Przyszłość polityki zagranicznej Niemiec w 3 aktach.

AKT i

Swoje wystąpienie na temat przyszłości niemieckiej polityki zagranicznej chciałbym rozpocząć od cytatu autorstwa Timothyego Gartona Asha

„Republika Federalna Niemiec może oraz powinna dokonywać bardziej klarownych wyborów niż w przeszłości. Nie wszystkie z nich mają charakter <<albo – albo>> - w pewnym stopniu wszystkie duże państwa muszą <<genscherować>> - ale są to wybory priorytetów: między żądaniem specjalnych stosunków ze Stanami Zjednoczonymi a nawoływaniem do specjalnych stosunków z Francją, między pogłębianiem istniejącej Unii Europejskiej wokół rdzenia francusko – niemieckiego a poszerzaniem go poprzez włączanie bezpośrednich wschodnich sąsiadów Niemiec, między stosunkami z Europą Środkowo – Wschodnią a stosunkami z Rosją. Nie wszystkie te sprawy mogą zostać zrealizowane od razu”

Timothy Garton Ash

Cytat ten doskonale ilustruje wszystkie problemy niemieckiej polityki zagranicznej. I choć powstał ponad dziesięć lat temu do dziś zachowuje swą aktualność. To pokazuje jak wielkie są to dylematy tej polityki i jak trudno je wszystkie rozwiązać.  Jak trudno zdecydować się na jedną drogę, bądź zestaw kilku niewykluczających się dróg. W swoim wystąpieniu mam na celu zaprezentować przyszłość niemieckiej polityki zagranicznej. Pokazać, która z dróg wymienionych w powyższym cytacie może okazać się dla Republiki Federalnej Niemiec ważniejsza. Jednak, aby tego dokonać należy spojrzeć na dotychczasową politykę tego kraju i spróbować ją jakoś, choć pokrótce podsumować.

Dotychczasowa polityka zagraniczna RFN opierała się na zasadach i kierunkach wyznaczonych jeszcze za czasów Konrada Adenauera. Z późniejszymi korektami Willy’ ego Branta i później Helmuta Kohla.

Pierwszy z nich nadał priorytetowe znaczenie stosunkom z mocarstwami zachodnimi, ze Stanami Zjednoczonymi i Francją, rozpoczął integrację europejską. Na dalszy plan odsunął kwestię zjednoczenia, skupiając się na odzyskaniu przez Niemcy odpowiedniej dla nich pozycji w stosunkach międzynarodowych.

Drugi przekreślił doktrynę nieuznawania NRD, nawiązał kontakty z państwami Europy Środkowo – Wschodniej.

Trzeci z kolei doprowadził do zjednoczenia dwóch państw niemieckich, które w znaczący sposób zmieniało miejsce Niemiec w świecie oraz kończyło okres zimnej wojny w polityce światowej. Jednak Kohl przez wszystkie następne lata swych rządów trzymał się ram wyznaczonych przez poprzedników. Podtrzymywał sojusz z USA i Francją, popierał integrację europejską, lobbując za przyjęciem do UE nowych państw z Europy Wschodniej.  Znormalizował stosunki ze wschodnimi sąsiadami, za jego czasów ostatecznie powróciła do polityki niemieckiej tradycyjna przyjaźń niemiecko – rosyjska. Ale nic ponadto Kohl do niemieckiej polityki nie wprowadził.

Prawdziwy, można powiedzieć epokowy przełom w polityce RFN dokonał się za czasów Gerharda Schroedera. To on pierwszy nie, jako skorzystał z odzyskanej przez Niemcy pozycji w Europie i w świecie. To za jego kadencji zakończył się definitywnie okres zimnej wojny w zagranicznej polityce Niemiec. Jako kluczowe w wielu opracowaniach podaje się dwa wydarzenia, które miały na to decydujący wpływ.

Pierwszym, był udział wojsk niemieckich w wojnie w Kosowie.  Po raz pierwszy od drugiej wojny światowej Niemcy włączyły się w konflikt zbrojny. Po raz pierwszy też, nie budziło to większych zastrzeżeń społeczności międzynarodowej, a nawet odbyło się za jej namową. Drugim przełomem była odmowa uczestnictwa w misji w Iraku oraz otwarta krytyka amerykańskiej polityki w tym względzie.

Te dwa wydarzenia to kamienie milowe niemieckiej polityki. Dla Republiki otworzyły się nowe niedostępne dotąd horyzonty. Jej działania przestawały być determinowane postanowieniami jałtańskimi i poczdamskimi. Przestawała być państwem pod wieloma względami upośledzonym.  Jednocześnie, szczególnie odmowa udziału w wojnie irackiej miała głębokie przełożenie na całą politykę zagraniczną. Można powiedzieć, że ta decyzja wywracała niemiecką dyplomację do góry nogami. Aby lepiej to ukazać chciałbym teraz skupić na stosunkach RFN z wybranymi krajami. Chciałbym szczególną uwagę zwrócić na stosunki ze Stanami Zjednoczonymi, Francją, Rosja oraz Polską.

cdn...