Cnota ubóstwa jest jedną z ważnych zasad wiary katolickiej. Pięknie zobrazował to bp Grzegorz Ryś w felietonie pt. Brat Albert (TP z 24 czerwca) cytatem z listu brata Alberta:
„Złotych zębów nie wolno braciom i siostrom nosić, bo to byłoby dla nas hańbą. Chodzić w nędznym samodziale, boso i opasywać się powrozem, w gębie nosić złoto, to jest bezwstyd, albo jakaś bezgraniczna ciemnota i głupota.”
Przeciwstawny do powyższego jest wywód p. Iwony Szpali i Michała Wojtczuka w publikacji pt. „Car zabrał po powstaniu styczniowym, skarb państwa zapłaci” (GW z 03.07.2012 r.) . Autorzy opisują bulwersujący chciwością pozew wytoczony skarbowi państwa przez prowincję polską zakonu księży misjonarzy św. Wincentego á Paulo za rabunek nieruchomości dokonany 150 lat temu przez rozbiorowego zaborcę – cara Rosji.
Bulwersujący dlatego, że odszkodowania zażądano od państwa polskiego, głównego poszkodowanego rabunkową polityką zaborcy, pozbawiającego majątku tysiące Polaków, którym nikt nigdy doznanych krzywd nie wyrównał (zrekompensował), zaś Kościół Katolicki w Polsce postanowieniem specjalnej ustawy otrzymał znaczne odszkodowania (Sławetna Komisja Majątkowa), a więc jest uprzywilejowany w odzyskiwaniu strat majątkowych utraconych w historycznych zawieruchach.
Niepokoić musi nonszalancja roszczeniowa niewspółmiernie bogatego wobec reszty Polski kościoła. Nonszalancja owa przejawia się także odchodzenie Kościoła od demokratycznego zarządzanie mieniem wspólnot kościelnych (parafii), którą po cichu zniesiono. Tą samą metodą świadomie zatarto zróżnicowanie majątku Kościoła na majątek administracji kościelnej (pałace biskupie, samochody, plebanie, itp.) i majątek wspólnotowy, np. parafialny dot. nieruchomości gospodarczych (np. ziemia, nieruchomości dochodowe).
Łatwo to rozróżnić w parafiach wiejskich, które są często właścicielem gruntów (gospodarstw), a także dochodowych nieruchomości budowlanych (domy mieszkalne, szkolne, itd.) .
W okresie międzywojennym (i wcześniej) majątkiem takim, tzw. gospodarczym (poza administracją) zarządzała Rada Parafialna, a jego administratorem był proboszcz.
Ta forma gospodarowania mocno ograniczała władzę proboszczów, którzy nie mogli samowolnie dysponować majątkiem parafialnym, bez akceptacji Rady. To była prawdziwa demokracja obywatelska w Kościele Powszechnym. Na tle dysponowania tym majątkiem często wynikały spory (konflikty) pomiędzy proboszczami a radą parafialną (znam to z opowieści rodzinnych). Rada także opiniowała roczne sprawozdanie finansowe proboszczów, którzy składali je dokładnie referując pozycje wpływów i wydatków parafialnych, dzisiaj zupełnie zaniechanych.
Zastanawiające jest dlaczego zarzucono tę formę zarządzania mieniem parafialnym, mieniem przecież wspólnotowym, a nie administracji kościelnej. Powodów jest kilka, na przykład:
· brak przejrzystości gospodarki finansowej w strukturach kościelnych (parafie), zupełnie pozbawionej kontroli wspólnoty parafialnej,
· zanik poczucia obywatelskości społeczeństwa, które nie odczuwa potrzeby współodpowiedzialności za losy społeczności, w tym przypadku parafialnej,
· rozpasane bogactwem struktury kościelne unikają jawności rozliczeń finansowych przed wspólnotą wiernych – np. parafianami.
Niestety jest to rodzaj patologii gospodarczej pozbawionej mechanizmów kontrolnych, które ułatwiają nadużycia (znane choćby z Kurii Gdańskiej). Najbardziej spektakularnym przykładem tej patologii jest kombinat medialny Redemptorystów w Toruniu, którego administratorem jest o. Tadeusz Rydzyk, arogancko nie poddający się żadnej kontroli, z czym nie radzi sobie nawet państwo polskie.
Powyższe wskazuje, że wierni powinni bardziej, po obywatelsku angażować się w sprawy majątkowe kościoła i mocno dyscyplinować administratorów tego majątku, preferując umiar w mnożeniu bogactwa w imię przeciwstawiania się dominacji mamony nad ubóstwem.
Często powinniśmy przypominać o tym naszym pasterzom, pamiętając, że to nie jest przywilej członków kościoła, ale wręcz obowiązek.


Komentarze
Pokaż komentarze (13)