Kapłaństwo bez kompromisów

 

Ks. Piotr Studnicki: Za niespełna tydzień w Rzymie papież Benedykt XVI uroczyście zamknie Rok Kapłański, a kilka dni wcześniej w Warszawie odbędzie się beatyfikacja polskiego kapłana – męczennika. Czy można w tym dostrzegać jakiś znak?

 

Ks. Cezary Smuniewski: Wskazanie, poprzez beatyfikację, na ks. Jerzego Popiełuszkę u końca Roku Kapłańskiego jest bardzo wymowne. Dla mnie osobiście jest to wskazanie na kapłaństwo bez kompromisów a zarazem przeniknięte pokorą i służbą. Ksiądz Jerzy jawi się współcześnie jako patron kapłanów, którzy się nie boją głosić Chrystusa. Męczennik ten to także orędownik świeckich wspierających kapłanów, świeckich którzy współpracują z duchownymi w parafiach, i różnego rodzaju ruchach kościelnych.

 

Pracowałeś cztery lata w parafii św. Stanisława Kostki na Żoliborzu w Warszawie. W tej samej parafii, co ks. Jerzy Popiełuszko. Kim dla Ciebie osobiście jest ks. Popiełuszko?

Na myśl najpierw przychodzi mi to, co usłyszałem od ks. proboszcza Zygmunta Malackiego, gdy rozpoczynałem pracę w tej parafii. Powiedział on wtedy do mnie: „Musisz się zaprzyjaźnić z Księdzem Jerzym”. Była to jego recepta na „sukces” duszpasterski. Oznaczało to na przykład, że każdy dzień pracy należy rozpocząć od modlitwy przy grobie Księdza Popiełuszki, że trzeba pójść, uklęknąć, odmówić modlitwę o beatyfikację i powiedzieć o tym wszystkim co ma się zaplanowane na dany dzień.

Ksiądz Jerzy stał się w ten sposób najpierw patronem mojej pracy duszpasterskiej a z czasem, gdy coraz lepiej poznawaliśmy się, szczególnie stał się patronem spotkań w różnego rodzaju grupach i zespołach parafialnych. Uczył mnie i nadal uczy bardzo prostej zasady, że każdy dzień w kapłaństwie musi być wypełniony Bogiem i ludźmi, że każdy dzień ma prawo zaprowadzić mnie w nieoczekiwane... Kapłaństwa bowiem nie można planować. Raczej kapłaństwo należy każdego dnia przyjmować niczym Eucharystię. A wręcz wraz Ciałem i Krwią Chrystusa należy przyjmować: ludzi, radości, decyzje przełożonych, okoliczności, cierpienia, niepowodzenia, itp. Ksiądz Popiełuszko stał się z czasem towarzyszem moich dni a szczególnie pracy ze świeckimi.

 

Z tego wynika, że Ksiądz Jerzy miał i ma duży wpływ na twoje kapłaństwo. Co szczególnie jest dla Ciebie ważne w osobie tego męczennika?

Przez cztery lata pracowałem w tej samej parafii co Ksiądz Popiełuszko. Cały ten okres wprowadzał mnie w świat Księdza Jerzego. Mieszkałem przez ścianę z jego pokojem; każdego dnia odprawiałem Msze święte w ornatach, których on używał; głosiłem kazania z ambony, gdzie kiedyś on stał, i swoim spokojnym głosem, bez wymyślnych figur retorycznych, mówił o Bogu, miłości, nadziei, wolności, prawdzie, itd. Spowiadałem w konfesjonale, w którym on pojednał z Bogiem i Kościołem tak wiele osób. Przez długi czas po śmierci Księdza Popiełuszki księża znajdowali w tym konfesjonale kwiaty spontanicznie przynoszone przez wiernych. Świat Księdza Jerzego to wspaniali świeccy. Niezliczona ilość osób wiernych przesłaniu tego kapłana. Także tych, którzy mu pomagali i z nim współpracowali na co dzień, często narażając własne bezpieczeństwo. Przecież wielu świeckich doświadczyło szykan za przyjaźń z tym kapłanem. Właśnie jego sposób pracy ze świeckimi jest dla mnie wręcz wzorem. Wiele razy słyszałem od tych, którzy przychodzili do niego na spotkania np. dla studentów, którzy z nim byli na co dzień, że Ksiądz Jerzy potrafił ich słuchać, ujmował ich swoją otwartością na człowieka, nie dziwił się ludzkim dramatom i ludzkiej bezradności. Myślę, że jego metodę duszpasterską można ująć w prostym zdaniu – „ksiądz powinien być jak najbliżej Boga i ludzi”. Naprawdę wymownym jest, że Ksiądz Jerzy, wszędzie tam gdzie pracował, stawał się przyjacielem wielu rodzin.

Gdy myślę o wpływie Księdza Jerzego na moje kapłaństwo przypomina mi się pewien obraz: Siedzimy przed telewizorem wraz z całą moją rodziną. Mam 7 lat. W telewizji podają informacje dotyczące zamordowanego księdza. W mojej dziecinnej pamięci wyraźnie zapisały się, niczym zdjęcia: kobieta w chustce na głowie, która przypominała moją babcię, twarze morderców, tłum ludzi i komentarze mojego taty. Może to właśnie dzięki reakcjom mojego taty wiedziałem, że stało się coś ważnego, że ta śmierć jest inna. Nie pamiętam, aby w naszej rodzinie, mówiono o tej śmierci jako o tragedii. Raczej była ona znakiem że coś złego „dzięki Bogu” w końcu musi się skończyć. Nie pamiętam, aby ktokolwiek z moich najbliższych kiedykolwiek mówił źle o księżach. Księża to byli ludzie po prostu dobrzy. Moi rodzice bardzo się cieszyli gdy zostałem ministrantem. Pamiętam także żółty ser, który nasz proboszcz przywiózł nam do domu. Inny ksiądz dał mi zimowe buty – też z darów. Gdy zabito Księdza, to tak jakby zabito kogoś bliskiego, z rodziny, kogoś kto jest dobry, kto pomaga, kto bywa u nas w domu, kto daje cukierki. Nigdy nie widziałem Księdza Jerzego. Moi rodzice nie jeździli na Msze za Ojczyznę na Żoliborz. Ale dzięki innym dobrym księżom i ten kapłan był nam bliski.

 

Zdecydowałeś się ostatnio opublikować kilka artykułów o ks. Popiełuszce we Włoszech, by przybliżyć jego życie i śmierć włoskim czytelnikom. Czy nie boisz się, że przez to, iż działalność ks. Jerzego jest tak bardzo mocno związana ze specyficzną sytuacją i historią Polski, nie będzie ona zrozumiała dla zagranicznego czytelnika?

Posługa księży na całym świecie jest bardzo podobna. Oczywiście są różnice wynikające z zakorzenienia wiary w społeczeństwie, z kultury, systemu politycznego, rozwoju ekonomicznego, itp. Jednakże zasadniczo księża na całym świecie robią rzeczy bardzo podobne: odprawiają Msze święte, spowiadają, przygotowują do sakramentów, pomagają potrzebującym, katechizują, głoszą ewangelię niewierzącym, dają świadectwo o swojej przynależności do Chrystusa i Jego Kościoła. Uwzględniając powyższe, nie obawiam się, że ktoś we Włoszech może nie zrozumieć posługi polskiego kapłana, który za wiarę oddał swoje życie. Jego męczeństwo jest szczególnie zrozumiałe.

 

Kilka dni temu ukazała się książka „Ks. Jerzy Popiełuszko. Syn, kapłan, męczennik”, w której wraz z ks. Piotrem Burgońskim zebraliście naprawdę cenne świadectwa o ks. Jerzym.

Jest to bardzo specyficzny zbiór tekstów. Po pierwsze, znaczną część książki stanowi wywiad z Marianną Popiełuszko – mamą ks. Jerzego. Ta kobieta naprawdę ma wiele do powiedzenia tak świeckim jak i duchownym. Mówi z głębi swojego serca, które doświadczyło radości z powodu kapłańskiego powołania syna, ale także cierpienia związanego z jego męczeńską śmiercią. Po drugie, w książce znajduje się tekst ks. prof. Tomasza Kaczmarka – postulatora przy Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych d/s Sługi Bożego ks. Jerzego Popiełuszki. Ks. Kaczmarek pisze o świadectwie Księdza Jerzego, jego wymowie i randze. Po trzecie, w książce jest umieszczony tekst Katarzyny Soborak mówiący o fenomenie współpracy Księdza Jerzego ze świeckimi. Po czwarte, całość zamyka artykuł ks. Zygmunta Malackiego – proboszcza Parafii św. Stanisława Kostki w Warszawie, który mówi o kulcie Księdza Jerzego.

Praca nad tą książką była dla mnie naturalną konsekwencją wejścia w świat Księdza Jerzego. Szczególnie spotkania z Mamą, które zaowocowały opublikowanym wywiadem, to niezapomniane doświadczenie. Mam ciągle przed oczyma żywy obraz: Marianna Popiełuszko obiera ziemniaki i opowiada o swojej wierze, o wychowaniu syna, o towarzyszeniu w kapłaństwie. Wskazuje na proste zasady funkcjonowania rodziny katolickiej.

 

---

Ks. Cezary Smuniewski– kapłan Archidiecezji Warszawskiej, teolog, autor książek: Niewyczerpalne źródło świętości. Eschatologiczne ukierunkowanie adoracji w nauczaniu Jana Pawła II (Kraków 2008), Kapłan, ołtarz, nadzieja (Warszawa 2010) oraz współredaktor zbioru tekstów: Ks. Jerzy Popiełuszko. Syn, kapłan, męczennik (Warszawa 2010).