Coś za cicho było ostatnio o prezydencji Berlina w UE. Postanowiono przerwać więc ten marazm i znaleziono nowe pole dla unijnej aktywności: edukację. Wzorując się na wydanym w zeszłym roku, wspólnym niemiecko-francuskim podręczniku do historii rzucono pomysł by rozszerzyć ten projekt na całą Unię- przypomnę, organizację złożoną z 27 państw, z których każde ma długą i bogatą historię składającą się zazwyczaj z przemiennego niewolenia i bycia niewolonym przez sąsiada...
Cel wprowadzenia wspólnego, unijnego podręcznika jest jasny- historia jest, wraz z wykładanym językiem narodowym jednym z przedmiotów mających na celu budowanie tożsamości narodowej i obywatelskiej. Tu chodzi zaś, o przeniesie akcentu z "narodowego" na "unijne". Cóż, dla federalistów ujednolicenie edukacji musi być jednym z pierwszych kroków na drodze budowania nowej, europejskiej identyfikacji. Z tego punktu widzenia jest to krok logiczny, co absolutnie nie znaczy- wykonalny.
Podstawowym problem nie jest dla mnie, wbrew komentarzom innych osób, napisanie wyważone komentarza do faktów. Ustalenie tego, czy Napoleon był bohaterem czy zbrodniarzem można łatwo obejść zaznaczając, że dla takich a takich narodów jego działalność przyniosła skutki pozytywne, dla innych zaś byl synonimem francuskiego imperializmu. Dochodzi tu jednak do głównej przeszkody- objętości takiego dziela. "Historia Europy" jako taka nie istnieje, ponieważ ciężko stwierdzić, co takie dzieło musiałoby obejmować. W szkołach wykłada się historię narodową oraz powszechną. Pierwsza z natury rzeczy jest bardziej szczegółowa, druga opisuje wydarzenia uznawane za ważne w skali światowej (w naszym kręgu kulturowym jest też wybitnie europocentryczna). Dzięki temu poznajemy dzieje ojczyzny, a także ich usytuowanie na tle innych krajów. Natomiast szeroko rozumiana historia europejska musiałaby być po prostu kompilacją kilkudziesięciu historii narodowych (bo przecież by być pełna obejmować musiałaby nie tylko dzieje państw unijnych, ale także Rosji, Turcji czy Gruzji). Ustalenie wydarzeń "wspólnych" dla tak różnych państw jak Armenia, Norwegia, Portugalia i Węgry byłoby wyjątkowo karkołomnymi zadaniem, koncentrowanie się zaś wyłącznie na 'najważniejszych wydarzeniach" niosłoby ze sobą zagrożenie marginalizacji historii mniejszych państw, nie mówiąc już o samej definicji zdarzeń "najważniejszych"- przykładem niech będzie kolonizacja, szalenie istotna dla Francji czy Wielkiej Brytanii, zupełnie zaś marginalna dla krajów Europy Wschodniej.
Krótko mówiąc- 'historia Europy" istnieje tylko jako "historia wszystkich, poszczególnych państw Europy". Nie twierdzę, że nie istnieją wydarzenia ważne dla całego kontynentu- ale czy jest ich dostatecznie wiele by stworzyć z tego podręcznik?
Wspólny, niemiecko-francuski podręcznik to zupełnie inny przypadek. Opisuje historię dwoch sąsiadujących państw, ich doświadczenia dziejowe nierzadko są bardzo podobne. Nie widze powodu dla ktorego nie miałyby powstać podreczniki 'regionalne"- opisujące historię Europy zachodniej, północnej, wschodniej... Z radością powitalbym podręcznik polsko-niemiecki czy też polsko-rosyjski. Znacznie prościej tu o wspólny mianownik, który czyniłby taką prace sensowną i spójną, nawet jeśli napisanie takiego dzieła wymagałoby przezwyciężenia ogromnych kontrowersji.
To byłby prawdziwy i naturalny krok ku budowaniu tożsamości europejskiej.



Komentarze
Pokaż komentarze (3)