Tygodnik Historyczny „alehistoria” – co poniedziałkowy dodatek GW – przypomina o różnych wydarzeniach historycznych z pozycji przede wszystkim świadków historii.
W nr 31. z dnia 20 sierpnia, Wojciech Krzyżaniak relacjonuje film o Powstaniu Warszawskim montowanym obrazami z niemieckich zdjęć lotniczych i wspomnieniami Mathiasa Schenka, 19 letniego wtedy niemieckiego żołnierza Wehrmachtu walczącego przeciwko powstańcom.
Wstrząsnął mną fragment relacji Schenka, świadka zbrodni niemieckich żołnierzy na ludności cywilnej. Oto ten fragment:
„Pamiętam małą dziewczynkę – opowiada. – Miała 10 lub 12 lat. Stała na małym placyku, gdzie byłem na posterunku. Pewnie zabłądziła, nie wiedziała dokąd iść. Stała dokładnie na linii strzału. Ale kiedy była kilka kroków ode mnie, jej główka poleciała w powietrze. Zrobił to podoficer Wehrmachtu z Berlina, który powiedział do mnie wieczorem: „Czyż nie był to mistrzowski strzał?”.
Zaś dodatek literacki Tygodnika Powszechnego z 28 sierpnia piórem Kazimiery Szczuki przybliża sylwetkę pisarki chorwackiej Dubrawki Ugrešić, która przeżyła bestialstwo wojny w b. Jugosławii w latach dziewięćdziesiątych. Ugrešić musiała uciekać przed rodakami, których piętnowała za ich zbrodnicze zachowania.
Przypomnienie zbrodni dokonywanych przez ludzi różnych narodowości wzbudza refleksje, aby nie zakłamywać historii usprawiedliwianiem okropności zbrodni dokonywanych przez nacje narodowe, obwiniając za nie tylko ich środowiska polityczne, na przykład „naziści” (w Niemczech), czy Stalinowcy (w Rosji). A to przecież zakłamanie. Setki tysięcy żołnierzy i funkcjonariuszy reżimów nazistowskiego i komunistycznego dokonywało zbrodni w imię ideologii, która stworzyła te zbrodnicze państwowości przy czynnym – niestety – udziale obywateli tych państw. Chociaż nigdy całe narody nie akceptowały tych systemów, jednak bardzo duża ich część systemy te popierała. Dlaczego więc utarł się obyczaj łagodzenia zbrodni ludzkości obciążaniem nią tylko ludzi reprezentujących te reżimy? Może po to, aby narody obciążone winą zbrodni wobec innych narodów nie czuły się za nie odpowiedzialne i mogły stłumić wyrzuty sumienia, że winni zbrodni są tylko przedstawiciele państwowego agresora, a nie je jego społeczność.
Czytając o tych niewyobrażalnych zbrodniach narodów jednych nad innymi poczułem potrzebę powiedzenia, jak bardzo mylące jest zawężanie odpowiedzialności historycznej tylko do ugrupowań politycznie wiodących w państwach.
Intencją takiej postawy jest także przypomnienie nam Polakom, żeby nie oburzać się kiedy mord na jedwabińskich Żydach ( i w innych miejscowościach) nazywa się na świecie mordem dokonanym przez Polaków. Przecież nie przynosi chluby Polakom, mieszkańcom Jedwabnego, historia rodziny Wyrzykowskich:
http://www1.yadvashem.org/yv/en/education/languages/polish/righteous/stories/wyrzykowski.asp
„Aleksander i Antonina Wyrzykowscy mieszkali z dwójką dzieci w Janczewku, wsi oddalonej o cztery kilometry od Jedwabnego, w dystrykcie Białystok. 10 lipca 1941 r. prawie wszyscy Żydzi w Jedwabnem zginęli z rąk miejscowych Polaków. Ponad tysiąc Żydów zapędzono na rynek miasta, zmuszono do wejścia do stodoły i spalono żywcem. Garstka Żydów, którzy uniknęli masakry, dotarła do pobliskiego getta w Łomży. 2 listopada 1942 roku, gdy Niemcy zaczęli likwidować Żydów w dystrykcie, sześciu Żydów ocalonych z masakry w Jedwabnem – w tym Szmul Wasersztejn, Mosze Olszewicz, jego żona Lea i brat Dow oraz Jakub i Lea Kubran – uciekli z Łomży. Cała szóstka została przyjęta ciepło przez Wyrzykowskich, którzy opiekowali się nimi z wielkim poświęceniem aż do stycznia 1945, kiedy Armia Czerwona wyzwoliła ten teren.
Dwa tygodnie po wyzwoleniu, banda polskich nacjonalistów najechała na dom Wyrzykowskich i pobiła ich za ratowanie Żydów. W rezultacie Wyrzykowscy musieli opuścić dom i zamieszkać w Milanówku pod Warszawą”.
Przypominam o tym, abyśmy byli świadomi, że wszystkie narody są zagrożone skażeniem zła, bo wszystkie narody oprócz pokładów dobra mają spore pokłady zła, które budzi się często nadspodziewanie łatwo.
Dlatego w czasach pokoju – i społecznego spokoju – nie wolno pielęgnować, a tym bardziej inicjować niechęci i wrogości do innych ludzi, tych za granicą naszego państwa i wobec rodaków o różnych światopoglądach i politycznych zapatrywaniach.
Zło nie śpi!



Komentarze
Pokaż komentarze (11)