0 obserwujących
9 notek
36k odsłon
180 odsłon

Afera Watergate

Wykop Skomentuj

Afera Watergate, to największy skandal polityczny w historii Stanów Zjednoczonych. Jego efektem była druga w historii Stanów Zjednoczonych procedura impeachmentu wobec głowy państwa oraz pierwsza w dziejach USA rezygnacja prezydenta z urzędu. Tego typu sytuacja miała miejsce po raz pierwszy w 1868 roku – proces odwołania z urzędu był prowadzony wobec Andrew Johnsona.  

National Archives and Records Administration i skatalogowany pod numerem ARC (National Archives Identifier) 304965., Domena publiczna
Kompleks Watergate

Nazwa afery, jak i jej początek pochodzą od kompleksu Watergate w Waszyngtonie. To właśnie tam mieścił się sztab wyborczy Partii Demokratycznej, czyli przeciwników wówczas rządzącego Richarda Nixona z Partii Republikańskiej. Zaczęło się od wpadki grupy, która nazywana była „hydraulikami”; wpadli podczas wymiany podsłuchów właśnie w waszyngtońskim kompleksie Watergate. Szybko na jaw wyszło, że jeden z „hydraulików” – James McCord – jest członkiem założonego przez Nixona w celu wyboru na drugą kadencję Komitetu Reelekcji Prezydenta. Tworzyło to swego rodzaju podejrzenie, że administracja urzędującej głowy państwa jest zamieszana w całą aferę, a być może kierowała całą akcją.  

Śledztwo w sprawie włamań prowadzone przez agentów Federalnego Biura Śledczego (FBI) doprowadziło do odkrycia, że prowadzący kampanię wyborczą Nixona John N. Mitchell był szefem tajnego komitetu zbierającego informacje o kontrkandydatach. Mitchell był również twórcą specjalnego funduszu, w którym zbierano pieniądze na finansowanie różnych nieczystych zagrań politycznych, w tym podsłuchów czy fałszowania podpisów. 

W atmosferze rosnącego skandalu niepowtarzalna wygrana 

Administrację Nixona o likwidowanie dowodów podsłuchiwania, a prokuratora generalnego Richarda Kleindiensta o utrudnianie śledztwa i celowe przedłużanie dochodzenia oskarżył wyborczy kontrkandydat republikanina – demokratyczny senator z Południowej Dakoty, George McGovern. Mimo tej sytuacji, która zapewne spędziła sen z powiek Nixonowi i jego współpracownikom, został wybrany ponownie na urząd prezydenta z przygniatającą przewagą – przegrał tylko w Massachusetts oraz w stołecznym District Columbia. Był to prawdziwy wyborczy sukces, jaki mało komu udało się w USA osiągnąć – Nixon, jako republikanin wygrał np. w typowo demokratycznym stanie Nowy Jork. Druga kadencja rozpoczęła się dla niego fatalnie – 10 dni po zaprzysiężeniu sąd skazał i zasądził natychmiastowe osadzenie w więzieniu „hydraulików”, w tym bliskiego prezydentowi Jamesa McCorda (sędzia nie dopuścił nawet możliwości zapłacenia kaucji). 

Richard Nixon (PAP/DPA, Fot: Consolidated Arnie Sachs)
Richard Nixon (PAP/DPA, Fot: Consolidated Arnie Sachs)

Narastał skandal polityczny wokół administracji prezydenta, wywołanego przez słowa zwolnionego przez Nixona doradcy Johna Deena, który wyznał, że mówił prezydentowi o pieniądzach Białego Domu przekazywanych niektórym politykom celem ich uciszenia. Efektami tych słów były dymisje wysoko postawionych urzędników oraz samego Richarda Kleindiensta, prokuratora generalnego. Po rezygnacji tychże osób prezydent wygłosił oświadczenie – jak mówił, jego ludzie są uczciwi i nie może być co do tego wątpliwości, więc przyjął wszystkie rezygnacje. 

Ten dzień Nixon zapamiętał do końca życia 

Wiele wątków które się pojawiły oraz niejasności w sprawie udziału prezydenta Nixona, czy też jego administracji w wydarzeniach z kompleksu Watergate i pokrewnych zdarzeń, spowodowało zainteresowanie amerykańskiego Kongresu. Senat powołał specjalną komisję, która miała zbadać zakulisowe rozgrywki podczas kampanii wyborczej 1972. Przesłuchania odbywające się między 17 maja, a 7 sierpnia 1973 były transmitowane przez ogólnokrajowe telewizje – ocenia się, że 85% Amerykanów przynajmniej raz oglądała wydarzenia z Kapitolu.  

Jak później się okazało przesłuchania były dla sprawy kluczowe – ujawniły szereg wykroczeń i przestępstw, których dopuścili się urzędnicy administracji prezydenta Nixona. Punktem zwrotnym w aferze Watergate był dzień 13 lipca 1973, kiedy na jaw wyszło, że w gabinecie prezydenta jest umieszczony system nagrywający rozmowy. Natychmiast było jasne to, jak istotny wpływ dla odkrycia powiązań lub ich braku miałoby ujawnienie nagrań. 

Taśmy z Białego Domu 

Ujawnienia nagrań domagali się w zasadzie wszyscy senatorowie, czynił to również prokurator specjalny Archibald Cox. Prezydent Nixon zdymisjonował tego człowieka, ponieważ nie zaprzestał on naciskania na republikanina, by ujawnił nagrania. Nie upublicznił zarejestrowanych rozmów tłumacząc się np. specjalnymi uprawnieniami prezydenta, czy też prywatnością.  

Coraz większą kompromitację sprawiał prezydentowi fakt nie udostępnienia owych nagrań. Z czasem jednak ujawniał – najpierw w formie pisemnych sprawozdań (oczywiście bez rozmów o podsłuchach i innych nielegalnych metodach walki wyborczej), później częściowo również nagrania. Najbardziej żenującą chwilą była ta, w której okazało się, że administracja prezydenta Nixona z kluczowej taśmy usunęła 18 minut – Biały Dom tłumaczył to błędem sekretarki.  

Wykop Skomentuj
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale