Liberte Liberte
481
BLOG

Obcięta przyszłość Europy - Krzysztof Iszkowski o budżecie UE

Liberte Liberte Polityka Obserwuj notkę 3

 Unia Europejska po raz kolejny się nie rozpadła. Tak, jak należało się tego spodziewać, szefowie państw i rządów dogadali się w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych. Wszyscy, jak zwykle, ogłosili się zwycięzcami trudnych negocjacji. Nie bez racji – narodowe rządy po raz kolejny wygrały z Europą rozumianą jako całość.

Dzięki krawiecko-fryzjerskim umiejętnościom Hermana Van Rompuya David Cameron może twierdzić, że obciął jeden z łbów brukselskiej hydry (wydatki na administrację rosną mniej niż planowano), a Donald Tusk podróżować po Polsce (helikopterem lub specjalnym autobusem, bo publiczny transport konsekwentnie likwiduje) i rozdawać po trochu obiecane jeszcze w 2011 roku miliardy złotych. Żaden z nich nie przyzna, że sukces podważa sens całego europejskiego projektu.

Bez względu na to, czy za istotę „europejskości” uznamy solidarność z biedniejszymi sąsiadami, czy też ambicje utrzymania gospodarczej i politycznej pozycji w coraz bardziej konkurencyjnym świecie, nowa perspektywa finansowa nie spełnia oczekiwań. Obniżenie limitu transferów ze wspólnego budżetu (obecnie jest to nawet 3,79% PKB przyjmującego kraju, będzie co najwyżej 2,59%) oznacza spowolnienie wyrównywania poziomów życia i rozwoju gospodarczego. Ma to oczywiście swoje uzasadnienie – Grecja w latach 80. i 90. przyjmowała o wiele więcej i źle się to dla niej oraz reszty Unii skończyło – ale dalsze podążanie tą drogą zmieni politykę strukturalną w absurdalne przekładanie pieniędzy z jednej kieszeni do drugiej. Wyobraźmy sobie, że za następne 7 lat limit transferów netto zostaje ponownie zmniejszony o 1/3 (czyli do mniej więcej 1,6% PKB), a budżet osiągnie jakimś cudem ustalony jeszcze w Maastricht poziom 1,27% unijnego PKB. Przy niezmiennej formule zbierania pieniędzy do wspólnej kasy (czyli proporcjonalnych do krajowego PKB wpłat państw członkowskich) oznacza to mniej więcej tyle, że celem istnienia Unii staje się redystrybucja 3 euro z każdego zarobionego tysiąca.

Rzecz przedstawiałaby się o wiele sensowniej, gdyby z budżetu UE finansowane były przedsięwzięcia służące zwiększeniu rzeczywistej integracji kontynentu i zwiększające jego konkurencyjność. To jednak właśnie nowy program Connecting Europe, zaplanowany na i tak bardzo skromne 50 mld euro (czyli tylko ok. 5% unijnych zobowiązań) padł ofiarą największych cięć, popieranych między innymi przez polski rząd (więcej na ten temat pisze Paulina Boveington-Fauran). Jest to przejaw przerażającej krótkowzroczności: w ramach Connecting Europe można było sfinansować m.in. modernizację przebiegających przez Polskę gazociągów tak, by w razie rosyjskiej blokady (lub awarii) płynął nimi norweski,holenderski czy algierski gaz z zachodu kontynentu. Równie istotną inwestycją – także stojącą dziś pod znakiem zapytania, bo budżet Connecting Europe w obszarze energia zmniejszono o 44% – jest modernizacja sieci elektrycznej tak, by zwiększyć możliwość wykorzystania źródeł odnawialnych (gdzieś w Europie zawsze wieje wiatr lub świeci słońce). Dzięki nowemu programowi mogły także powstać autostrady łączące Warszawę z Pragą (przez Wrocław) i Rygą (przez Białystok). Niestety, rząd PO-PSL za rzecz o wiele ważniejszą uznał utrzymanie sutych transferów gotówkowych dla polskich rolników. Teraz, nawet gdyby polskie projekty wygrały konkursy na dofinansowanie w ramach łączenia Europy, może się okazać, że dotacji nie będzie, bo po zsumowaniu z dopłatami bezpośrednimi przekroczyłaby wyznaczony w porozumieniu budżetowym próg 2,35% polskiego PKB.

Słabości międzyrządowego kompromisu są ewidentne i dlatego nie można wykluczyć, że zostanie on zablokowany w Parlamencie Europejskim. Jeżeli tak się stanie, czekają nas bardzo ciekawe miesiące walki o zachowanie sensu europejskiego projektu – lecz także, powiedzmy to otwarcie, o władzę. Wspólny europejski interes jest w coraz bardziej oczywisty sposób sprzeczny z zaściankowymi interesami narodowych rządów. Wielkie pytanie brzmi, czy dostrzegą to obywatele.
Liberte
O mnie Liberte

Nowy miesięcznik społeczno - polityczny zrzeszający zwolenników modernizacji i państwa otwartego. Pełna wersja magazynu dostępna jest pod adresem: www.liberte.pl Pełna lista autorów Henryka Bochniarz Witold Gadomski Szymon Gutkowski Jan Hartman Janusz Lewandowski Andrzej Olechowski Włodzimierz Andrzej Rostocki Wojciech Sadurski Tadeusz Syryjczyk Jerzy Szacki Adam Szostkiewicz Jan Winiecki Ireneusz Krzemiński

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (3)

Inne tematy w dziale Polityka