6. 4  Podsumowanie

 

 

Nasuwającą się uwagą końcową jest podkreślenie, że inne systemy filozoficzne, będąc podstawą odmienności cywilizacyjnych, kształtują także stosowne CELE CYWILIZACYJNE. Tak jest w opisanych wcześniej systemach – chińskim, hinduskim, inkaskim i azteckim (nahua). Próby opisu procesów zachodzących w społeczeństwach tamtych systemów filozoficznych za pomocą „narzędzi” Cywilizacji Zachodu (a to obecnie najczęściej jest czynione), prowadzi do błędów w ocenie sytuacji.

 

 

 

POLSKA RACJA STANU, jej ukształtowanie, powinno dostrzegać problematykę i tworzyć zależności pozwalające realizować polski cel cywilizacyjny przy uwzględnieniu naszego miejsca wśród państw dążących do chrześcijańskiego personalizmu, ale przy  dostrzeganiu odmienności i cywilizacyjnych i, geopolitycznie, systemów filozoficznych.

 

 

 

7.  Rzeczpospolita jako cywilizacja

 

 

Powodem tworzenia wspólnoty jest realizacja celu perspektywicznego istnienia człowieka. Określając ten cel tworzona jest wokół niego otoczka zależności kształtująca system filozoficzny.

Na tej podstawie powstaje rozumienie wartości. To zaś stanowi podstawę tworzenia instytucji życia publicznego. Spójnie traktowane wszelkie przejawy aktywności życia w społeczeństwie kształtują cywilizację.

 

W potocznym rozumieniu i odczuwaniu cywilizację uważamy za byt oddziałujący na duże grupy ludzkie – ponadnarodowe i obejmujące swym zasięgiem duże terytorium.

 

Nie wydaje się to prawdziwe; nie populacja i terytorium, a spójność zasad postępowania i odniesień sytuacyjnych stanowi o cywilizacyjnej odrębności.

Mogą zatem istnieć cywilizacje o bardzo ograniczonym zasięgu, jednak z zastrzeżeniem, że brak terenu działania (terytorium), stanowi  czynnik  degenerujący. (Ta kwestia znajdzie zapewne swe miejsce w szerszym ujęciu tematu).

 

Czy istnieje możliwość powstania cywilizacji w jakiejś enklawie np. na terenie trudnodostępnym, z ograniczonym kontaktem ze światem zewnętrznym?

Jest to możliwe, ale należy zauważyć, że o sile idei cywilizacyjnej stanowi jej zdolność do rozszerzania swego wpływu względem wszelkich czynników zmiennych i ich uwzględnianie/dostosowanie do własnej doktryny. Brak odpowiedzi na bodziec zewnętrzny (np. wpływ kontaktu z inną cywilizacją o szerszym odniesieniu do rzeczywistości) może powodować upadek cywilizacji.

Taka cywilizacja, jeśli nie nastąpi utożsamienie własnego celu systemu filozoficznego z celem systemowym cywilizacji „agresywnej”, może z czasem odbudować się po usunięciu niezgodności i utworzeniu własnych interpretacji problemowej.

 

Wielką zasługą prof. Konecznego, prekursora historiozofii, jest stwierdzenie, że to wartości stanowią o  odmiennościach cywilizacyjnych.

To przełomowe twierdzenie, gdyż jeszcze obecnie znajdują się jego przeciwnicy upatrujący podstaw tworzenia cywilizacji w religii, czy też w wielkich postaciach historycznych.

 

Doceniając geniusz prof. Konecznego nie można pominąć budzącej zastrzeżenia  kwestii doboru tych wartości. Niemniej, na ich bazie  prof. Koneczny opracował systematykę cywilizacyjną, gdzie szczególne miejsce zostało przyznane wyidealizowanej Cywilizacji Łacińskiej. Wyidealizowanej, gdyż ta Cywilizacja nie zaistniała w formie realizacyjnej.

 

Najbliższą i jedyną próbą budowy cywilizacji, opartej na wskazaniach odtwarzanych  przez prof. Konecznego, była Cywilizacja Polska w formie podstaw kształtujących Rzeczpospolitą.

 

Tę myśl starałem się wskazać i uzasadnić w książce „Cywilizacja Polska”.

 

Dostrzegając kres rozwojowy panującej obecnie Cywilizacji Zachodu, wskazywałem we wcześniejszym fragmencie opracowania potrzebę głębokiej zmiany celu cywilizacyjnego, co wiąże się z koncepcją tworzenia nowej cywilizacji.

Mam nadzieję, że moje wywody były wystarczającym przygotowaniem do stwierdzenia, iż  taka cywilizacja powinna być Cywilizacją Zgodności z Prawdą. W tym kontekście wielce cennym będzie skorzystać z opracowań kształtujących Rzeczpospolitą, unikając błędów jakie tam poczyniono, a co przyczyniło się do upadku.

 

Skąd i w jaki sposób polska odmienność cywilizacyjna powstała? Na czym jest oparta? Jaki jest stosunek do wartości i ich rozumienie?

Odpowiadając na te pytania, warto przedstawić drogę kształtowania się poglądów do Rzeczypospolitej prowadzących. One nie straciły na aktualności.

Bogactwo form pozwoli lepiej rozumieć i głębiej ukształtować rozumienie polskości.