Liberte Liberte
493
BLOG

Celiński: Nie uczelnia lecz minister, zrobi z ciebie specjalistę

Liberte Liberte Polityka Obserwuj notkę 12

 W wieku złotym naszych dziejów, gdy nie płaciliśmy podatków i każdy  sam budował sobie legowisko w ziemiance  bez konieczności męczącej wizyty w Ikei, wiele było wiadomo. Wiadomo było, że dwie chaty dalej mieszka znakomity oszczepnik, a w chacie nad rzeką garncarz, u którego nabędziemy fajne misy do przechowywania niedźwiedziego sadła. Pod lasem mieszkał szaman, który mógł poradzić mieszanką ziołową na ból brzucha czy zęba.

 

Potem robiło nas się więcej i więcej, powstawały organizmy większe niż jednowioskowe plemię, zaczęliśmy się przemieszczać , przestaliśmy się w ramach tego organizmu znać osobiście, w dodatku pojawiły się zawody związane z usługami wymagającymi kompetencji, coraz wyższych kompetencji. I wraz z rozwojem cywilizacji najpierw kulturowo, a potem w prawie stanowionym, pojawiły się definicje – że lekarz, to ktoś kto ukończył studia medyczne, a inżynier to absolwent studiów politechnicznych etc.. Ze względu na oszustwa i podszywanie się pod fachowców  określonych branż pojawiły się dyplomy, zaświadczenia i państwowe rejestry uprawnionych do wykonywania zawodu.  Pojawiły się także korporacje zawodowe, które w sprzyjających warunkach przejmowały od państwa część kompetencji z zakresie rekrutacji i nadawania praw do wykonywania zawodu. Taka sytuacja rodzi negatywne konsekwencje – bo określona grupa zawodowa z natury swojej może być zamknięta i niechętna poszerzaniu – dla zachowania wysokich cen, wpływów etc.

Niewątpliwie opisane wyżej zjawisko regulacji korporacyjnych należy bezwzględnie  zwalczać – bo narusza zasady wolnej konkurencji i prowadzi do dominacji usługodawców nad usługobiorcami . Pod tym hasłem, milczący dotąd (nieznacząco chyba) minister Gowin opublikował listę 49 zawodów, które w zapale naprawy państwa zamierza deregulować.

Szalenie trudno oceniać listę jako pomysł w całości, bo co łączy bibliotekarza z taksówkarzem, notariusza z przewodnikiem miejskim, trenera II klasy z szyprem śródlądowym –dociec nie sposób. Odpowiedź może tkwi w jakiś freudowskich psychoanalizach, jakie należało by przeprowadzić na ministrze i jego współpracownikach , ale chwilowo nie mamy możliwości ich wykonania. Każdy z tych zawodów ma swoją specyfikę i swoje uwarunkowania i pierwszą poważną słabością pomysłu jest wrzucenie ich do jednego worka.

Kolejną słabością jest oszukiwanie opinii publicznej – min. Gowin głosi walkę z korporacjami, a rzut oka na listę wskazuje że z 49 specjalności w 6 przypadkach można mówić o korporacjach – w dodatku te 6 zawodów w ramach deregulacji otrzymują kosmetykę – bo skrócenie z 5 do 3 lat praktyki pracy prawniczej(jednej z kilku ścieżek dojścia do uprawnień)  nie podwoi nam liczby radców czy adwokatów, podobnie jak zniesienie obowiązku powoływania zastępców członków komisji egzaminacyjnej (ta ostatnia zmiana zapewne ma ruszyć z posad bryłę świata). Tu przyjęto zasadę – nie drażnić silnych (czytaj zorganizowanych w korporacje) za bardzo.

Najgłębsze zmiany dotyczą zawodów, które nie są zorganizowane w żadne korporacje i można mieć nadzieję, że nie będą w stanie lobbować ani wywierać nacisku. No chyba, że minister wraz z premierem na serio boją się protestów korporacyjnych zorganizowanych przez agresywnych (pewnie z racji specyfiki wykonywanego zawodu) bibliotekarzy, którzy wszystkim tomami Trylogii, a w razie potrzeby także Dostojewskim zaczną obrzucać rządowe budynki.  Trudno mi rozważać na temat uwarunkowań zdobywania uprawnień przez marynarzy, bosmanów i szyprów i czy praktyka steromotorzysty to powinno być 12 miesięcy czy mniej – ale strasznie ciekaw jestem, ile z zapowiadanych 100 tys. miejsc pracy  zostanie utworzonych dzięki skróceniu tej praktyki. Jestem natomiast pewien, że nie jest to temat na specustawę, ale na decyzję fachowców w obrębie branżowego ministerstwa.

Zadziwiająca jest  walka  ministra z wymogiem kompetencji. Tak jest np. w przypadku bliskich mi zawodów związanych z gospodarką nieruchomościami – gdzie minister pozostawiając centralne rejestry zarządców nieruchomości i pośredników w obrocie – znosi obowiązek jakiegokolwiek wykształcenia.

Obecnie jest tak, że by zostać zarządcą lub pośrednikiem należy ukończyć studia z zakresu gospodarki nieruchomościami i odbyć 6 –miesięczną praktykę. Nie ma żadnych ograniczeń w studiowaniu (takie kierunki są praktycznie na każdej uczelni) ani w dostępie do praktyk – jeśli się nie odbywają to z braku chętnych.

Oba te zawody są pracą na pieniądzu cudzym, powierzonym. Zarządcy zajmują się grupami nieruchomości, każda z nich ma roczne budżet  często przekraczający  kilka milionów zł, którym zarządca w imieniu właściciela dysponuje. Pośrednikom dajemy pełnomocnictwo transakcyjne do dysponowania majątkiem o znacznej wartości. Obecny system warunkujący dostęp do zawodu wykształceniem kierunkowym, powodował że pewien zakres wiedzy ekonomicznej, prawnej i technicznej , niezbędny do wykonywania takich czynności był gwarantowany. Minister Gowin proponuje możliwość wpisania do rejestru wszystkich chętnych, nie oczekując od nich wylegitymowania choćby umiejętnością czytania i pisania, że o liczeniu nie wspomnę.

Popieram każde znoszenie sztucznych granic praktyk, staży, limitów miejsc na aplikacje itp. – bardzo często jest to kosztowne antyszambrowanie w przedpokojach zawodów. Nie rozumiem znoszenia kryterium kompetencji i wykształcenia – to działanie, które deprecjonuje poszczególne zawody, demotywuje do zdobywania wykształcenia – bo po co się kształcić, skoro bez matury mogę się wpisać na listę w iluś zawodach i umieścić  je sobie na wizytówkach? Przerażającym nieporozumieniem jest  uznanie wymogu wykształcenia jako nienaturalnej, korporacyjnej zapory w dostępie do zawodu. Z 49 przypadków – 20 zawiera obniżenie progu wykształcenia – 5 z wyższego na średnie, 3 ze średniego na podstawowe, w 12 wypadkach likwiduje się wymóg jakiegokolwiek wykształcenia (w co najmniej 6 przypadkach  z wyższego na żadne).

Rozumiałbym jeszcze likwidację  kategorii zawodowej i ich rejestrów państwowych – ale rejestry (czytaj: urzędnicy do ich obsługi ) pozostają – znosi się tylko konieczność edukacji i uzyskania wykształcenia kierunkowego.  Ten model jest obecnie testowany w rządzie – większość nominatów Tuska zajmuje się resortami, o których kilka miesięcy temu nie mieli pojęcia. Przenoszenie tego modelu na całość państwa jest dosyć nieprzyzwoite.

W końcu jak to szło? Nie matura, lecz chęć szczera, zrobi z ciebie oficera,  nie uczelnia lecz minister, zrobi z ciebie specjalistę!

Marcin Celiński

Liberte
O mnie Liberte

Nowy miesięcznik społeczno - polityczny zrzeszający zwolenników modernizacji i państwa otwartego. Pełna wersja magazynu dostępna jest pod adresem: www.liberte.pl Pełna lista autorów Henryka Bochniarz Witold Gadomski Szymon Gutkowski Jan Hartman Janusz Lewandowski Andrzej Olechowski Włodzimierz Andrzej Rostocki Wojciech Sadurski Tadeusz Syryjczyk Jerzy Szacki Adam Szostkiewicz Jan Winiecki Ireneusz Krzemiński

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (12)

Inne tematy w dziale Polityka