Erevnitis istorias Erevnitis istorias
68
BLOG

W 2021 ostrzegałem:- Coraz bardziej stalinowski ton propagandy w Rosji.

Erevnitis istorias Erevnitis istorias Polityka Obserwuj notkę 0

image

- Marzec 2021. Już wtedy dostrzegałem stalinowski ton rosyjskiej propagandy. Co pisano w Polsce?

9 marca 2021 roku opublikowałem na Salon24 notkę „Coraz bardziej stalinowski ton propagandy w Rosji”. Było to niemal rok przed rosyjską inwazją na Ukrainę.

Zwróciłem wówczas uwagę na artykuł Wiktorii Nikiforowej, opublikowany tego samego dnia przez rosyjską agencję RIA Nowosti, pod znamiennym tytułem:

„Можем повторить. Отечественная культурная война и как нам ее выиграть”

Czyli: „Możemy powtórzyć. Ojczyźniana wojna kulturowa i jak ją wygrać”.


Co mnie w tym artykule zaniepokoiło?

Przede wszystkim otwarte nawiązywanie do doświadczeń stalinowskiego ZSRR jako wzoru zwycięskiej walki propagandowej.

Autorka atakowała krytyków oficjalnej interpretacji historii Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, w tym Nawalnego i Niewzorowa. Popierała prawne ściganie wypowiedzi uznawanych za obraźliwe dla weteranów. Wzywała też do izolowania osób kwestionujących oficjalną narrację historyczną.

Artykuł zakończyła słowami:

„В 1930-40-е годы СССР блестяще выиграл тогдашнюю культурную войну.”

A zatem:

„W latach trzydziestych i czterdziestych ZSRR błyskotliwie wygrał ówczesną wojnę kulturową”.

I na koniec:

„Можем повторить, чего там.” — „Możemy powtórzyć, czemu nie”.


To właśnie ten ton zwrócił moją uwagę. Nie chodziło tylko o gloryfikowanie zwycięstwa nad Niemcami. Chodziło o przedstawianie stalinowskich metod propagandowych jako godnego naśladowania wzorca.

Czy inni polscy publicyści dostrzegali podobne zagrożenie?

Sprawdziłem archiwalne publikacje.

2 marca 2021 roku, a więc tydzień przed moją notką, Paweł Reszka w „Polityce” opublikował artykuł „Instrukcja wymiany cara”.

Opisywał w nim między innymi proces Nawalnego i wykorzystywanie symboliki Wielkiej Wojny Ojczyźnianej do dyskredytowania przeciwnika politycznego.

19 maja 2021 roku Ośrodek Studiów Wschodnich opublikował analizę Marii Domańskiej dotyczącą zaostrzania rosyjskiego ustawodawstwa w zakresie polityki pamięci.

Opisano w niej nowe przepisy ograniczające możliwość kwestionowania oficjalnego obrazu historii ZSRR, a także represje wobec osób ujawniających zbrodnie stalinowskie.

25 maja 2021 roku ukazał się obszerny raport OSW autorstwa Marii Domańskiej i Jadwigi Rogoży:

„Naprzód, w przeszłość! Rosyjska polityka historyczna w służbie «wiecznego» autorytaryzmu”.

Autorki wskazały na postępującą ideologizację historii, wykorzystywanie zwycięstwa w 1945 roku do legitymizacji autorytaryzmu oraz usprawiedliwiania agresywnej polityki zagranicznej Moskwy.

Co z tego wynika?

Nie byłem jedynym, który dostrzegał te tendencje. Podobne ostrzeżenia formułowano w Polsce już wcześniej.

Jednak moja notka z 9 marca 2021 roku powstała na podstawie samodzielnej lektury rosyjskich publikacji. Zwracałem uwagę nie tylko na fakty historyczne, ale również na sposób ich przedstawiania współczesnemu rosyjskiemu społeczeństwu.

Właśnie takie uważne czytanie rosyjskich źródeł pozwalało zauważyć, że propaganda zmierza w niebezpiecznym kierunku.


Po 24 lutego 2022 roku ten kierunek nabrał zupełnie innego znaczenia.

Nie twierdzę, że moja notka przewidywała datę rosyjskiej agresji. Wskazywała jednak zjawisko, którego znaczenie późniejsze wydarzenia uczyniły znacznie bardziej widocznym.

Warto dziś przypomnieć tę obserwację:

Zanim dochodzi do agresji militarnej, może przez lata trwać przygotowanie społeczeństwa do akceptowania przemocy, represji i wojny — również poprzez odpowiednio ukształtowany obraz historii.

Źródła

Moja notka na Salon24 z 9 marca 2021 r.

Wiktoria Nikiforowa, RIA Nowosti, 9 marca 2021 r. – oryginał rosyjski

Paweł Reszka, „Polityka”, 2 marca 2021 r.

Maria Domańska, OSW, 19 maja 2021 r.

Maria Domańska, Jadwiga Rogoża, raport OSW, 25 maja 2021 r.

Od ponad 15 lat studiuje temat kłamstwa smoleńskiego( quwerty) Od ponad 20 lat studiuję historie udziału stalinowskiego ZSRR w II wojnie; korzystam ze źródeł w języku rosyjskim i angielskim.

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze

Inne tematy w dziale Polityka