Zwolnienie z pracy a spłata kredytu po rozwodzie – co dzieje się ze wspólnym długiem?

Solidarna odpowiedzialność wobec banku trwa nadal

Podstawową zasadą, o której zapomina wielu rozwiedzionych kredytobiorców, jest instytucja solidarności dłużników. Jeśli oboje podpisaliście umowę kredytową w czasie trwania małżeństwa, dla banku nadal pozostajecie po rozwodzie jednym organizmem finansowym. Wierzyciel ma pełne prawo żądać zapłaty całej raty kredytu po rozwodzie od Was obojga łącznie, od każdego z osobna lub od tego z Was, które akurat posiada regularne wpływy na konto.

Utrata pracy przez byłego męża lub byłą żonę nie powoduje "zamrożenia" połowy raty. Banku nie interesują Wasze wewnętrzne ustalenia ani to, że w ugodzie rozwodowej podzieliliście się kosztami pół na pół. Jeżeli bezrobotny eks-małżonek zaprzestanie przelewów, ciężar uregulowania 100% kwoty automatycznie i w świetle prawa spada na osobę, która zachowała płynność finansową.

Co zrobić, gdy to Ty tracisz pracę po rozwodzie?

Jeśli to Ciebie dotknęło zwolnienie z pracy i wiesz, że za chwilę nie będziesz w stanie spłacać swojej części wspólnego zobowiązania, kluczowe jest natychmiastowe działanie.

Poinformuj byłego małżonka: Choć Wasze relacje mogą być chłodne, musisz lojalnie uprzedzić drugą stronę o braku środków. Zatajenie tej informacji doprowadzi do powstania zaległości, drastycznego zepsucia historii w BIK oraz ewentualnej egzekucji komorniczej u Was obojga.

Wniosek do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK): Utrata pracy przez jednego z kredytobiorców to ustawowa przesłanka do skorzystania z FWK. Fundusz może przejąć spłatę rat kredytu mieszkaniowego na czas do 36 miesięcy. Pamiętaj jednak, że zwolnienie nie może nastąpić z Twojej winy (np. dyscyplinarka).

Restrukturyzacja w banku: Warto wspólnie wystąpić o wydłużenie okresu kredytowania lub kilkumiesięczne wakacje kredytowe (zawieszenie spłaty kapitału). Taki aneks wymaga jednak zgodnego podpisu obu stron umowy.

Były małżonek nie płaci przez utratę pracy – Twoje prawa i roszczenia

Sytuacja jest równie dramatyczna, gdy to Twój były partner traci etat i przestaje dorzucać się do kredytu. Aby uniknąć wypowiedzenia umowy przez bank, najczęściej jedynym rozwiązaniem jest samodzielne opłacanie całości rat.

Polskie prawo (art. 376 Kodeksu cywilnego) przewiduje na szczęście mechanizm ochronny – tzw. roszczenie regresowe. Spłacając ratę przewyższającą Twój udział (zazwyczaj 50%), nabywasz prawo żądania zwrotu tej nadwyżki od byłego małżonka. Fakt, że stracił on pracę, nie kasuje jego długu względem Ciebie. Pieniądze te stają się jego osobistym zobowiązaniem. Gdy w przyszłości znajdzie zatrudnienie lub uzyska jakikolwiek majątek, będziesz mieć prawo skierować sprawę do sądu o wydanie nakazu zapłaty, a następnie oddać ją w ręce komornika.

Warto wiedzieć: Nagła utrata pracy to sytuacja awaryjna, ale co ze wspólnym kredytem w dłuższej perspektywie? Jeśli przygotowujecie się do formalnego uregulowania kwestii finansowych i zastanawiacie się, jak sąd potraktuje Wasze zobowiązania, sprawdźcie nasz kompleksowy poradnik: [Podział majątku a długi – kto spłaca je po rozwodzie?]

Warto wiedzieć: Nagła utrata pracy to sytuacja awaryjna, ale co ze wspólnym kredytem w dłuższej perspektywie? Jeśli przygotowujecie się do formalnego uregulowania kwestii finansowych i zastanawiacie się, jak sąd potraktuje Wasze zobowiązania, sprawdźcie nasz kompleksowy poradnik: [Podział majątku a długi – kto spłaca je po rozwodzie?]

Ubezpieczenie od utraty pracy – czy zadziała po rozstaniu?

Wiele kredytów posiada pakiety ubezpieczeniowe obejmujące m.in. ryzyko utraty pracy. Jeśli po rozwodzie jedno z Was traci posadę, natychmiast zweryfikujcie Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU).

Gdy zwolnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (np. redukcja etatów), ubezpieczyciel może przejąć opłacanie rat na kilka lub kilkanaście miesięcy. Trzeba uważać na wykluczenia: polisa nie zadziała, jeśli umowę rozwiązano za porozumieniem stron, z winy pracownika lub wygasł kontrakt na czas określony. Często też ubezpieczenie pokrywa tylko tę część raty, która przypada na bezrobotnego współkredytobiorcę.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy bank może zwolnić bezrobotnego z umowy i przypisać cały kredyt mnie?

Banki zwalniają ze zobowiązania dłużnika solidarnego tylko wtedy, gdy druga strona ma odpowiednio wysoką zdolność kredytową, by samodzielnie unieść cały kredyt. Utrata pracy przez byłego małżonka nie skłoni banku do odłączenia go od umowy – dla instytucji finansowej każdy dłużnik, nawet bezrobotny, to dodatkowe zabezpieczenie.

2. Były mąż stracił pracę i nie płaci swojej połowy. Czy mogę pozwać go o zwrot już teraz?

Tak. Prawo do regresu powstaje w momencie, gdy z własnej kieszeni opłacisz część raty przypadającą na drugą osobę. Możesz pozwać byłego małżonka bez czekania na ostateczną spłatę całego kredytu. Pamiętaj jednak, że wyegzekwowanie wyroku od osoby aktualnie bezrobotnej może zająć trochę czasu.

3. Czy komornik zajmie majątek byłej żony, jeśli nie płaci rat z powodu bezrobocia?

Brak pensji nie daje immunitetu przed komornikiem. W postępowaniu egzekucyjnym zajęciu mogą podlegać inne składniki majątku bezrobotnego: pojazdy, nadpłaty podatków z Urzędu Skarbowego, cenne ruchomości, a także udziały w nieruchomościach.

4. Czy muszę płacić alimenty, jeśli przez brak pracy byłego małżonka sam spłacam nasz wspólny kredyt?

Obowiązek alimentacyjny wobec dzieci jest priorytetowy i niezależny od kredytów. Jednak nagłe pogorszenie sytuacji finansowej (konieczność przejęcia 100% rat wspólnego długu) może być twardym argumentem do złożenia w sądzie rodzinnym wniosku o miarkowanie, czyli stosowne obniżenie zasądzonych wcześniej alimentów.