Prywatyzacja w Polsce - takie są fakty

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa oraz z dnia 30 czerwca 2005. o finansach publicznych Minister Skarbu Państwa przedstawia Kierunki prywatyzacji majątku Skarbu Państwa w 2010r. Liczba przedsiębiorstw państwowych istniejących w dniu 31 grudnia 1990 r. wynosiła 8453, w trakcie 20 lat ta liczba została zmniejszona do 174 przedsiębiorstw państwowych. Proces prywatyzacji realizowany jest wykorzystaniem giełdy i aukcji ogłoszonej publicznie, przy respektowaniu zasady równego traktowania podmiotów uczestniczących w tym procesie, w tym pracowniczo-menadżerskich.

  Sytuacja makroekonomiczna oraz koniunkturalna jest warunkiem sine qua non dla działań prywatyzacyjnych Ministra Skarbu Państwa. Obecnie w okresie dekoniunktury gospodarczej prywatyzacja majątku Skarbu Państwa oznaczać może podejmowanie prób łatania dziury budżetowej, tegoroczny deficyt budżetowy osiągnie wartość 52, 2 mld zł to prawie dwa razy więcej w porównaniu do roku poprzedniego. Stąd można wywieść, że rząd ma dużą motywację, by przyspieszyć prywatyzację spółek. Pojawiające się wątpliwości i obawy, np. Czy światowy kryzys gospodarczy jest odpowiednim czasem na wzmożoną prywatyzację, wreszcie – czy państwo, pozbywając się udziałów w kluczowych z punktu widzenia interesu narodowego spółkach, nie straci kontroli nad strategicznymi sektorami polskiej gospodarki. Z drugiej strony efektywna restrukturyzacja właścicielska i operacyjna może być dla dużych przedsiębiorstw publicznych narzędziem optymalizacji zarządzania i nadzoru.

Przychody uzyskane z prywatyzacji w 2009r. wyniosły 6,97 mld zł brutto, zawarto 105 umów prywatyzacyjnych w tym 14 komunalizacyjnych. W roku 2010 planowane przychody z prywatyzacji szacowane są na kwotę ok. 25.mld zł – ogółem wpływy netto do budżetu planowane są na kwotę 9,4 mld zł z zastrzeżeniem, iż mogą ulec korekcie. Tak kolosalną sumę rząd chce uzyskać poprzez sprzedaż spółek tudzież udziałów w spółkach praktycznie z każdego sektora. Od początku roku 2010 do końca marca zgodnie z założeniami, sprzedano udziały w jednym z największych koncernów naftowych Lotos 14 mln akcji (10,8% walorów paliwowej spółki za 406 mln zł) zachowując większościowy udział Skarbu Państwa w tej spółce, za sprzedaż poprzez giełdę Enei poznańskiej grupy energetycznej 16,05% inwestorom finansowym, zarówno z kraju, jak i zagranicy uzyskano 1,134 mld zł. Aktualnie resort zajmuje się drugim etapem prywatyzacji spółki polegającym na sprzedaży pakietu kontrolnego inwestorowi branżowemu– w ocenie zakładowych związków Enei, prywatyzacja spółki to „politycznie i strategicznie bardzo zła decyzja”. „Państwa ościenne nie wysprzedają tego typu podmiotów gospodarczych(…). Energetyka jest filarem gospodarki, więc nie traćmy kontroli nad tym sektorem” -powiedział PAP Janusz Śniadecki, przewodniczący Kolegium Związków Zawodowych Grupy Kapitałowej Enea SA. Dlatego zdaniem związkowców wprowadzenie Enei na giełdę i sprzedaż pakietu mniejszościowego byłaby dobrym rozwiązaniem. W przypadku sektora wydobywczego i hutniczego uzyskano ze sprzedaży 46,7% akcji kopalni Lubelski Węgiel „Bogdanka” SA ponad 1,1 mld zł, które trafiły do MSP. Warto również wspomnieć o aukcjach, podczas licytacji MSP sprzedało za 11 mln udziały (łącznie 75,72%) Przedsiębiorstwa Hotelarskiego „Kujawy Zajazd Polski”  we Włocławku. Sprzedano również 85% udziałów Katowickiego Przedsiębiorstwa Geologicznego za ponad 4.1 mln zł oraz za 5,1 mln zł Przedsiębiorstwo Robót Drogowych i Mostowych w Bielsku Podlaskim.

W planach prywatyzacji na 2010r. znajdują się m.in. debiut PZU, prywatyzacja pierwszej i drugiej grupy chemicznej, kopalni węgla brunatnego Konin i Adamów. MSP chce sprzedać łącznie jednemu podmiotowi 10,2 mln akcji, stanowiących 85% kapitału zakładowego spółki Kopalnia Węgla Brunatnego Adamów, 20,8 mln akcji stanowiących 85% kapitału zakładowego spółki Kopalnia Węgla Brunatnego Konin oraz 4,3 mln akcji stanowiących 50% kapitału zakładowego spółki ZE PAK. Przygotowane przez MSP propozycje strategii prywatyzacji GPW przewidują zbycie w tym roku poprzez giełdę ponad 63 % akcji giełdy.

Łukasz Czarnecki