Wynagrodzenie wpływające na wspólne konto przed rozwodem – czyje są pieniądze?

Znaczenie momentu pobrania wynagrodzenia

Zgodnie z art. 31 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), do majątku wspólnego należą w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.

Słowem-kluczem jest tutaj termin „pobrane”. W świetle prawa pieniądze stają się majątkiem wspólnym w chwili, gdy pracownik uzyskuje możliwość faktycznego dysponowania nimi – czyli w momencie zaksięgowania przelewu na koncie bankowym lub odbioru gotówki w kasie zakładu pracy. Dopóki wynagrodzenie nie wpłynie na konto, stanowi ono wierzytelność, która jednak (co ważne przy podziale) również ma swoją wartość majątkową.

Konto wspólne a rachunek indywidualny

Wielu małżonków błędnie zakłada, że jeśli pensja wpływa na ich "własne", osobiste konto, do którego drugi małżonek nie ma pełnomocnictwa, to pieniądze te są chronione. Nic bardziej mylnego.

Zagadnienie takie jak wspólne konto bankowe a podział majątku rozpatruje się na tych samych zasadach, co konta indywidualne. Dla prawa rodzinnego nie ma żadnego znaczenia, kto widnieje w umowie z bankiem jako posiadacz rachunku. Jeśli między wami trwa ustawowa wspólność majątkowa, wynagrodzenie wpływające zarówno na rachunek wspólny, jak i na rachunek założony wyłącznie na nazwisko męża lub żony, automatycznie staje się majątkiem wspólnym (dorobkowym).

Co z premią, prowizją i nagrodą roczną?

Kodeks rodzinny nie dzieli dochodów ze stosunku pracy na "lepsze" i "gorsze". Zasada przynależności do majątku wspólnego dotyczy absolutnie wszystkich składników wynagrodzenia.

Jeżeli w trakcie trwania wspólności majątkowej na konto wpłynie:

podstawa wynagrodzenia,

prowizja od sprzedaży,

premia uznaniowa lub regulaminowa,

nagroda roczna (tzw. trzynastka),

wszystkie te środki zasilają wspólny budżet i podlegają podziałowi 50/50, niezależnie od tego, czyim wyłącznym wysiłkiem i zaangażowaniem zostały wypracowane.

Praca przed rozwodem, wypłata po rozwodzie

Co w sytuacji, gdy małżonek świadczył pracę w marcu, 1 kwietnia uprawomocnił się wyrok rozwodowy, a pracodawca przelał marcową pensję 10 kwietnia?

Choć fizyczne pobranie wynagrodzenia nastąpiło już po ustaniu wspólności majątkowej, pieniądze te wciąż będą stanowić majątek wspólny podlegający podziałowi. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że jeżeli praca była świadczona w czasie trwania wspólności majątkowej, to powstała w tym czasie wierzytelność o zapłatę wynagrodzenia wchodzi do majątku wspólnego. Moment technicznego księgowania przelewu przez bank nie pozbawia byłego partnera praw do tych środków.

Środki na rachunku w chwili ustania wspólności

W sprawach o podział majątku sąd robi swoiste "zdjęcie rentgenowskie" Waszych finansów dokładnie z dnia ustania wspólności majątkowej (jest to najczęściej dzień uprawomocnienia się wyroku rozwodowego lub dzień podpisania notarialnej intercyzy).

Wszystkie pobrane do tego dnia i znajdujące się na koncie (wspólnym lub indywidualnym) środki pochodzące z wynagrodzenia stanowią majątek do podziału. Wszelkie pensje i premie, do których prawo powstanie i które wpłyną na konto choćby dzień później (już w ustroju rozdzielności), będą budować wyłącznie majątek osobisty zarabiającego.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy żona może wypłacić połowę mojej pensji ze wspólnego konta tuż przed wniesieniem pozwu o rozwód?

Z punktu widzenia prawa bankowego – tak, jako współposiadacz konta ma do tego pełne prawo. Z punktu widzenia prawa rodzinnego pobrała ona część majątku wspólnego. Jeśli wypłacone środki nie zostały przeznaczone na uzasadnione potrzeby rodziny (np. czynsz, rachunki, jedzenie), zostaną one uwzględnione i rozliczone przy ostatecznym podziale majątku, pomniejszając jej przyszłe udziały.

2. Pracuję na umowie B2B i wystawiam faktury. Czy to traktuje się inaczej niż pensję z etatu?

Nie. Zgodnie z K.r.o. dochody z "innej działalności zarobkowej" (w tym jednoosobowej działalności gospodarczej, umów zleceń czy o dzieło) traktowane są dokładnie tak samo jak wynagrodzenie z umowy o pracę. Zapłacone przez kontrahentów faktury, które wpłyną na Twoje konto firmowe przed rozwodem, wchodzą do majątku wspólnego.

3. Mąż specjalnie poprosił szefa o przesunięcie wypłaty rocznej premii na czas po rozwodzie. Czy mam prawo do tych pieniędzy?

Tak. Premia za okres, w którym trwała Wasza wspólność majątkowa (np. premia za ubiegły rok), stanowi wierzytelność nabytą w trakcie trwania małżeństwa. Sztuczne opóźnianie wypłaty przez pracodawcę na prośbę męża nie zmienia faktu, że środki te wypracowano w czasie trwania wspólnoty, a Ty masz prawo żądać ich uwzględnienia przy podziale dorobku.