Liberte Liberte
268
BLOG

Adam Fularz: Liberałowie tyle by mogli, gdyby zaistnieli

Liberte Liberte Polityka Obserwuj notkę 1

Patrząc na efekty pięciu lat działalności partii Zielonych, myślę jakie efekty odnieśliby liberałowie gdyby zdecydowali się zjednoczyć front i działać politycznie. Tymczasem w Polsce partii liberalnej nie ma, i nic nie wskazuje by taka szybko powstała

 

 


 

Gdy wstępowałem do partii Zielonych, w kolorowych konserwatywnych czasopismach przedstawiano ekologów jako dziwaków w płetwach i w oślizgłym stroju nurka protestujących przeciwko budowie tamy w Nieszawie. Tematu homoseksualistów nie podejmowały konserwatywne ani nawet lewicowe media, dominował pogląd Adama Michnika by nie wywabiać niedźwiedzia polskiego ciemnogrodu z jaskini.

 

Minęło pięć lat. Lat pełnych ulicznych demonstracji. Byłem tylko na jednej paradzie równości, za to widziałem na niej pochód polskich neonazistów. Niedźwiedź nietolerancji wyszedł i zdobył władzę, ale nie miał kompetencji i zasobów by ją utrzymać. Prasa brytyjska pisała o rządach faszystów w Polsce, mając na myśli choćby LPR-owskiego ministra edukacji. Liberalna Europa co raz to wybuchała oburzeniem na kolejne wypowiedzi przedstawicieli polskiego rządu przeciwko prawom mniejszości. W kraju nastała duszna atmosfera, skądinąd już znana. Następne wybory dowiodły, że młodzi ludzie, dotychczas pasywni w polityce, jednak mogą pójść do urn i odsunąć polityków głoszących idee godzące w prawa czy godność mniejszości.

 

Dziś już nie dominuje pogląd, że poruszanie tematu homoseksualistów wywabi z lasu niedźwiedzia polskiej nietolerancji - tę bombę już zdetonowano, możliwości niedźwiedzia poznaliśmy. Po latach powstrzymywania społecznej modernizacji kraju (jak określiła to Agnieszka Grzybek, przewodnicząca Zielonych), blokowania takich tematów obyczajowych przez ideologiczne okolice „Gazety Wyborczej”, temat szturmem zdobył nagłówki szpalt i stał się po raz pierwszy w polskiej historii tematem debat opinii publicznej. Niektórzy znani geje wyszli z szafy. Temat emancypacji homoseksualistów podjęły inne partie, głównie lewicowe, a z czasem wręcz go przejęły do swojej agendy, jak SLD, które dziś ma w swoim gronie aktywistów z ruchów emancypacji homoseksualistów, choć kiedyś te tematy były tej partii zupełnie obce.

 

Sam temat ekologii został nagle, jakby zupełnie przypadkowo, podjęty przez większość głównych mediów - jedna gazeta codzienna ma stałą stronę o ekologii, inna prowadziła rozmaite akcje społeczne. Upolitycznienie ekologii spowodowało, że przypomniały sobie o niej też inne partie polityczne. Socjaldemokracja Polska przyjęła niedawno deklarację o „Zielonej Socjaldemokracji” i zdaje się zmieniać barwy by wpasować się w nurt „Zielonej Lewicy”. Idąc ulicą do biura partii Zielonych mijam billboard przypominający o ochronie klimatu, za który płaci przecież jakaś rządowa agencja. Także ten temat dramatycznie próbuje się nam wyrwać. Na początku tylko my się zajmowaliśmy ekologią polityczną, dziś czasy monopolu dawno minęły. Nie tylko my mówimy dziś o energii odnawialnej czy zmianach klimatu. Wiele naszych tematów wręcz przejęto.

 

W wyborach jesteśmy niestety kotletem (sojowym) dla większych partii - uczestniczymy zwykle jako doklejka do większych bloków, ów zielony listek. Praktyka pokazała, że zbieranie podpisów do samodzielnego startu w wymaganej liczbie okręgów jest bardzo frustrujące i wyczerpujące dla członków, gdy nie idą za tym sukcesy wyborcze. W Polsce im bardziej konserwatywne są rządy, tym szybciej rośnie liczba podpisów wymaganych do zarejestrowania startu w wyborach. Poza tym wciąż nie mamy np. struktur w Łodzi, gdzie potencjalnych aktywistów przejęły od dawna w tym mieście działające organizacje ekologiczne (np. konserwatywni Zieloni Rzeczpospolitej czy stowarzyszenie Obywatel głoszące swoisty sojusz ekstremów - radykalnej lewicy i prawicy). Budowa struktur wciąż trwa. Niemniej niemal w każdych wyborach bierzemy udział i promujemy jedno-dwa zielone hasła.

 

Działając w partii, nawet niewielkiej, będącej przystawką na talerzu mam okazję, w każdej kampanii realizowanej w ramach większych koalicji wyborczych, promować wybrane tematy. Uczestniczę w kampaniach wyborczych ze swoim programem, organizujemy też demonstracje (dotyczące w moim regionie głównie skandalicznej oferty transportu zbiorowego przez granicę). Od lat prowadzę blog o sprawach regionalnych i lokalnych (zielonagora.blogspot.com) tworząc wielką platformę złożoną z kanałów rss - rodzaj lokalnych oddolnych mediów. Żywa jest przygraniczna współpraca z niemieckimi Zielonymi, spotykamy się, odwiedzamy, urządzamy wspólne imprezy. Organizacja nasza, choć niewielka, istnieje, w odróżnieniu od nieobecnej organizacji skupiającej polskich liberałów.

 

Polscy liberałowie wciąż myleni są z chadekami, też mającymi swoje koncepcje wolności gospodarczej. Ba, co więcej, polscy liberałowie myleni są, i sami się chyba mylą, z demokratami. Nawet w skali europejskiej liberałowie działają w oddzieleniu od demokratów, a ich wspólna frakcja w Europarlamencie, ALDE, jest przecież złożona z oddzielnej partii demokratów i oddzielnej partii liberałów (jest to Partia Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów). W polskiej skali za liberalną czasem uważa się Partię Demokratyczną demokraci.pl, choć w mojej opinii jest to typowa partia centrolewicowa, w której postulatach czy polityce nie zauważam cienia liberalizmu gospodarczego. A o liberalizmie obyczajowym krążą legendy, choćby ta o członkach PD, którym pozwolono co prawda wybrać się na Paradę Równości, ale bez flag partyjnych. Część członków Rady Politycznej PD jest wręcz arcyklasycznymi, 100-procentowymi chadekami, jak np. Tadeusz Mazowiecki będący jej członkiem (stan na 19 stycznia 2009).

Liberałów, co tu dużo mówić, w Polsce nie ma. Nie ma partii, która broni interesu konsumenta, która sprzeciwia się znoszeniu mechanizmów wolnorynkowych w różnych dziedzinach przez rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u (np. 22 grudnia 2008 zniesiono obowiązek zamawiania usług przetargów w sektorze kolejowych przewozów regionalnych, 1 grudnia 2008 zniesiono wszelką konkurencję w kolejowych przewozach dalekobieżnych). Z perspektywy znającego zasady wolnego rynku ekonomisty słyszę od Zielonych narzekania na stworzenie szeregu regionalnych monopoli w energetyce za rządów PiS-u. Dziwne, że tylko Zieloni i nikt inny nie protestuje przeciwko jawnym działaniom na niekorzyść konsumentów. Ekonomiści w partii Zielonych są niestety mniejszością, nawet jeśli ekonomista jest szefem tej partii. Trendy liberalne także nie mają tam większości - kandydując na szefa partii i obiecując prowolnorynkowy zwrot otrzymałem tylko ok. 1/3 głosów delegatów.

 

W Czechach czy w RFN tamtejsze partie Zielonych są dużo bardziej prowolnorynkowe. W Czechach ponoć właśnie poprzez proliberalny zwrot tamtejszej partii Zielonych (Strana zelených) wykończono liberałów odbierając ich elektorat, a sami Zieloni są dziś w koalicji przeciwko komunistom i socjaldemokratom w opozycji. W RFN liderzy tamtejszych Zielonych byli swego czasu bardzo zapatrzeni w liberalną FDP, z której wiele czerpali. W Wielkiej Brytanii od lat sukcesy odnoszą Zieloni Liberalni Demokraci, zielona frakcja tamtejszych Libdemsów (por.: www.greenlibdems.org.uk) reprezentująca zielone idee w parlamencie.

 

W Polsce lewicowe ciągoty polskich Zielonych są także wynikiem tego, że na liberalnej stronie jest pustka. Marzę o potencjalnym sojuszu liberalno-zielonym, ale do tanga trzeba jakiegokolwiek liberalnego partnera. Tymczasem PD jest w mojej ocenie typową bezideową partią władzy (z tym, że jej nie ma). Wyciąga rękę po kanarka na dachu, będąc dziś z niczym. Partie liberalne w wielu krajach wcale nie mają aspiracji na zdobycie trzydziestoprocentowego poparcia. Zadowalają się dziesięcioma procentami i rolą wskazówki u wagi w różnych koalicjach, rolą, którą często potrafią znakomicie wykorzystać. Nastawiają się nie na szybkie zdobycie władzy, ale na długotrwałą walkę z etatyzmem, na powolny marsz do przodu. Nie sądzę, że PD kiedykolwiek będzie typową partią liberalną. Sądzę, że taka partia może i powinna powstać, będąc, tak jak Zieloni, początkowo zalążkiem jakiegoś szerszego ruchu oraz koalicjantem większych ugrupowań. Sądzę, że ruch liberalny w Polsce stać na własną partię polityczną.

 

Gdy patrzę ile dokonali Zieloni, partia mająca kilkuset członków, biuro w zaniedbanej kamienicy i garstkę osób na etatach, tych kilku działaczy aktywnych w codziennej polityce, myślę jakich zmian mogłaby dokonać partia kompetentna gospodarczo, jeśli taka by powstała, choćby tylko wysiłkiem ekonomistów, których w tym kraju jest chyba kilka tysięcy. Tymczasem krytyków antywolnorynowych posunięć kolejnych rządów jest jak na lekarstwo, a takich którzy jednocześnie nie wstydziliby się liberalnych poglądów społecznych - jeszcze mniej. Liberałowie nie muszą być dużym ruchem, by osiągnąć bardzo wiele, by sprawić że ograniczanie konkurencji na rynku było dla polityków politycznie niebezpieczne, by odciągnąć dzisiejszych ich sympatyków lepszą polityką. Dziś według mnie liberałowie, choćby tylko jako marginalna politycznie alternatywa, politycznie nie istnieją w ogóle.

 
Liberte
O mnie Liberte

Nowy miesięcznik społeczno - polityczny zrzeszający zwolenników modernizacji i państwa otwartego. Pełna wersja magazynu dostępna jest pod adresem: www.liberte.pl Pełna lista autorów Henryka Bochniarz Witold Gadomski Szymon Gutkowski Jan Hartman Janusz Lewandowski Andrzej Olechowski Włodzimierz Andrzej Rostocki Wojciech Sadurski Tadeusz Syryjczyk Jerzy Szacki Adam Szostkiewicz Jan Winiecki Ireneusz Krzemiński

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (1)

Inne tematy w dziale Polityka