Tylko ten Naród nie boi się utraty suwerenności, który jej nigdy

nie stracił. Lub ten ,który bardziej od utraty suwerenności boi się ...własnej suwerenności.Woli więc oddać się pod opiekę innych w przekonaniu, ze ktos inny lepiej zajmie się jego losem . 

Na przestrzeni dziejów wiele Narodów oddawanych było pod obce protektoraty.Działo się to przewaznie na mocy porozumienia państw trzecich, uznawanych za światowe mocarstwa.Wbrew woli samych zainteresowanych. Bardzo rzadkim zjawiskiem było to, iz przedstawiciele jakiegoś Narodu sami prosili by obce mocarstwa zdecydowały o utworzeniu protektoratu. Chyba, że ci przedstawiciele spodziewali się OSOBISTYCH korzyści z ustanowienia takowego.

 Zastanówmy się czy "hołd berliński" był taką prośbą o ustanowienie protektoratu i co było powodem jego złozenia. Strach i brak wiary? A moze wizja osobistych korzyści?