Serce Turcji
Informacje prosto z Serca Turcji
0 obserwujących
6 notek
5320 odsłon
989 odsłon

Słabnąca lira w dobie pandemii

Ankara, Beata Siewierska Uluad
Ankara, Beata Siewierska Uluad
Wykop Skomentuj10

W trakcie pisania artykułu sytuacja ciągle się zmieniała, więc możliwe iż niektóre dane nie są zaktualizowane.

image

(źródło: https://i2.cnnturk.com/i/cnnturk/75/1200x0/5e0b11c0bf214410303633f8.jpg)

Kryzys w 2018 roku 

W 2018 roku miał miejsce kryzys finansowy i ekonomiczny w Turcji. Lira turecka szybko traciła na wartości: inflacja, wysokie koszty finansowania zewnętrznego, wzrost niespłaconych pożyczek, deficyt bilansu obrotów bieżących, nadmierny deficyt długów prywatnych w obcych walutach (33,1 mld dolarów w 2016, 47,3 mld dolarów w 2017, który w styczniu 2018 roku wzrósł do 51,5 mld dolarów, posiadając jeden z największych deficytów na świecie), autorytarne rządy (Recep Tayyip Erdoğan uniemożliwił Bankowi Centralnemu Republiki Turcji wprowadzenie zmian w stopach procentowych),  oraz konflikt na linii Turcja-USA na niektóre produkty tureckie, m. in. stal i aluminium.

Minister finansów Albayrak wprowadził nowy 3-letni program ekonomiczny polegający na obcięciu deficytu, obniżeniu wydatków rządu o 10 mld dolarów, stworzeniu 2 mln miejsc pracy do 2021 roku (Turcja zmaga się z wysokim stopniem bezrobocia, które w połowie 2018 roku wzrosło do prawie 15% w 2019, w kwietniu 2020 roku  sięgało prawie 13%. Warto wspomnieć iż koronawirus sieje spustoszenie w gospodarkach na świecie, dane dla Turcji mogą być jeszcze wyższe, według TRForecast w listopadzie bezrobocie może sięgać prawie 17% , źródło: https://tradingeconomics.com/turkey/unemployment-rate).

Mimo prób wprowadzenia nowego programu ekonomiczneo dla kraju, w 2018 roku waluta turecka stopniowo traciła na wartości w stosunku do większości walut, w tym artykule skupimy się na dolarze amerykańskim. 1-go maja kurs wynosił 4,05, natomiast 24go 4,74. Waluta co jakiś czas umacniała się, lub traciła na wartości, jednak w pierwszej połowie sierpnia następował wzrost, 14go sierpnia za dolara amerykańskiego trzeba było zapłacić 6,76.

image

źródło: https://freecurrencyrates.com/en/exchange-rate-history/USD-TRY/2018

Spadek nieco się uspokoił, jednakże lira turecka nigdy nie podniosła się do stanu sprzed tego kryzysu. Gospodarkę próbowano wyleczyć za pomocą kredytów, a wiele problemów zamieciono pod dywan. Wszystko to doprowadziło do zmniejszenia popularność partii Recep’a Tayyip’a Erdoğan’a –AKP (Adalet ve Kalkınma Partisi – Partia Sprawiedliwości i Rozwoju), co można było zauważyć w wynikach wyborów lokalnych, kiedy partia ta po ponad dwudziestu latach straciła największe miasta: Stambuł i Ankarę (mapa po lewej przedstawia wyniki z 2014 roku, po prawej z 2019, poparcie dla konserwatywnej AKP zaznaczono kolorem pomarańczowym, dla głównej liberalnej partii opozycyjnej CHP kolorem czerwonym).

image

źródło: https://en.wikipedia.org/


Kryzys pandemii

Po krótkim wprowadzeniu przejdźmy do pełnego wrażeń roku 2020-go, w którym to świat dowiedział się o COVID-19. Z poprzedniej części artykułu możemy wywnioskować iż pandemia uderzyła w Turcję w bardzo nieodpowiednim dla niej momencie, kiedy to kraj był osłabiony . Wirus okazał się być problemem nieco później niź w krajach azjatyckich czy europejskich, poważne kroki podjęto na początku marca. Według jednego z tureckich specjalistów zajmujących się ekonomią, Uğur’a Gürses’a, rząd niewystarczająco wsparł obywateli i lokalne władze.

Postanowiono zamknąć sektor usług z 16 milionami pracowników, których kierowano na kontrakt pracy krótkoterminowej. Wyszedł projekt ustawy, który zakazywał pracodawcom zwalniać pracowników, jednak możliwy był bezpłatny urlop. Pracownicy musieli zaakceptować zasiłek dla bezrobotnych o wysokości 1177 try, zamiast wynagrodzenia za pracę krótkoterminową o wysokości 1752 try. Prawie 4 miliony pracowników w sektorze przemysłowym i usługowym i niezarejestrowani pracownicy nie mieli zapewnionego bezpośredniego wsparcia ze strony Ministerstwa Rodziny, Pracy i Opieki Społecznej w wysokości 1000 try, jedynie poinformowano ich o otrzymanej pomocy. Według danych prawie 2 miliony ludzi zaaplikowało o otrzymanie wypłaty za pracę krótkoterminową, otrzymało ją jedynie 700 000 osób. Wytyczne dla 2 milionów osób nie były wówczas ogłoszone. Prezydent Turcji na licznych przemówieniach chciał dać poczucie bezpieczeństwa obywatelom, jednak wielu z nich obawia się o swoją przyszłość.

Jedną z najpopularniejszych metod na walkę z kryzysem jest dodruk pieniądza, obecnie rząd Stanów Zjednoczonych również to robi, jednakże w przypadku Turcji dodruk taki może doprowadzić do hiperinflacji. W związku z napiętą sytuacją na światowych rynkach finansowych związanych z pandemią, lira turecka bardzo szybko straciła na wartości. Odsetki wzrosły, giełda drastycznie opadła, rezerwy Banku Centralnego obniżyły się o około 20 mld dolarów (w lutym 2020 wynosiły one 107,8 mld dolarów, natomiast w kwietniu już tylko 86,5 mld dolarów, źródło: https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/dashboard/4687), eksperci rynkowi informują o dalszym sprzedawaniu obcych walut przez banki publiczne. Bank Centralny dostarczył przez 4 pierwsze miesiące 2020-go roku bankom państwowym 32 mld dolarów rezerw w obcych walutach, tyle samo przekazano w ciągu całego 2019-go roku. Poprzez dodruk pieniądza z jednej strony, a z drugiej sprzedaż obcych walut jest ciężkim do zrozumienia marnowaniem rezerw na ustabilizowanie liry tureckiej. W kwietniu prezydent partii Recep Tayyip Erdoğan nie zaakceptował wsparcia ze strony IMF (Internationaly Monetary Fund – Międzynarodowy Fundusz Walutowy).

Wykop Skomentuj10
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Gospodarka