutów, że Warszawa to jakaś dziwna mikstura prowincjonalnych karierowiczów z całej Polski z drugim i trzecim pokoleniem chłopów mazowieckich, którzy żerują na całej pogardzanej przez nich prowincjonalnej Polsce.

Zacząć musimy od tego, co jest wykonalne – radykalnej przebudowy gospodarowania pieniędzmi publicznymi. Regiony powinny móc swobodnie dysponować wygospodarowanym przez siebie bogactwem.               

Jeżeli radykalną reformą finansów nie zażegnamy w porę RASiowego niebezpieczeństwa, to nowe RASie w końcu wyrosną nam wszędzie, a my niżej podpisani, którzy deklarujemy narodowość polską przy okazji następnego spisu narodowego zawahamy się, czy nie użyć zwrotu: „narodowość polska/wielkopolska”. A obawiamy się i rzeczywistość pokazuje, że możemy mieć rację, że znajdą się tacy, którzy tak jak dzisiejszy RAŚ są gotowi słowo Polska wykreślić zupełnie.

Niestety polski system finansów publicznych, a w szczególności podział wpływów z tytułów podatków i innych danin publicznych pomiędzy państwo a samorządy wojewódzkie a co za tym idzie podział kompetencji w zakresie wydawania tych środków nie nadąża na rozwojem regionalnych wspólnot i ich aspiracjami.

Wpływy własne samorządów wojewódzkich, choć rosną z roku na rok pozostają wciąż na żenująco niskim poziomie. Samorządy wojewódzkie mają znikomy udział w podziale wpływów z tytułu danin publicznych. W istocie muszą wciąż liczyć na łaskę lub niełaskę państwa. To oczywiście wyklucza możliwość przekazania regionom w całkowite władanie wielu obszarów, których zazdrośnie strzeże państwo. Dziś o ich pieniądzach decyduje budżet państwa – „warszafka”.  

Nie znajdujemy żadnego uzasadnienia do decydowania o finansowaniu przez państwo szkolnictwa, budowy dróg (poza autostradami i drogami ekspresowymi), służby zdrowia, sportu i rekreacji (poza kadrami narodowymi). W gestii państwa należałoby pozostawić jedynie niezbędne i wyłączne z punktu funkcjonowania całego państwa kompetencje, takie jak obronność, bezpieczeństwo wewnętrzne, organy ścigania i wymiar sprawiedliwości itp.

Oczywistym jest, że wraz z przekazaniem regionom wspomnianych kompetencji należałoby przyznać im stosowny udział we wpływach z tytułu podatków i innych danin publicznych. Wspólnota regionalna w sposób znacznie bardziej racjonalny zagospodaruje i spożytkuje posiadane środki, niż oderwana często od realiów i potrzeb regionalnych wspólnot administracja państwowa.

Powyższy model oznaczałby także daleko idącą redefinicję zasad wspierania regionów mniej zamożnych kosztem tych bogatszych. Historia wielu państw, w tym sztandarowy przykład Włoch, doskonale ukazuje, że próba niwelowania różnic pomiędzy regionami na siłę prowadzi do gigantycznego marnotrawstwa pieniędzy, spowolnienia tempa rozwoju tych bogatszych a nie wpływa na bogacenie się tych uboższych. Tylko przekazanie odpowiedzialności, kompetencji i przede wszystkim środków na szczebel regionalny pozwala na stabilny rozwój wszystkich spośród nich.

Absurdalność finansowania regionów tzw. ubogich ukazałaby się w całej pełni, gdyby Rostowskiemu i jego kolegom (także z innych partii) przyszło do głowy podliczyć, jak tzw. ubogie regiony, czyli ściana wschodnia są zasilane wpływami emigrantów. Według naszej oceny, na podstawie wnikliwej analizy indywidualnej, rokrocznie spływa na tzw. ścianę wschodnią ok. 100 miliardów emigranckich złotych (w ramach samych przekazów bankowych jest to blisko 20 miliardów zł rocznie).  

Rezultatem prowadzonej od 1945 roku a w gruncie rzeczy od 1918 roku, polityki finansowej jest to, że dzisiaj Wielkopolska (wyłączając Poznań) jest według wielu kryteriów jednym z uboższych regionów Polski. Bismarck walcząc na śmierć i życie z polskością nie posunął się do takiego wyzysku finansowego, do jakiego wobec Wielkopolski i nie tylko posuwa się dzisiaj Warszawa – w czasach zaboru pruskiego Wielkopolska była w porównaniu z Warszawą i okolicami po prostu innym światem, dziś jest ubogim krewnym.

Dość rządów „warszafki”.    

 

 

Marcin Libicki

wieloletni poseł krajowy i europejski

 

Norbert Napieraj

członek Komisji Budżetu i Finansów Rady Miasta Poznania  

              

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (25)

Inne tematy w dziale Polityka