Piekary Śląskie. Największa porażka Śląska.

Od kopalni i huty do marketów i hurtowni za minimalną

Kiedyś było tu prawie 70 tysięcy mieszkańców. Kopalnie Julian i Andaluzja wydobywały węgiel, Huta Waryński przetapiała metale, a zakłady odzieżowe „Eliza” szyły tysiące ubrań dziennie. Praca na miejscu, pensje godne człowieka, osiedla tętniące życiem od rana do wieczora. Ludzie chodzili do roboty pieszo, w 5–10 minut, a po zmianie spotykali się w tych samych blokach i familokach – hutnik z górnikiem, kierowca z lekarzem. Dziś? Zostały dwie hurtownie, kilka dyskontów spożywczych i garstka małych sklepów. Sprzątaczka i inżynier z wyższym wykształceniem zarabiają często tyle samo – minimalną krajową. Bo „rynek pracy” w Piekarach to nie jest rynek, to jest żart tak okrutny i cyniczny, że nawet stary śląski emeryt by się nie roześmiał. Zlikwidowano wszystko, co dawało temu miastu sens istnienia. Zostały tylko umowy śmieciowe, budżetówka po znajomości i rozpaczliwa walka o przetrwanie. Młodzi nie mają tu żadnej przyszłości – albo wyjeżdżają, albo godzą się na wegetację za 3–4 tysiące złotych netto.

Demograficzna katastrofa

Młodzi uciekają masowo, jak szczury z tonącego okrętu. Kilkaset osób rocznie plus naturalne zgony i mamy katastrofę demograficzną w najczystszej, najbardziej brutalnej postaci: kilka razy więcej trupów niż noworodków, dziesięć razy więcej wyjeżdżających niż tych, którzy decydują się tu przyjechać. Nie ma nawet jednej dyskoteki – bo nie ma już młodych kobiet, które chciałyby na niej tańczyć. Zastąpił je alkohol. Powszechny, szczery, śląski, dostępny 24/7. Wódka stała się jedyną skuteczną terapią antydepresyjną w mieście, gdzie biedni dawno przestali mieć dzieci. Jeszcze 15 lat temu Brzeziny Śląskie, stare osiedle Wieczorka, Bryla i ulica 1 Maja w Szarleju to były miejsca, gdzie kradli wszystko, co nie było przykręcone do ziemi, gdzie dzieci bezrobotnych rodziców biegały głodne i agresywne. Dziś już nawet ta patologia się skończyła – bo nie ma komu jej uprawiać. Została tylko cisza grobowa, przerywana jedynie pijackimi śpiewami i awanturami kiboli. Bo Piekary są wciąż podzielone na dwa obozy – zabrzański i chorzowski – ale nawet te bijatyki słabną. Komu się chce bić, jak wszyscy są albo na emigracji, albo w drodze do Katowic.

Gorzej być nie może

Władze centralne mają Piekary w głębokim poważaniu – jak zresztą większość małych i średnich miast w Polsce. Żadnej kolei pasażerskiej od lat. Żadnej sensownej drogi szybkiego ruchu w kierunku Katowic. Komunikacja publiczna to kpina: autobusy wożą powietrze, przystanki są puste, a dojazd do pracy zajmuje dwie godziny w jedną stronę. Wracasz do domu przemęczony, wkurzony i świadomy, że twoje dzieci już nigdy tu nie wrócą. Na ulicach dominują emeryci górniczy i menele zbierający na „jabole” niczym haracz. W blokach stoją puste mieszkania, na drogach dziury wielkości kraterów, a w kościołach pogrzeb goni pogrzeb – grabarze ledwo wyrabiają. Ceny mieszkań? Trzy razy niższe niż w Katowicach. Super okazja – jeśli chcesz kupić bilet w jedną stronę do miasta, które za dekadę będzie muzeum katastrofy demograficznej, gospodarczej i społecznej. Bo tu już ton nadają tylko emeryci i garstka imigrantów ściągniętych najtańszymi mieszkaniami w Polsce. Z śląskiej kultury zostały tylko eksponaty w muzeum i dni pielgrzymek. A przyszłość? Nie ma żadnej. Za kilkanaście lat zostaną tu tylko polscy starcy i nowi przybysze z zagranicy. Poumierają ostatni emeryci i nie będzie komu kupić nawet bochenka chleba.

Piekary Śląskie się kończą. Jak zły sen. Jak zatruta woda w Brynicy. Jak cały ten polski mit o rynku pracownika. I ten sen się już nigdy nie obudzi.