Tak można streścić dyskusję podczas pierwszego z paneli „Transatlantycki rynek i wspólnota wartości” podczas Wrocław Global Forum we Wrocławiu. Jedyna w Polsce konferencja dotycząca polityki transatlantyckiej nie dała odpowiedzi na pytanie czy robienie wspólnych interesów powinno być osnową działań dotyczących zapewnienia im bezpieczeństwa, czy odwrotnie: wolny handel może rozwijać się dopiero po spełnieniu tych kryteriów.
Promotorem tej drugiej koncepcji był Lee Fenstein, amerykański ambasador w Polsce w latach 2009 – 2012. Według niego prawdziwie wolny handel budujący silne gospodarki może rozwijać się w warunkach, w których kwestia bezpieczeństwa nie podlega dyskusji. A bezpieczeństwo buduje się na wspólnie wyznawanych wartościach.
Jak sprawę widzą przedstawiciele Unii Europejskiej? Ponieważ na panelu dyskusyjnym nie zjawił się ani wicepremier Jacek Rostowski, ani Ana Palacio, była szefowa hiszpańskiego MSZ a były premier Jan Krzysztof Bielecki ograniczył swą moderatorską rolę do konferansjerki składającej się jedynie z podsumowań wystąpień, przetykanych mniej lub bardziej udanymi dowcipami. Tę kwestię na poważnie potraktował prezes Orange Polska Maciej Witucki, reprezentujący biznes.
- Byt określa świadomość – tę maksymę Karola Marksa, którą zacytował Witucki, można by odnieść właśnie do państw – kontrahentów Chin, robiących interesy z tym krajem mimo masakry na placu Tienanmen, stojącej w sprzeczności z wartościami respektowanymi przez Zachód. Witucki, zauważając ten fakt, posłużył się jednak cytatem z Marksa, odnosząc go do mniej kontrowersyjnej kwestii.
– Kształtowaniu świadomości, wyznawaniu podobnych wartości sprzyja przede wszystkim przerzucanie gospodarczych mostów – mówił Witucki. – Wolny handel to również przenoszące się z Zachodu na Wschód miejsca pracy, to buduje akceptację innych wartości – mówił prezes Orange Polska. Obok zagrożeń zewnętrznych wskazywał również niebezpieczeństwa płynące od wewnętrz. – W Polsce obserwujemy próbę destrukcji wartości związanych z naszym uczestnictwem UE, z powodu trudności ekonomicznych, będących skutkiem kryzysu gospodarczego we wspólnocie.
Co od jednego paneliści byli zgodni: wspólnie zdefiniowane wartości, jak wolność, demokracja prawa człowieka, wspólne zaangażowanie w takich instytucjach jak NATO pozwalają na ominiecie „gry wstępnej” przy budowaniu ekonomicznych aliansów czy po prostu dobijaniu targów.
Czy wśród amerykańskich priorytetów jest raczej rozszerzenie NATO, czy raczej rysująca się na horyzoncie możliwość podpisania porozumienia w sprawie wolnego handlu pomiędzy USA i UE? Na pytanie o rok 2014 w którym ma powstać największa na świecie strefa gospodarcza (taki termin zakreślił prezydent USA Barack Obam, Lee Fenstein mówił dość długo i zawile a odpowiedź była jak na dyplomatę przystało: negocjacje są wielotorowe i wielopoziomowe, ale nie jesteśmy na początku drogi.
Komentarze
Pokaż komentarze