Albatros ... z lotu ptaka Albatros ... z lotu ptaka
417
BLOG

Myśl literacka, MYŚL POLSKA

Albatros ... z lotu ptaka Albatros ... z lotu ptaka Kultura Obserwuj notkę 0

KRESY - ZOFIA KOSSAK

NA DŁUGIE JESIENNE WIECZORY - MYŚL POLSKA

image

czy jeszcze tam będziemy zmyślą i czynem chrześcijańskiej KULTURY.

SOROS, FUNDACJA BATOREGO z jego nadania buduje inny NURT RZEKI - przeciwny chrześcijaństwu.

CHRZEŚCIJANIE

???

http://www.karta.org.pl/Selektywna_Kronika_Wydarzen/Kolekcje_KOR_i_Jacka_Kuronia_w_Bibliotece_Cyfrowej_Osrodka_KARTA/330

 

Kolekcje KOR i Jacka Kuronia w Bibliotece Cyfrowej Ośrodka KARTA

Ośrodek KARTA z okazji 35. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników zaprasza do zapoznania się z unikatowymi kolekcjami: kolekcją imienną Jacka Kuronia oraz kolekcją Komitetu Obrony Robotników w Bibliotece Cyfrowej Ośrodka KARTA:http://dlibra.karta.org.pl/dlibra.

Myśl literacka, MYŚL POLSKA


Kolekcja Jacka Kuronia zawiera jego teksty własne w tym również teksty niepublikowane. Obejmuje ona także dokumenty obrazujące działalność Komitetu Obrony Robotników i KSS „KOR”.

Wśród tych dokumentów do najciekawszych należą „dzienniki pokładowe”: swoista kronika represji, powstała w wyniku notatek robionych w czasie dyżurów telefonicznych w mieszkaniu Jacka Kuronia.

W zbiorze znajdują się również dokumenty ukazujące działania systemu represji w PRL wymierzone przeciwko Jackowi Kuroniowi: rewizje i przeszukania, sprawy sądowe. Kolekcję uzupełniają dokumenty rodziny Jacka Kuronia oraz zbiór wycinków prasowych z publikacji polskich i zagranicznych, a także 1058 prywatnych listów od i do Jacka Kuronia (z czego ponad połowa to korespondencja z żoną Grażyną - „Gajką”). 

 

Fot. Październik 1979, Warszawa, Polska, Głodówka członków Komitetu Obrony Robotników w kościele św. Krzyża, z przodu od lewej: Antoni Macierewicz, Adam Michnik, ksiądz Stanisław Małkowski, Jacek Kuroń, Kazimierz Wóycicki, z tyłu siedzą: Konrad Bieliński, Mariusz Wilk, Kazimierz Janusz. Fot. Janusz Krzyżewski/Ośrodek KARTA

Myśl literacka, MYŚL POLSKAKolekcja Komitet Obrony Robotników/Komitet Samoobrony Społecznej ,,KOR” zawiera dokumenty ukazujące pod wieloma aspektami działalność KOR ze wszystkich lat istnienia organizacji, począwszy od listu Jerzego Andrzejewskiego do prześladowanych robotników z Czerwca’76 oraz „Apelu do społeczeństwa i władz PRL”, skończywszy na oświadczeniu o rozwiązaniu KSS „KOR” z 23.09.1981 roku.

Materiały zawierają informacje o represjach wobec robotników strajkujących w Radomiu, Ursusie i Płocku w czerwcu 1976 roku oraz pomocy udzielanej robotnikom przez KOR: finansowej, lekarskiej i prawniczej. Dokumenty ukazują szeroką działalność wydawniczą KOR, która była początkiem wielkiego podziemnego ruchu drukarskiego w PRL.

Fot. Październik 1979, Warszawa, Polska, Głodówka członków Komitetu Obrony Robotników w kościele św. Krzyża, z przodu od lewej: Jan Lityński, Jerzy Markuszewski, Antoni Macierewicz, Adam Michnik, z tyłu: Joanna Gwiazda, Anka Kowalska, Jacek Bierezin. Fot. Janusz Krzyżewski/Ośrodek KARTA

Udostępniamy całość czasopism wydawanych przez KOR/KSS „KOR”: „Komunikat”, „Biuletyn Informacyjny”, „Robotnik”, a także liczne ulotki, oświadczenia, petycje sygnowane przez KOR m.in. ulotki powstałe po śmierci Stanisława Pyjasa. 

Kolekcja pokazuje represje, jakie dotknęły działaczy: dokumenty z rewizji, aresztowań, fałszywki komunikatów KOR, akta z procesu przywódców KOR. W kolekcji znalazły się również materiały dotyczące kontaktów zagranicznych KOR: m.in. z czechosłowacką Kartą’77, z zachodnimi intelektualistami.

Udostępniamy wycinki z prasy zachodniej mówiące o Komitecie Obrony Robotników. Plonem działalności KOR były także inicjatywy takie jak Wolne Związki Zawodowe, Studencki Komitet Solidarności –  kolekcje tych organizacji również udostępniamy w Bibliotece Cyfrowej.

Kolekcje pokazują początki ruchu dysydenckiego w PRL, współpracę środowiska inteligenckiego z robotnikami i studentami, aktywizację społeczeństwa, która zaowocowała powstaniem masowego ruchu społecznego „Solidarność” w 4 lata od powstania Komitetu Obrony Robotników.

Kolekcja Jacka Kuronia w Bibliotece Cyfrowej: http://dlibra.karta.org.pl/dlibra/collectiondescription?dirids=31

Kolekcja KOR w Bibliotece Cyfrowej: http://dlibra.karta.org.pl/dlibra/collectiondescription?dirids=356

Struktura kolekcji widoczna jest na pasku po lewej stronie. Aby zobaczyć dokumenty znajdujące się w danej teczce należy kliknąć na „listę publikacji”. Przy wyświetlaniu publikacji należy zaznaczyć „wbudowany applet djv-u”.

Zapraszamy również do zapoznania się z katalogiem kolekcji znajdującej się w Archiwum Ośrodka KARTA Kolekcja środowisk Jacka Kuronia: walterowcy, komandosi, korowcy, solidarnościowcy dostępnym pod adresem:http://www.karta.org.pl/pdf/orginal/12669369536130.pdf

(kz, ak)

Terminy składania wniosków

 

 

Obywatele dla Demokracji


Zarejestrowane organizacje mogą składać wnioski pełne za pośrednictwem Internetowego System uWniosków, dostępnego na stronie www.ngofund.org.pl/projekty-uchodzcze/ w terminie od 12 do 30 listopada 2015 (do godziny 12.00 w południe).

  • Wnioski na krótkoterminowe projekty dotyczące przygotowania do integracji nowych grup uchodźców. Organizacje, które w partnerstwie z innymi organizacjami, planują złożenie wniosku, powinny zarejestrować się za pośrednictwem Internetowego System uWniosków, dostępnego na stronie www.ngofund.org.pl/projekty-uchodzcze/ w terminie od 19 października do 10 listopada 2015 (do godziny 12.00 w południe).
  • Wnioski na rozszerzenie lub wzmocnienie współpracy dwustronnej przyjmowane są na bieżąco, począwszy od 1 września 2013 do 1 grudnia 2015 (przygotowanie projektów partnerskich)  oraz od 3 lutego 2014 do 1 grudnia 2015.

Równe Szanse

  • składanie wniosków - do 1 marca 2016 

Dla Białorusi

  • Wnioski przyjmowane są na bieżąco i rozpatrywane w ciągu ok. 3 miesięcy
 
  • składanie wniosków o stypendia do 1 marca 2016

Fundusz im. Wandy i Jadwigi Chruściel

  • składanie wniosków o stypendia do 31 lipca 2016

 

Otwarta Europa

http://www.batory.org.pl/o_fundacjiimage

O Fundacji

 

 

Fundacja im. Stefana Batorego, założona w 1988 roku przez George'a Sorosa, amerykańskiego finansistę i filantropa, oraz grupę przywódców polskiej opozycji demokratycznej lat 80-tych, jestniezależną, niedochodową organizacją pozarządową o statusie organizacji pożytku publicznego, zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 0000 101194.

Celem Fundacji jest wspieranie rozwoju demokracji i społeczeństwa obywatelskiego – społeczeństwa ludzi świadomych swoich praw i obowiązków, angażujących się w sprawy swojej społeczności lokalnej, swojego kraju i społeczności międzynarodowej.
 
Do priorytetowych zadań Fundacji należy:
  • poprawa jakości polskiej demokracji

    Wspieramy inicjatywy służące zwiększaniu partycypacji obywatelskiej i wzmacnianiu poczucia odpowiedzialności obywateli za wspólne dobro. Działamy na rzecz przejrzystości życia publicznego i upowszechniania społecznego nadzoru nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dążymy do podniesienia poziomu publicznej debaty i „uspołecznienia” procesu formułowania i wdrażania polityk publicznych.
     
  • wzmacnianie roli instytucji obywatelskich w życiu publicznym

    Wspieramy rozwój organizacji i koalicji pozarządowych działających na rzecz poprawy jakości polskiej demokracji i rozwijania współpracy międzynarodowej. Dążymy do profesjonalizacji i legitymizacji prowadzonych przez nie działań, budowy ich wiarygodności i zwiększenia skali ich oddziaływania na sferę publiczną.
     
  • rozwijanie współpracy i solidarności międzynarodowej

    Działamy na rzecz zbliżenia między państwami Unii Europejskiej i wschodnimi sąsiadami, przede wszystkim Ukrainą i Białorusią. Wspieramy działania sprzyjające wymianie między krajami Europy Środkowej i Wschodniej, doświadczeń związanych z procesami przemian politycznych, budowaniu społeczeństwa obywatelskiego i rozwiązywaniu problemów społecznych. Dążymy do zwiększenia roli polskich organizacji pozarządowych na arenie międzynarodowej.
     
Fundacja prowadzi też działania na rzecz wyrównywania szans dzieci i młodzieży z uboższych środowisk.

W swojej działalności Fundacja:
  • jest niezależna od instytucji państwowych i politycznych
  • nie wyręcza państwa i samorządów w wykonywaniu ich podstawowych obowiązków
  • przestrzega przejrzystości zasad i procedur w procesie przyznawania dotacji
Podstawową metodą działania Fundacji jest udzielanie dotacji na przedsięwzięcia podejmowane przez organizacje pozarządowe. Fundacja realizuje też własne projekty: prowadzi kampanie społeczne i działania rzecznicze, monitoruje funkcjonowanie instytucji publicznych, organizuje konferencje i debaty, warsztaty i spotkania, wydaje publikacje.

Fundacja współpracuje z wieloma instytucjami z kraju i zagranicy. Jest członkiem Forum Darczyńców w Polsce, Grupy Zagranica, a także Europejskiego Forum Fundacji (European Foundation Centre) w Brukseli, uczestniczy w pracach Forum Społeczeństwa Obywatelskiego działającego w ramach unijnej inicjatywy Partnerstwa Wschodniego (Eastern Partnership Civil Society Forum) oraz Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Unia-Rosja.

Środki finansowe na działalność Fundacji pochodzą z przychodów z kapitału wieczystego, dotacji Fundacji Społeczeństwa Otwartego i innych instytucji krajowych i zagranicznych, z darowizn osób indywidualnych oraz wpłat 1% podatku dochodowego od osób fizycznych.

O swoich działaniach, a także o możliwości ubiegania się o dotacje, Fundacja informuje na stronie internetowej www.batory.org.pl. Tam też dostępne są roczne sprawozdania, zawierające opis wszystkich przyznanych dotacji i zrealizowanych przedsięwzięć.
 

 

 

 
 
 

Copyright © Fundacja Batorego

 

Celem programu Otwarta Europa jest promocja aktywnej i przyjaznej polityki Polski i Unii Europejskiej wobec wschodnich sąsiadów oraz wspieranie procesów demokratycznych i dążeń proeuropejskich w krajach Europy Wschodniej. Działamy na rzecz zbliżania społeczeństw objętych programem Partnerstwa Wschodniego do Unii i przyspieszenia procesu liberalizacji reżimu wizowego.

Nasze działania prowadzimy we współpracy z organizacjami i instytucjami z państw unijnych oraz z krajów Europy Wschodniej. Uczestniczymy też w pracach Forum Społeczeństwa ObywatelskiegoPartnerstwa Wschodniego działającego przy Komisji Europejskiej oraz Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Unia-Rosja oraz Europejskiej Platformy Demokratycznych Wyborów.

  • Przyjazna granica –  działania na rzecz zniesienia wiz z krajami objętymi programem Partnerstwa Wschodniego i z Rosją oraz zmniejszenia uciążliwości w przekraczaniu zewnętrznych granic Unii.
  • Forum Polska-Ukraina – rozmowy polskich i ukraińskich polityków i ekspertów na tematy ważne dla Ukrainy, Polski i Europy.
  • Klub PL-RU – spotkania publicystów, badaczy i aktywistów reprezentujących młode pokolenie z Polski i Rosji, którzy próbują opisywać i analizować zjawiska z zakresu polityki wewnętrznej oraz stosunków międzynarodowych.
  • Forum debaty wschodniej - spotkania i dyskusje o sytuacji i perspektywach rozwoju krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji, oraz o polskiej i unijnej polityce wschodniej.
  • Monitoring wyborów w krajach Partnerstwa Wschodniego i Rosji  wsparcie i organizacja społecznych misji obserwacyjnych wyborów w państwach Partnerstwa Wschodniego i w Rosji.
  • Wsparcie dla deputowanych z Euromajdanu – pomoc młodym ukraińskim parlamentarzystom w przygotowaniu się do roli twórców i recenzentów reform na Ukrainie. 

Open Society Foundations (OSF)

https://www.opensocietyfoundations.org/
Tłumaczenie strony
The Open Society Foundations work to build vibrant and tolerant democracies whose governments are accountable to their citizens.
‎Jobs - ‎Grants - ‎About Us - ‎Employment

Grants, Scholarships, and Fellowships | Open Society ...

https://www.opensocietyfoundations.org/grants
Tłumaczenie strony
The Open Society Foundations award grants throughout the year. Explore our published grant opportunities and view eligibility requirements and application ...

George Soros | Open Society Foundations (OSF)

https://www.opensocietyfoundations.org/.../george-so...
Tłumaczenie strony
George Soros is the founder and chairman of Open Society—a network offoundations, partners, and projects in more than 100 countries. His commitment to the ...

About Us | Open Society Foundations (OSF)

https://www.opensocietyfoundations.org/about
Tłumaczenie strony
Christopher Stone. President. Christopher Stone is the president of the Open Society Foundations. He is an international expert on criminal justice reform and on ...

Open Society Foundations - Wikipedia, the free encyclopedia

https://en.wikipedia.org/.../Open_Society_Foundation...
Tłumaczenie strony
Open Society Foundations (OSF), formerly the Open Society Institute, is an international grantmaking network founded by progressive-liberal business magnate ...
‎History - ‎Activities - ‎Criticism - ‎See also

Open Society Institute (OSI) - NGO Monitor

www.ngo-monitor.org/.../open_society_institute_osi_
Tłumaczenie strony
Part of the Open Society Foundations. Claimed mission: “to build vibrant and tolerant democracies whose governments are accountable to their citizens...shape ...

Open Society Foundation- South Africa | Home page

osf.org.za/
Tłumaczenie strony
The Open Society Foundation for South Africa (OSF-SA) is committed to promoting the values, institutions and practices of an open, non-racial and non-sexist, ...

Alexander Soros Foundation

www.alexandersorosfoundation.org/
Tłumaczenie strony
Read about the Foundation's partnership with The New York Public Library and Libraries ... Alexander Soros Foundation Honors Environmental Defenders

Open Society - Georgia Foundation - Home

www.osgf.ge/?lang_id=ENG
Tłumaczenie strony
17 October 2015 In Tbilisi ICC Prosecutor Speaks of Her Application to Probe into August War. 16 October 2015 ICC considers Georgia investigation – key facts ...

Open Society Institute - Discover the Networks

www.discoverthenetworks.org/funderProfile.asp?...
Tłumaczenie strony
Five years later he launched, in the country of his birth, the first of his many Open Society Foundations to help “build vibrant and tolerant democracies whose ...
 
Open Society Institute
The Open Society Institute – prywatna fundacja założona przez George'a Sorosa – amerykańskiego miliardera, pochodzącego z żydowskiej rodziny węgierskiej. Jej celem jest promowanie demokracji, praw człowieka i reform społeczno-ekonomicznych. Wikipedia
 
Założenie: 1993
 

UE: Soros podjudza do wojny

on 24 października 2014 12:34 / 7 komentarze

 

Znany oligarcha i spekulant żydowskiego pochodzenia, ikona globalistycznego dyskursu i samozwańczy "uczeń Karla Poppera", fundator służącej amerykańskiej polityce zagranicznej "Fundacji Stefana Batorego", wystąpił z kolejnym w swej karierze hucpiarskim oświadczeniem.

Obszerny list Georga Sorosa opublikował „New York Review of Books".

W swojej analizie Soros dochodzi do jakże zaskakującego wniosku, że "putinowska Rosja zagraża podstawom, na których zbudowano Unię Europejską". Jego zdaniem aby się temu przeciwstawić Unia powinna "pomóc stanąć na nogi Ukrainie", najlepiej dając jej bezzwrotnie... 20mld dolarów. Odwołując się do zramolałej koncepcji "społeczeństwa otwartego", Soros przekonuje, żeautorytarny, agresywny reżim Putina zbudowany jest na wartościach całkowicie sprzecznych z tymi, które legły u podstaw tworzenia Wspólnot Europejskich. „Rosja stanowi zagrożenie dla istoty Europy. Ani przywódcy, ani obywatele Europy nie zdają sobie sprawy z tego jak wielkie jest to wyzwanie i jak należy na nie odpowiedzieć".

Posiadacz nieprzeliczonego majątku zrodzonego ze spekulacji zauważa, że w Unii Europejskiej powszechne jest niezadowolenie, którego źródłem jest kryzys, krytykując te państwa, które bazując na przesłankach ekonomicznych kontynuują współpracę z Rosją, m.in. niewymienione z nazwy Węgry.

Według koncepcji Sorosa, wspomożona przez pieniądze UE Ukraina powinna stać się polem stałego osaczania Rosji przez siły euroatlantyckie.

Na podst. RP.pl

Komentarz Redakcji: Motywy przeróżnych Sorosów i Kołomojskich są jasne i wspólne dla całej ich banksterskiej kasty. Pytanie, jaki interes w popieraniu ich linii politycznej mają środowiska nominalnie antyglobalistyczne, czyli w przypadku Polski, niektóre grupy uważające się za "nacjonalistyczne" czy, z drugiej strony, "anarchistyczne"?

George Soros

 

http://www.batory.org.pl/programy_operacyjne/otwarta_europa


Copyright © Fundacja Batorego

Copyright © Fundacja Batorego
 
Żołnierze przerzucają książki do ciężarówki

 

http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,10686178,Lwow__Dziela_z_Ossolineum_przewozone_w_skandalicznych.html

programy operacyjne !

Lwów: Dzieła z Ossolineum przewożone w skandalicznych warunkach [WIDEO]

pc, nadesłał tylda
 
22.11.2011 10:26
A A A Drukuj
image
Zbiory polskich ksiąg i pism Ossolineum pozostałe we Lwowie transportowane są do nowego magazynu. Na opublikowanym w internecie filmie widać, jak żołnierze rzucają książkami. Jedna, jak stwierdza dyrektor wrocławskiego Ossolineum, wśród "przeprowadzanych" książek nie ma bezcennych dzieł, a głównie duplikaty i ukraińskie i rosyjskie książki, m. in. dzieła Marksa i Lenina.
Żołnierze przerzucają książki do ciężarówki

Żołnierze przerzucają książki do ciężarówki (fot. Youtube.com)

- Z Kościoła Jezuitów we Lwowie w skandaliczny sposób wywożone są zabytkowe zbiory dawnego Ossolineum. Kilka osób w mundurach wojskowych rzuca XVIII-XIX wiecznymi książkami z rąk do rąk, a wypadające z nich kartki latają po ulicy. Proszę zobaczyć materiał filmowy na portalu kresy.pl - napisał czytelnik serwisu Alert24.

Ukraińska dziennikarka nagrała ludzi niszczących książki 

Na portalu opublikowano materiał filmowy nakręcony przez dziennikarkę ukraińskiego portalu. Pokazuje on trójkę mężczyzn w mundurach, przerzucających między sobą zabytkowe książki. - Bywa że leżące w kościele od 65 lat księgi wypadają żołnierzom z rąk i upadają na ziemię. Wylatujące z nich kartki są wkładane z powrotem byle jak i przypadkowo - informuje ukraińska dziennikarka.
 

Zdrada!”, „Grabież!”, „Nie oddamy!”, „To wszystko ukraińskie!”

kresy24.pl/.../zdrada-grabiez-nie-oddamy-to-wszystko-ukrainskie-wokol...
24.07.2015 - 8 lipca we Lwowie na frontonie Biblioteki naukowej im. Wasyla Stefanyka (dawne Ossolineum) została odsłonięta tablica pamiątkowa, ...

Informacja Pełnomocnika ZNiO we Lwowie o przenoszeniu ...

ossolineum.pl/.../informacja-pelnomocnika-znio-we-lwowie-o-przenosze...
25.11.2011 - Kościół p.w. Piotra i Pawła we Lwowie, zwany powszechnie kościołem Jezuitów pełni od 1946 r. ... W zbiorach tam przechowywanych nie ma już cennych obiektów ossolińskich. ... Stefanyka jest zmuszona do przeprowadzki.

Odsłonięcie we Lwowie tablicy upamiętniającej Ossolineum ...

ossolineum.pl/.../odsloniecie-we-lwowie-tablicy-upamietniajacej-ossoline...
10.07.2015 - Dnia 8 lipca 2015 odbyła się we Lwowie uroczystość odsłonięcia na budynku Lwowskiej Narodowej Naukowej Biblioteki Ukrainy im.

ŁUPIĄ W TEJ CHWILI NARÓD UKRAINY

UKRAIŃSKIE ZŁOTO JUŻ WYWIEŹLI DO USA.

Jej rycerski duch w literaturze i życiu osobistym

 

kossak n.jpg
Zanim przystąpiłem do napisania tego eseju sięgnąłem do jednej z półek mojej obszernej, domowej biblioteczki i wyjąłem trylogię znakomitej powieściopisarki wydaną przez PAX w roku 1956, dwa lata po moich narodzinach. „Krzyżowcy”, „Król trędowaty” i „Bez oręża” – cierpliwie czekały w rodzinnym zaczytaniu także i na mnie.

Mając kilkanaście lat, kiedy zawładnęli moim życiem m.in. sienkiewiczowscy bohaterowie: Wołodyjowski, Zagłoba, Skrzetuski wraz z całą masą innych, stryjek Tadeusz podsunął mi pod nos książki Zofii Kossak mówiąc: – Czas już na wyprawę krzyżową z tą niezwykłą autorką. Ona już od nas odeszła, my z nią pozostańmy, zasługuje na to.

Latem 1968 roku, kilka miesięcy po jej śmierci, nie przeczytałem tych książek, ja je po prostu połknąłem. Wracałem do nich wielokrotnie, a niektóre ich fragmenty były dla mnie niczym kossakowskie, niezwykłe obrazy, w tym wielkie zwycięstwo i tragiczna klęska bohaterskiego, dotkniętego trądem, króla jerozolimskiego, Baldwina IV. Sposób prezentacji tych wydarzeń historycznych jest niezwykle barwny, wypełniony obrazowym, wręcz malarskim przekazem. Zofia Kossak była nie tylko powieściopisarką, miała talent artystyczny przekazany jej z pewnością przez dziadka, Juliusza Kossaka. Poznałem sporo jej książek, ale o niej samej nie wiedziałem wówczas nic. PAX wydawał jej dzieła na ogół bez notek biograficznych; na wspomnianych wyżej ani słowa kim jest, a jak dotarło do mnie sporo lat później, w PRL na początku lat pięćdziesiątych, jej twórczość objęta była całkowitą cenzurą. Podziękowanie więc dla PAX-u, że jej książki zaczął w końcu wydawać w trudnym okresie w naszym kraju, w tym i dla kultury polskiej.

W połowie lat 80. ub. wieku dotarła do moich rąk, wydana w tzw. drugim obiegu, jej książka „Pożoga”. Drobniutki, lekko rozmazany druk na kiepskim, poszarzałym papierze, z jakiejś skrytej w piwnicy lub na strychu maszyny drukarskiej, otworzył mi oczy nie tylko na dramat jej lat młodości na Wołyniu podczas bolszewickiej rewolucji, ale także zza dotychczasowej zasłony niewiedzy ujrzałem niezwykłą kobietę, której rycerskość, mocny charakter połączony z wrażliwością i delikatnością wzbudziły we mnie wielki podziw. Teraz wiem już o niej dużo, choć z pewnością nie wszystko. Ale to, co jest mi wiadome o jej życiu, oddaniu drugiemu człowiekowi nie tylko piórem, ale i czynem, skłania mnie do oddanie powieściopisarce głębokiego pokłonu. Pozwolę sobie teraz w skrócie przybliżyć czytelnikom, co o Zofii Kossak mi wiadomo. Warto odświeżać pamięć i wiedzę o tej znakomitej postaci literatury polskiej; pamięć ta, przykro to mówić, w dzisiejszym zalewie kulturowym powoli się zaciera.

W tym roku mija 125. rocznica urodzin Zofii Kossak... – Nie, za rok! – powie ktoś. Fakt, że jeszcze w wielu wcześniejszych informatorach, publikacjach, biografiach podaje się 1890. Jednak analiza dokumentów udowodniła, że przyszła na świat 10 sierpnia 1889 roku. Okrągła rocznica skłania tym bardziej do jej upamiętnienia, jeśli nie jako Patronki roku 2014. (już za późno na taką decyzję komisjo sejmową...), to do różnorodnych inicjatyw w środowiskach kulturalnych w Polsce i poza nią (przez wiele lat była przymusową emigrantką, ale o tym poniżej).

Przyszła na świat w Kośminie nad Wieprzem, dzieciństwo i młodość spędzała na Lubelszczyźnie. Córka Tadeusza Kossaka i Anny Kisielnickiej. Siostrą stryjeczną Zofii była znana satyryczka, Magdalena Samozwaniec oraz poetka, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Jej dziadkiem, jak już wspomniałem, był Juliusz Kossak, a wujkiem brat bliźniak ojca, Wojciech Kossak, znani i wielce uznani malarze.

Zgodnie z tradycją rodzinną podjęła studia, kierunek malarstwo, w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie (1912-13), a następnie rysunek w Ecole des Bcaux Arts w Genewie (1913-14). W 1915 roku wyszła za mąż za Stefana Szczuckiego, zamieszkali w Nowosielicy na Wołyniu. W kolejnych latach urodziła dwóch synów: Juliusza (1916) i Tadeusza (1917). Twórczość literacka nie zagościła jeszcze w jej życiu. Ale rok, w którym przyszedł na świat jej drugi syn, był początkiem wielkiego, dziejowego dramatu, który stał się kilka lat później inspiracją do napisania debiutanckiej książki pt. „Pożoga” (1922). Wartością tego dzieła historycznego jest nie tylko świetne pióro, ale przede wszystkim autentyzm oparty na osobistych przeżyciach oraz przebijający się z kolejnych opisów wydarzeń na Wołyniu w latach 1917-1919 porażający dramat ludzi przerzuconych z „idylli do żałoby”. Wieloletnia przyjaźń sąsiedzka przeradza się w nienawiść, rozbój, bezlitosne okrucieństwo, mord... Młoda Zofia z dwojgiem małych dzieci i mężem przeżywają ogromny dramat. „To był Żywioł, Żywioł nieodparty i nieubłagany, który powstał z szumem groźnym fali, a runąwszy, miał zalać wszystko i zagładzić” (cyt. z książki).

W literackim światku krytyków i pisarzy nie brakuje „szpilek i kąśliwych uwag”. Zofia Kossak-Szczucka (używała już wówczas podwójnego nazwiska) nie była rodowitą Wołynianką, a Jarosław Iwaszkiewicz w artykule pt. „Niewiasty kresowe” w „Wiadomościach Literackich” w 1926 roku zarzucił jej: „niedostateczne wrośnięcie w ziemię kresową”. Trzydziestodwuletni wówczas współzałożyciel grupy Skamander „kąsnął” niewiele lat starszą od niego debiutantkę literacką... pochodzeniem. Nie z Kresów, to niedostateczność i niekompetencja w opisie tego miejsca na Ziemi. Błąd. Krew, pot i łzy powodują wrośnięcie w nią człowieka, czasami już na wieki...

okl pozoga.jpg
„Pożoga” jest nie tylko wiernym, dokumentalnym opisem tamtejszych wydarzeń na Wołyniu, to także poruszający, sentymentalny, pełen wrażliwości i głębokich uczuć do bliźniego kobiety-matki, polskiej ziemianki z pięknym, rycerskim charakterem.

Ten wielki egzamin człowieczeństwa, Zofia Kossak-Szczucka ujmuje w przejmujących słowach, (cyt.): „Kto pozostał uczciwy, dał dowód, że jest uczciwym do głębi; kto nie został podłym, wykazał, że żadna podłość już się go nie czepi (...). Więc z ludzkich rzeczy Odwaga i Dobroć, oto jedyne przymioty mające wartość na tym świecie. (...) dwie cnoty-siostry, cnoty stare i rycerskie, cnoty dziedziczki rasy i kultury, cnoty chrześcijanki – cnoty wystarczające za całą mądrość życiową w chwilach największych przewrotów”. Przechodząc przez piekielny ogień próby w tamtym miejscu i czasie, dała świadectwo, że jest jedną z nich.

Symbol ziemiaństwa polskiego, biały ogier, porąbany szablami przez „krwawych żołdaków”, jest przejmująco opisany w końcowych słowach „Pożogi”, (cyt.): „Stanął koń wolny i ze swojej ziemi na pohańbienie iść nie chciał (...). Padł na granicy swego gniazda niby skrwawiony płat śniegu, niby krzyk protestu duszy zwierzęcej przeciw okrucieństwom ludzkim, niby żywy symbol ostatków kultury i piękna wdeptanych w krwawe błoto plugawie obmierzłym obcasem”.
„Rozdarta książka”, znak wyniszczenia i upadku wielowiekowej kultury kresowej, w debiucie literackim stała się zaczynem i otwarciem nowej drogi w jej życiu. Utrwalać na kartach książek przede wszystkim historię, tę dzisiejszą i tę sprzed wieków, nie pozwolić jej odejść w cień zapomnienia.

Szczęśliwie udało się jej rodzinie wyjść cało z „rewolucyjnej pożogi”. Wróciła do niepodległej już Polski. W 1923 r., po śmierci męża we Lwowie, zamieszkała z synami u rodziców we wsi Górki Wielkie na Śląsku Cieszyńskim. W 1925 wyszła za mąż za Zygmunta Szatkowskiego, oficera WP. W roku 1926 na świat przyszedł jej trzeci syn, Witold Szatkowski, a dwa lata później córka, Anna Szatkowska.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego ukazało się wiele jej książek, tłumaczonych na liczne języki obce. W 1924 roku powieść „Beatum scelus” zapoczątkowała prozę historyczną. Temat dziejów Śląska, z którym bardzo mocno się związała, znaleźć można w powieściach takich jak „Legnickie pole” (1930), czy zbiorze opowiadań: „Nieznany kraj” (1932). Pisała też dla dzieci i młodzieży, jej „Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata” (1924) znalazły szerokie grono czytelników w wielu krajach.

okl kossak.jpg
Największą popularnością cieszyli się „Krzyżowcy” (1936), pierwsza część wspomnianej już wcześniej trylogii (kolejne: „Król trędowaty” oraz „Bez oręża” ukazały się w roku 1937). Wśród licznych nagród i wyróżnień w tamtym okresie, w 1936 roku otrzymała bardzo ceniony Złoty Wawrzyn Akademicki Polskiej Akademii Literatury.

W roku 1939 wyjechała do Warszawy i rozpoczęła aktywną działalność konspiracyjną oraz charytatywną. Jej rycerski, niezłomny charakter, pełne oddanie się drugiemu człowiekowi docenili także Żydzi, którzy zarzucali jej antysemityzm w związku z jej zdecydowanymi wypowiedziami w sprawie stosunku wielu z nich do Polski, Polaków. Broniła dobrego imienia swojego narodu, stanęła w obronie bestialsko niszczonego przez Niemców narodu żydowskiego. We wrześniu 1942 roku wraz z Wandą Krahelską, córką Aleksandra, uczestnika powstania styczniowego i zesłańca, członkinią Organizacji Bojowej PPS, utworzyła Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom, przekształcony później w Radę Pomocy Żydom „Żegota”. W 1985 została pośmiertnie odznaczona medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przez Izraelski Instytut Pamięci Narodowej Yad Vashem w Jerozolimie.

„Antysemitka, która ratowała Żydów” – tak o niej mówią dzisiaj niektóre media. Pozostawiam to bez komentarza, a tego typu „kąśliwości” medialne odstawiam do kąta. Szkoda tracić na nie czas. Otrzymując Wielki Krzyż Zasługi została przyjęta do Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy. Rycerska kobieta, całym swym sercem oddana bliźniemu w pełni zasłużyła na ten i powyższy honorowy tytuł. Zofia Kossak była współredaktorką pierwszego pisma podziemnego „Polska Żyje”, w 1941 roku utworzyła wraz z przyjaciółmi Front Odrodzenia Polski, stając na jego czele.

We wrześniu 1943 roku została aresztowana przez gestapo i 5 października 1943 wywieziona do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, w którym kilka miesięcy wcześniej zginął jej drugi syn, Tadeusz Szczucki. W 1944 roku, po zidentyfikowaniu jej prawdziwego nazwiska, została przewieziona do Warszawy, na Pawiak i skazana na śmierć. W lipcu, tuż przed powstaniem warszawskim, dzięki staraniom władz podziemia została uwolniona. W powstaniu brała czynny udział mając już 55 lat! Niezwykła kobieta, powtarzam po raz kolejny.

Po powstaniu, przebywając w Częstochowie, opisała swój pobyt w niemieckim obozie koncentracyjnym w książce „Z otchłani”. W 1945 roku wyjechała z Polski na tzw. przymusową emigrację, najpierw do Londynu, a następnie do Kornwalii w Szwajcarii, gdzie wspólnie z mężem gospodarowali na farmie Troswell. To był czas ich ciężkiej fizycznej pracy i dużych problemów finansowych. Pisząc w 1956 roku, planowaną już w latach trzydziestych, książkę „Dziedzictwo”, napisała w liście do Jana Dobraczyńskiego m.in.: „zaplanowałam przedstawić na tle dziejów mojej rodziny (ze mną włącznie) przemiany, jakie zaszły w Polsce na przestrzeni stu lat, od r. 1850 do 1956.” Nie było to łatwe wówczas wyzwanie; w kolejnym liście do Dobraczyńskiego napisała: „Praca nad nową książką mimo ciężkich zajęć gospodarczych (Mój mąż i ja siedzimy we dwoje na czterdziestoakrowym gospodarstwie z kupą inwentarza – krowy, cielęta, owce, kury, koty, gołębie, ogród. Nie mamy nikogo do pomocy, pracujemy po szesnaście godzin...)”.

A w kolejnym liście do niego, z dnia 14 marca 1956 roku: „Ja od paru miesięcy wróciłam do pisania i dłubię w wolnych chwilach obszerną wspominkarską rzecz, całkowicie autentyczną . Pierwszy tom (przewiduję ich 3-4) wyjdzie w końcu tego roku, jeśli Bóg da skończyć.” Bóg najwyraźniej był bardzo przychylny ciężko zapracowanej kobiecie z literackim zacięciem. Dzięki wsparciu przez Radio Wolna Europa i Jana Nowaka-Jeziorańskiego oraz umowie z wydawnictwem Tern (Rybitwa) Book (Londyn) pierwszy tom ukazał się w 1956 roku. Kolejne dwa tomy pisała już po powrocie do Polski w 1957 roku (cz. II – 1964; cz. 3 napisana wspólnie z mężem, Zygmuntem Szatkowskim – 1967). W Polsce, podczas jej pobytu na emigracji, w 1951 roku, jej utwory objęte zostały całkowitą cenzurą i wycofane z bibliotek. Wróciła do ojczyzny, do swoich ukochanych Górek Wielkich, po 12 latach, w 1957 roku. Wydawnictwo PAX nieco wcześniej, po odwilży październikowej w PRL, zaczęło wydawać jej książki (trylogia, 1956). Pierwszy tom „Dziedzictwa” ukazał się w Polsce w 1961 r.

Była osobą niezłomną, walczącą do końca o prawdę i sprawiedliwość. W 1964 roku dołączyła obok m.in.: Marii Dąbrowskiej, Stanisława Dygata, Aleksandra Gieysztora, Pawła Hertza, Pawła Jasienicy, Stefana Kisielewskiego, Tadeusza Kotarbińskiego, Jana Parandowskiego, Artura Sandauera, Władysława Tatarkiewicza, Melchiora Wańkowicza, do sygnatariuszy tzw. Listu 34, napisanego przez Antoniego Słonimskiego do władz PRL-u w proteście przeciwko cenzurze, w obronie swobody wypowiedzi. Współautorem akcji zbierania podpisów pod listem był Jan Józef Lipski.

Zmarła 9 kwietnia 1968 roku w Bielsku-Białej, spoczęła na cmentarzu parafialnym w Górkach Wielkich obok ojca, Tadeusza Kossaka i pierworodnego syna, Juliusza Szczuckiego, który zmarł w wieku dziesięciu lat, w roku 1926.

Na koniec przytaczam fragment wypowiedzi z wywiadu z osobą znającą powieściopisarkę o wiele lepiej niż każdy z nas, jej córką, Anną Szatkowską, także pisarką, mieszkającą w Szwajcarii, założycielką Fundacji im. Zofii Kossak („Dziennik Zachodni”, listopad 2008 rok):

„Ważne dziś i na przyszłość pozostają zarówno jej postać, jak i jej dorobek literacki. Zofia Kossak była bezkompromisową, jeżeli chodzi o nią samą, a pełną wyrozumienia i życzliwości wobec osób spotkanych na swej drodze, zarówno najbliższych, jak i obcych.
Świadoma, głęboka i gorąca wiara, oparta na Ewangelii, była jej przewodnikiem w życiu prywatnym i publicznym, czemu też dawała wyraz w swoich książkach. Jako człowiek pozostanie przykładem wiernego, konsekwentnego stosowania się do swoich przekonań. Na nich opierały się jej światopogląd, patriotyzm, poczucie obowiązku i odpowiedzialności za otrzymany talent.”

W Górkach Wielkich otwarto w dniu 2 stycznia 1973 roku Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej, powołane do życia jako Oddział Muzeum w Cieszynie. Będąc na Śląsku Cieszyńskim zajrzyjmy tam i wspomnijmy tę niezwykłą kobietę, z rycerskim, niezłomnym charakterem. Takich niewiast potrzebowaliśmy wczoraj, potrzebujemy i dziś, będą bardzo potrzebne kolejnym pokoleniom w naszej Ojczyźnie.

Piotr Stanisław Król
Myśl Literacka, nr 71, maj 2014

 

image

Zakorzeniony w historii Polski i Kresów Wschodnich. Przyjaciel ludzi, zwierząt i przyrody. Wiara i miłość do Boga i Człowieka. Autorytet Jan Paweł II

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze

Inne tematy w dziale Kultura