Liberte Liberte
1453
BLOG

Jan Winiecki: BUŃCZUCZNA ROSJA PUTINA: JAK DŁUGO JESZCZE?

Liberte Liberte Polityka Obserwuj notkę 21

Wedle mojej oceny – niedługo. Kilka lat najwyżej. A powyższą prognozę opieram na dwóch rodzajach wiedzy. Pierwszy to wiedza o tym, jak zachowują się ceny surowców i paliw w długich okresach. Drugi opiera się na doświadczeniach historycznych ostatnich 30. lat Rosji sowieckiej. I jeden, i drugi sugerują taką właśnie prognozę.

Ale, po kolei. Interesując się od lat 70. XXw. problematyką surowcową, zwróciłem uwagę na tendencję do utrzymywania się naprzemiennych długich okresów cen rosnących i malejących. Okres cen rosnących liczy sobie ok. 8-10 lat, a okres cen malejących, a potem niskich, bywa zwykle ponad dwa razy dłuższy. Obecny okres rosnących cen zaczął się w połowie ub. dekady, a więc skończyć się powinien już, a najpóźniej w 2015r.

Co to oznacza? Stopniowy powolny, czy może nawet szybszy spadek cen, a w efekcie – spadek ogromnych dochodów z eksportu paliw i surowców. Ale dochody te mają dla Rosji znaczenie o wiele większe niż tylko uzyskiwanie nadwyżek w  bilansie płatniczym. Wpływy z tego tytułu stanowią najważniejsze źródło dochodów budżetowych. Rosyjski budżet z trudem bilansuje się nawet w warunkach wysokich cen ropy i gazu na rynkach światowych (ponad 100 $ za baryłkę). Nietrudno sobie wyobrazić, co może dziać się po kilku latach, gdy ceny ropy te spadną choćby o 10-15%. A nie są to spadki nieoczekiwanie duże. W poprzednim cyklu ceny spadły w połowie 1999r. do 12$ za baryłkę ropy. A pamiętajmy, że „rewolucja łupkowa” w USA już wpłynęła na ceny gazu ziemnego na rynku światowym i jej wpływ będzie się zwiększać – w kierunku wyraźnego spadku tych cen.

Rezerwy dewizowe Rosji zamiast puchnąć, jak w latach 2005-12, zaczną się kurczyć, deficyty budżetowe dla odmiany rosnąć. Możliwości kupowania sobie poparcia tak wśród ludności Rosji, jak i w zagranicznych rozgrywkach politycznych (w rodzaju rozgrywek z Janukowyczem) będą w konsekwencji coraz mniejsze.

Powyższe rozważania wspierane są, jak napomknąłem, doświadczeniami ostatniego okresu Rosji sowieckiej. Tzw. kryzys surowcowy (później przemianowany już tylko na naftowy) przyniósł w latach 1972-81 gwałtowny wzrost dochodów z eksportu ropy i gazu. Pozwolił on wówczas Breżniewowi na podtrzymanie poziomu konsumpcji wewnętrznej w Rosji sowieckiej pomimo kiepskiego stanu gospodarki i coraz bardziej zbliżającego się do stagnacji tempa wzrostu sowieckiej gospodarki.

Ta dolarowa „bonanza” skończyła się na początku lat 80. XXw. Ceny ropy (a w ślad za nimi też ceny gazu) zaczęły spadać. Wzrost konsumpcji zatrzymał się i zaczął kurczyć. Podobnie wyglądały wydatki zbrojeniowe, które wraz z modernizacją technologiczną, miały stanowić odpowiedź na rzucone przez administrację prezydenta Reagana wyzwanie podupadającej sowieckiej gospodarce (program zbrojeniowy obrony w kosmosie zwany „gwiezdnymi wojnami”).

Ponieważ wzrost gospodarczy był już od połowy lat 70. bliski stagnacji, więc szybkie kurczenie się dochodów podtrzymujących konsumpcję i zbrojenia odbił się bardzo silnie dynamice sowieckiej gospodarki, która już do załamania się systemu nie wyszła ze stagnacji, a następnie spadków produktu krajowego. Doświadczenia sowieckie sugerują, że zmiany cen mogą bardzo silnie dotknąć wzrost gospodarczy (powodując problemy wewnętrzne), a w sferze zewnętrznej ograniczyć pole manewru putinowskiej „dyplomacji surowcowej”...                                           

Liberte
O mnie Liberte

Nowy miesięcznik społeczno - polityczny zrzeszający zwolenników modernizacji i państwa otwartego. Pełna wersja magazynu dostępna jest pod adresem: www.liberte.pl Pełna lista autorów Henryka Bochniarz Witold Gadomski Szymon Gutkowski Jan Hartman Janusz Lewandowski Andrzej Olechowski Włodzimierz Andrzej Rostocki Wojciech Sadurski Tadeusz Syryjczyk Jerzy Szacki Adam Szostkiewicz Jan Winiecki Ireneusz Krzemiński

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (21)

Inne tematy w dziale Polityka