Przełom na Bliskim Wschodzie ogłosili w niedzielę prezydent USA Donald Trump oraz premier Pakistanu Shehbaz Sharif, który pośredniczył w rozmowach między Waszyngtonem a Teheranem. Według przedstawionych ustaleń strony uzgodniły końcowy tekst memorandum o porozumieniu, które ma doprowadzić do trwałego zakończenia działań wojennych i rozpoczęcia negocjacji dotyczących najważniejszych sporów między oboma państwami.
- Umowa z Islamską Republiką Iranu została zawarta. Gratulacje dla wszystkich! Niniejszym w pełni upoważniam do bezpłatnego otwarcia Cieśniny Ormuz i jednocześnie upoważniam do natychmiastowego zniesienia blokady morskiej Stanów Zjednoczonych" - napisał Trump we wpisie na swoim portalu Truth Social. "Statki świata, uruchomcie silniki. Niech ropa popłynie! - przekazał Trump na Truth Social.
Memorandum USA–Iran zostanie podpisane w Szwajcarii
Jak poinformował premier Pakistanu, podpisanie dokumentu ma nastąpić 19 czerwca w Szwajcarii. Porozumienie zakłada „natychmiastowe i trwałe zakończenie operacji wojskowych na wszystkich frontach”, w tym również w Libanie. Jeszcze przed oficjalnym podpisaniem umowy mediatorzy mają przeprowadzić serię spotkań przygotowawczych. Ich celem będzie omówienie szczegółów wdrażania ustaleń oraz przygotowanie gruntu pod techniczne negocjacje.
Według wcześniejszych informacji przekazywanych przez Biały Dom memorandum ma obowiązywać przez 60 dni. W tym czasie USA i Iran mają prowadzić rozmowy dotyczące m.in. irańskiego programu nuklearnego, znoszenia sankcji oraz przyszłych relacji między oboma państwami.
Iran: wojna kończy się natychmiast
Wiceszef irańskiego MSZ Kazem Gharibabadi ogłosił, że wojna i działania militarne na różnych frontach zakończą się w nocy z niedzieli na poniedziałek. Irański dyplomata podkreślił, że Teheran zaakceptował memorandum dopiero po uwzględnieniu jego „ostatecznych żądań”. Według niego to presja militarna Iranu miała odegrać istotną rolę w doprowadzeniu do finalizacji dokumentu.
Gharibabadi zapowiedział również, że w ciągu najbliższych 60 dni będą prowadzone negocjacje dotyczące zniesienia sankcji nałożonych na Iran. Teheran oczekuje ponadto odmrożenia środków finansowych, zakończenia blokady morskiej oraz pełnego wygaszenia konfliktu. Szef MSZ Iranu zakomunikował, iż jego kraj będzie monitorował przestrzeganie ustaleń przez drugą stronę, a siły zbrojne pozostaną w gotowości do reakcji na ewentualne naruszenia porozumienia
Donald Trump miał powstrzymać irański atak na Izrael
O tym, jak żmudne było poszukiwanie ścieżki pokoju, świadczą tekst dziennika "The New York Times”, wedle którego Iran rozważał przeprowadzenie ataku odwetowego na Izrael po wcześniejszych wydarzeniach w Bejrucie. Gazeta, powołując się na irańskich urzędników, podała, że Donald Trump za pośrednictwem mediatorów miał apelować do władz w Teheranie o powściągliwość. Ostatecznie Iran miał zrezygnować z planowanego uderzenia.
W irańskich kręgach władzy trwała dyskusja, czy odpowiedź militarna byłaby skutecznym środkiem odstraszania, czy też mogłaby zagrozić osiągniętemu porozumieniu z USA. Ostatecznie zwyciężył drugi pogląd.
Ceny ropy gwałtownie spadają po informacji o porozumieniu
Informacje o zawarciu memorandum wywołały natychmiastową reakcję inwestorów na światowych rynkach surowcowych Ropa West Texas Intermediate (WTI) potaniała o ponad 5 proc. i kosztowała około 80,6 dol. za baryłkę. Z kolei ropa Brent spadła o blisko 4,6 proc., do około 83,3 dol. za baryłkę.
Analitycy podchodzą jednak do sytuacji ostrożnie, ponieważ nadal nie są znane szczegóły porozumienia, a żegluga przez Zatokę Perską i strategiczną cieśninę Ormuz może jeszcze przez dłuższy czas napotykać trudności
Szef działu badań w Pepperstone Group, Chris Weston, podkreślił, że nawet jeśli transport przez cieśninę zostanie w pełni przywrócony, konieczne będzie odbudowanie zapasów ropy i paliw, które w czasie konfliktu były szybko wykorzystywane.
Trump ostrzega Iran
Mimo optymizmu związanego z osiągnięciem porozumienia Donald Trump pozostawił sobie możliwość powrotu do działań militarnych. W rozmowie z „The New York Times” prezydent USA stwierdził, że jeśli nie uda się osiągnąć ostatecznego porozumienia dotyczącego irańskiego programu nuklearnego, Stany Zjednoczone mogą wznowić ataki militarne.
Najbliższe tygodnie mają pokazać, czy memorandum stanie się początkiem trwałego porozumienia między Waszyngtonem a Teheranem, czy jedynie kolejnym krótkotrwałym zawieszeniem broni na Bliskim Wschodzie.
Fot. Cieśnina Ormuz odblokowana/East News
Red.
Komentarze
Pokaż komentarze (63)