Między metropolią a wsią
Gmina Psary, położona w powiecie będzińskim w województwie śląskim, jest jednym z ciekawszych przykładów przemian zachodzących na obrzeżach Górnośląsko-Zagłębiowskiej metropolii. Choć formalnie pozostaje gminą wiejską, jej charakter coraz mniej przypomina tradycyjną wieś. W skład gminy wchodzi kilkanaście miejscowości: Psary, Sarnów, Preczów, Gródków, Góra Siewierska, Strzyżowice, Malinowice, Dąbie, Goląsza Górna i Dolna, Brzękowice Górne, Dolne i Wał oraz kilka mniejszych osad. Łącznie mieszka tu ponad 12 tysięcy ludzi.
Na tle wielu gmin województwa śląskiego Psary wyróżniają się jednym istotnym zjawiskiem – liczba mieszkańców w ostatnich latach rosła, podczas gdy w większości regionu obserwuje się wyludnianie. Przyciąga przede wszystkim położenie. Bliskość drogi krajowej nr 86 umożliwia szybki dojazd do Katowic, Sosnowca czy Dąbrowy Górniczej, a niedaleko znajduje się także lotnisko w Pyrzowicach, z którym gminę łączy droga wojewódzka nr 913.
W efekcie Psary stają się coraz bardziej typową „sypialnią” dla mieszkańców aglomeracji. Wielu ludzi mieszka tutaj, ale pracuje w pobliskich miastach. W ostatnich latach powstały nowe osiedla domów jednorodzinnych i szeregówek, szczególnie w Psarach, Sarnowie i Preczowie. Rozbudowują się także Malinowice, gdzie nowe inwestycje mieszkaniowe zmieniły krajobraz wsi.
Wieś, która przyciąga kapitał
Na tle wielu polskich gmin wiejskich Psary prezentują się jako miejsce stosunkowo dobrze rozwinięte gospodarczo. Nie brakuje tu sklepów, infrastruktury i miejsc pracy, co w realiach prowincjonalnej Polski wcale nie jest oczywistością. Ważną rolę odgrywają inwestycje logistyczne i przemysłowe, które pojawiły się w gminie w ostatnich latach. Powstały magazyny, zakłady produkcyjne oraz centra dystrybucyjne obsługujące rynek regionalny.
Działają tu również przedsiębiorstwa o bardziej tradycyjnym charakterze – duże gospodarstwo rolne wykorzystujące szklarnie do uprawy warzyw czy spory tartak. Z punktu widzenia lokalnego rynku pracy oznacza to pewną stabilność zatrudnienia.
Problem pojawia się jednak w momencie, gdy spojrzy się na poziom wynagrodzeń. W wielu zakładach praca przy produkcji, magazynowaniu czy w rolnictwie jest ciężka, a zarobki pozostają stosunkowo niskie. Z tego powodu w ostatnich latach rośnie liczba pracowników z zagranicy. Coraz częściej są to już nie tylko obywatele Ukrainy czy Białorusi, ale również osoby z Azji, Afryki czy Ameryki Południowej.
Dynamiczny rozwój gospodarczy nie jest też wolny od kontrowersji. Niektóre inwestycje wzbudzały sprzeciw mieszkańców i zainteresowanie mediów, zwłaszcza gdy pojawiały się pytania o wpływ nowych zakładów na środowisko i lokalną przestrzeń.
Globalna wioska i lokalne wyzwania
Mimo rosnącej liczby mieszkańców Psary nie są wolne od problemów charakterystycznych dla współczesnej prowincji. Transport publiczny pozostaje słabo rozwinięty jak na gęstość zaludnienia gminy. W wielu miejscowościach – zwłaszcza w Brzękowicach czy Dąbiu – autobusów jest niewiele, a liczba kursów bywa symboliczna. W praktyce oznacza to, że większość mieszkańców musi posiadać samochód, jeśli chce sprawnie dojeżdżać do pracy.
Jednocześnie zmienia się struktura społeczna gminy. W wielu sołectwach rodowici mieszkańcy stanowią już mniejszość, a większość nowych mieszkańców to osoby, które przeprowadziły się tu z miast. Dzietność pozostaje bardzo niska – poniżej jednego dziecka na kobietę – co w dłuższej perspektywie może oznaczać starzenie się lokalnej społeczności.
Część młodych ludzi mimo wszystko wyjeżdża, najczęściej w poszukiwaniu lepszych zarobków za granicą lub w największych polskich miastach. Rosnące ceny nieruchomości zaczynają też hamować budowlany boom, który jeszcze niedawno napędzał rozwój gminy.
Psary pozostają jednak miejscem stosunkowo spokojnym. Problemy przestępczości mają raczej charakter incydentalny – najczęściej są to włamania do domów czy kradzieże z posesji dokonywane przez zorganizowane grupy.
Z drugiej strony gmina ma także swoje atuty. Bliskość terenów rekreacyjnych – zbiorników Pogoria czy jeziora w Rogoźniku, a także zamku w Będzinie – sprawia, że okolica jest atrakcyjna do życia. Na Górze Siewierskiej powstała wieża widokowa z placem zabaw, która przyciąga mieszkańców całego regionu. Z pewnością jest to jedna z najlepiej rozwijających się gmin w regionie.
Komentarze
Pokaż komentarze