W otaczającym nas zgiełku przywykliśmy zwracać większą uwagę na feerie sylwestrowych ogni sztucznych niż na rzeczywiste zjawiska otaczającego nas potężnego Wszechświata. Kiedy ostatnio przyglądałeś się komecie? Czy wiesz, że większość polskich licealistów nigdy w życiu nie widziała Drogi Mlecznej?
Coś, co mogłoby pomóc zastanowić się jak drobną cząstką jest cała nasza Ludzkość wobec Wszechświata zdarzy się wieczorem 15.lutego 2013.
Przez punkt Układu Słonecznego, w którym Ziemia, obiegając Słońce, corocznie przechodzi dnia15 lutego każdego roku, przechodzi również orbita odkrytej w ubiegłym roku planetki*) 2012DA14. Okres obiegu Słońca przez DA14 wynosi obecnie 366,2 doby więc jest około dobę dłuższy niż okres obiegu Słońca przez Ziemię trwającego 365,24 doby. DlategoDA14przez punkt przecięcia orbit przechodziła dotychczas każdego roku około 1 doby później. Tak się złożyło że w 2013 roku Ziemia z planetką DA14 spotkają się w punkcie przecięcia ich orbit tego samego dnia, 15 lutego 2013, wieczorem naszego czasu.

W rzeczywistości orbity tych ciał niebieskich nie przecinają się w dokładnie jednym punkcie ale przechodzą bardzo blisko siebie.DA14przeleci przy Ziemi w odległości około 27700 km od powierzchni Ziemi. Jest to 15 razy bliżej niż odległość do Księżyca i mniej niż wysokość orbity telekomunikacyjnych satelitów przekazujących nam sygnał telewizyjny z orbity geostacjonarnej.
Czy DA14 będzie miała wpływ na Ziemię?
Prawdopodobnie żaden. Na podstawie jasności światła Słońca odbitego od jej powierzchni oceniono średnicęDA14na 25 - 100 metrów, masę na ok. 200 tys. ton. Wymiary planetki prawdopodobnie da się zmierzyć podczas tego spotkania, masy jej niestety chyba nie, bo prawdopodobnie nie ma ona swojego księżyca. Czytając notkę przed jej wystawieniem zauważam, że jednak istnieje możliwość ocenienia masyDA14analizując zakłócenie przez nią ruchu orbitalnego satelitów na orbicie geostacjonarnej. Ciekawe czy ktoś już na to wpadł. Najmniejsza odległość planetki do krążących satelitów będzie 1950km.
Co by się stało gdyby DA14 uderzyła w Ziemię?
Z analizy statystycznej upadania wielkich meteorytów oszacowano, że obiekt tej masy coDA14uderza w Ziemię średnio co 1200 lat. Gdyby planetka tej wielkości uderzyła w Ziemię skutki tego szacuje się jako równe eksplozji ponad 3MT TNT czyli około 1/10 mocy najsilniejszej eksplodowanej bomby termojądrowej tak zwanejbomby Chruszczowazrzuconej w 1961 roku z tupolewa na Nową Ziemię.
Czy Ziemia będzie miała wpływ na DA14?
TAK, Ziemia będzie miała wielki wpływ na przyszły los tej planetki. Zajdzie bardzo interesujące zjawisko, nota bene charakterystyczne dla tworzenia układów planetarnych. Zbliżając się do punktu spotkania z ZiemiąDA14będzie, lecąc po swojej orbicie, wyprzedzać Ziemię lecącą po swojej.
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:2012_DA14.ogg
Na skutek przyciągania grawitacyjnego Ziemia będzie hamowała ruch orbitalny planetki zmniejszając jej energię kinetyczną. Po bliskim spotkaniu nastąpi sytuacja odwrotna. Ziemia lecąc przed planetką będzie ją przyciągała, co planetce energię kinetyczną zwiększy. Z geometrii torów obu planet wynika, że więcej energii Ziemia od planetki odbierze niż jej potem odda. W rezultacie planetka po spotkaniu z Ziemią będzie orbitowała z mniejszą energią co spowoduje zmniejszenie jej średniej odległości od Słońca i zmniejszenie okresu obiegu Słońca do około 317 dni.
Warto zauważyć, że ta zmiana energii nie zmieni faktu, że orbita planetki w dalszym ciągu będzie przechodziła przez punkt, w którym Ziemia co roku znajdzie się 15 lutego(! kto powie dlaczego?)
Czy planetkę DA14 będzie można zobaczyć?
Oceniana jasność planetki DA14w momencie zbliżenia z Ziemią wyniesie 7,5. Nie jest to wystarczające dla obserwacji gołym okiem. Szczęśliwie z terytorium Polski będzie można DA14 obserwować przez lornetkę. Ze strony http://heavens-above.com wygenerowałem tor DA14 na niebie widoczny z Warszawy. Warto wymknąć się z miasta w jakieś niezaśmiecone światłem miejsce i PRZEZ LORNETKĘ obserwować ruch DA14 na tle gwiazd. Przed godziną 21, kiedy będzie najbliżej Ziemi, wysunie się ona w Polsce nad wschodni horyzont w gwiazdozbiorze Panny blisko ogona jasno świecącego gwiazdozbioru Lwa. Potem pomału przemieszczać się będzie w stronę Wielkiego Wozu i Gwiazdy Polarnej.
Życzę owocnej obserwacji.
------------------------------------------------------------------
*)Świadomie używam nazwę "planetka"jako tłumaczenie oficjalnej międzynarodowej nazwy "minor planet". W polskim języku dla takich obiektów używa się również poprawnej nazwy "planetoida". Uważam, że używanie rozplenionego obecnie amerykanizmu "asteroida" za niepoprawne a używanie w rodzaju męskim "asteroid" za kretyństwo.


Komentarze
Pokaż komentarze (20)