Wielce oczekiwana debata o OFE pomiędzy profesorami ekonomii Leszkiem Balcerowiczem – byłym ministrem finansów i Jackiem Rostowskim – obecnym ministrem, odbyta wczoraj w TVP1 nie spełniła oczekiwań.
Trafnie spointował to jeden z dziennikarz prowadzących tę rozmowę, p. Tadeusz Mosz stwierdzeniem: nie udało się przystępnie wytłumaczyć ludziom meritum sporu.
A spór toczyli panowie profesorowie bardziej w stylu akademickim niż przystępnym wyłożeniu zasad funkcjonowania OFE i jego zróżnicowanych ocen.
Minister Rostowski – zbyt często wchodząc Balcerowiczowi w słowo – wielokrotnie sugerował, że obecny system OFE (II filar) powoduje narastanie długu publicznego, tak jakby składki do niego wpłacane pochodziły z budżetu, a nie z wpłat przyszłych emerytów. To myliło odbiór widzów, bo nie wyjaśniało, że składki do OFE omijając ZUS nie mogą być wykorzystane na pokrywanie bieżących, emerytalnych wypłat. Niedobór finansowy ZUS musi więc być uzupełniany pożyczkami lub dotacjami z budżetu państwa. Krótko mówiąc, wyjaśnienie Rostowskiego zaciemniało ideę OFE, której strategia założycielska dotyczyła dziesięcioleci gromadzenia kapitału składkowego przyszłych emerytów i jego pomnażania zarobkiem na rynkach finansowych.
Trafnie wytknął to prof. Balcerowicz przypominając, że uszczuplenie wpływów składkowych do ZUS (o te wpłacane do OFE) miały być uzupełniane wpływami z prywatyzacji i oszczędnościami na wydatkach budżetowych łożonych na rozdmuchaną administrację zwiększoną za obecnego rządu o 65 tys. urzędników i różne nadmierne przywileje (socjalne, pracownicze, emerytalno-rentowe, sektora publicznego itp.), co miało być przecież ograniczone oszczędnościowymi obietnicami wyborczymi PO.
Min. Rostowski poddał także w wątpliwość oddziaływanie inwestycji kapitałowych OFE na rozwój gospodarczy, zarzucając funduszom lokowanie kapitału przyszłych emerytów zamiast w akcje, to w obligacje Skarbu Państwa, które są emitowane na pokrycie niedoboru budżetu. Zdaniem ministra, to przecież powoduje wzrost zadłużenia publicznego, którego można uniknąć jeżeli obecne składki do OFE zostaną skierowane do ZUS, co zmniejszy deficyt tego ubezpieczyciela i ograniczy dla niego dotację z budżetu państwa.
Balcerowicz rozprawił się z tą tezą krótkim stwierdzeniem: państwo uzurpuje sobie prawo dysponowania pieniędzmi obywateli traktując je jak swoje. Tymczasem są to pieniądze składkowe przyszłych emerytów, a zabierając je państwo łamie konstytucyjne prawo własności. Dając sobie takie prawo państwo celowo wprowadza obywateli w błąd czyniąc znak równości pomiędzy indywidualnymi zasobami pieniężnymi zgromadzonymi na kontach OFE, a pieniędzmi potrzebnymi na wypłacanie bieżących emerytur.
W kwestii inwestowania przez OFE kapitału w obligacje Skarbu Państwa, co zdaniem min. Rostowskiego nie jest gospodarczo produktywne, Balcerowicz trafnie ripostował, że gdyby rząd zapobiegł zadłużeniu publicznemu obiecanymi reformami, nie musiał by emitować obligacji w tak wielkich ilościach i ograniczył by ich podaż na rynku. Wtedy Fundusze były by zmuszone wykazać większe zainteresowanie rynkiem akcji, które min. Rostowski preferuje.
Balcerowicz wpędził do narożnika swego interlokutora, krótkim podsumowaniem, że dzięki przeksięgowaniu przez rząd prywatnych pieniędzy obywateli zgromadzonych w OFE na konto państwowego ZUS, rząd nie musi realizować obiecanych reform finansów publicznych, bo odwlecze katastrofę budżetową państwa na jakiś czas w imię populistycznego trwania, zamiast twórczego rozwoju.
To stwierdzenie jest właściwie pointą tej debaty, z tym że dla rzetelności jej oceny trzeba także dodać, iż w roku wyborczym jest już za późno na naprawianie błędów zaniechania przez niepopularne decyzje, które na pewno spotkają się z dużym oporem społecznym.
Debata nie dała odpowiedzi na pytanie jakiej wysokości emerytur mogą się spodziewać obecni pracownicy płacący składki na OFE po przejęciu ich przez ZUS.
Nie można się temu dziwić wszak w tym galimatiasie pojęciowo programowym trudno o odważnego, który by chciał to głośno powiedzieć.
Przeprowadzona debata zostawia nas z dotychczasowymi wątpliwościami na temat reform państwa, tych zaniechanych i tych, które przyjdą po nadchodzących wyborach.
Czekajmy więc cierpliwie w przemyślaniu, komu to zadanie powierzyć swoim głosem przy urnach wyborczych.


Komentarze
Pokaż komentarze