Zróbmy sobie federację!!!

 

Od dawien dawna jestem wielkim wielbicielem systemu federalnego. System taki obowiązuje między innymi w USA, Niemczech czy Argentynie. Charakteryzuje się on tym, że jednostki administracyjne państwa mają daleko posuniętą autonomię, która tworzy z nich de facto odrębne państwa. Każdy stan, kanton, land posiada swój własny system podatkowy, socjalny, prawny. Części składowe federacji pewne uprawnienia, głównie w dziedzinie polityki zagranicznej i obronnej, przekazują wspólnemu rządowi centralnemu.

 

W Polsce od zawsze panowały silne tendencje centralistyczne. Wynika to bez wątpienia z problemów z czasów złotej wolności szlachty. Władza króla nie miała większego znaczenia, lokalni możni częstokroć posiadali większe dochody niż monarcha, mieli też większe armie, które pozwalały im prowadzić własną politykę wewnętrzną i zagraniczną.

 

Chyba te doświadczenia przesądziły o tym, że II RP nie stała się państwem federalnym. A były poważne powody, aby Polska po 123 latach zaborów federacją się stała.

W odrodzonym kraju obowiązywały trzy zupełnie różne systemy prawne, monetarne, edukacyjne i wszystkie inne. Inna też była mentalność Polaków w Galicji, inna w Wielkopolsce, jeszcze inna na Wileńszczyźnie. Nie było połączeń kolejowych między największymi miastami, a na wschodzie Polski nie było ich prawie wcale. II RP była jak zlepek trzech różnych państw, które na siłę zostało połączone w jedno. Ale to nie było najgorsze. Najgorsze było to, że te trzy zupełnie różne obszary miały się bardzo szybko do siebie upodobnić, co było czymś na dobrą sprawę niemożliwym. Wyjątkiem była tylko Autonomia Śląska, która otrzymała pewien zakres niezależności od władz centralnych.

 

Następnie przyszła wojna, a po wojnie PRL. Komuniści uwielbiali ręczne sterowanie wszystkiego z jednego ośrodka, tak więc nie mogło być mowy o żadnym federacji.

 

Po Jesieni Ludów możliwa była w końcu transformacja Polski w państwo federalne. Niestety, po raz kolejny przeważyły tendencje do centralizacji kraju.

 

Federacja jest dużo lepszym ustrojem administracyjnym od państwa unitarnego, ponieważ daje samorządom znaczną władzę na ich terytorium. Jednostki mogą uchwalać prawa, które podobają się większości obywateli tam mieszkającym. Świetnym tego przykładem są Stany Zjednoczone, gdzie związki partnerskie są legalne w pewnych stanach, w innych nie. Podobnie jest z systemem socjalnym-Kalifornia czy NY pokazały na co je stać, teraz stan Terminatora stoi na skraju bankructwa. Gdyby całe USA chciałyby być aż tak opiekuńcze jak dwa wyżej wymienione, mogłoby być nieciekawie. Teraz za swoją głupotę będą musieli płacić tylko głupi, nie wszyscy.

 

Na tym właśnie polega federacja-że głupoty poznaniaków nie są groźne dla sopocian. A mądre pomysły zawsze można skopiować.