BICO BICO
42
BLOG

ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

BICO BICO Społeczeństwo Obserwuj notkę 0

7. stycznia:

W XVI i w pierwszej połowie XVII w. Żydzi odegrali wybitną rolę w rozwoju polskiego handlu zagranicznego; przyczynili się także do wzmożenia kontaktów ze Wschodem i Zachodem oraz do przeszczepienia na grunt polski doświadczeń handlowych zdobytych za granicą. Ożywione operacje handlowe prowadzili kupcy żydowscy zwłaszcza z Anglią i Holandią przez Gdańsk, a z Węgrami i Turcją przez Lwów i Kraków. Żydzi wywozili za granicę nie tylko produkty polskiej gospodarki rolnej i hodowlanej, ale też gotowe wyroby rzemieślnicze, zwłaszcza futra i odzież. Przywozili natomiast poszukiwane na rynku polskim towary produkowane na Zachodzie i Wschodzie. Hurtownicy żydowscy pojawiali się na wielkich targach w Wenecji, Florencji, Lipsku, Hamburgu, Frankfurcie nad Menem, Wrocławiu i Gdańsku. Celem zorganizowania handlu na szerszą skalę zakładali niekiedy spółki handlowe. W połowie XVI w. spółkę, której celem był handel z Gdańskiem założyli np. kupcy żydowscy z Brześcia Litewskiego, Tykocina, Grodna i Śledzewa, a w 1616 roku Żydzi lwowscy, lubelscy, krakowscy i poznańscy. W wielu miejscowościach na przełomie XVI I XVII w. powstawały krótkotrwałe spółki między Żydami a kupcami chrześcijańskimi dla przeprowadzenia korzystnych operacji handlowych. W handlu zagranicznym i dalekosiężnym zatrudnieni byli stosunkowo nieliczni Żydzi, zasadniczą masę kupiectwa żydowskiego stanowili średniozamożni właściciele sklepów, a także kramarze i przekupnie, których całym majątkiem był towar mieszczący się na ławie przed domem czy na wózku, lub w worku noszonym na własnym grzbiecie.

Wzrost handlowej ekspansji Żydów zaniepokoił mieszczan, którzy konkurencją żydowską odczuwali tym boleśniej, że jednocześnie znaleźli konkurenta w postaci rozwijającego się handlu szlacheckiego. Walka części mieszczaństwa przeciw kupcom żydowskim przejawiała się m. in. w próbach ograniczenia handlu żydowskiego. Monarchowie, mimo że na ogół byli przychylnie usposobieni do ludności żydowskiej, to pod naciskiem mieszczaństwa i kleru wydali szereg dekretów ograniczający hurtowy handel do pewnych artykułów, lub też do pewnej wysokości zakupów, jakie im wolno było czynić. Większe ograniczenia przewidywały ugody zawierane między magistratami większych miast z gminami żydowskimi, ale umowy te nie zawsze były przestrzegane. W miastach prywatnych handel żydowski, przynoszący niemałe dochody ich właścicielom, przeważnie odbywał się bez przeszkód.

Działalność handlowa Żydów łączyła się z organizacją kredytu. Bardzo często bogaci kupcy żydowscy byli zarazem finansistami. Do najwybitniejszych bankierów żydowskich należeli Fiszlowie z Krakowa i Nachmanowiczowie ze Lwowa oraz Żydzi litewscy Mendel Izakowicz i Izak Brodawka. Finansiści żydowscy byli w Polsce pionierami scentralizowanego kredytu. Wprawdzie stworzone przez nich instytucje bankierskie zajęte były głównie mobilizowaniem kapitałów potrzebnych do finansowania wielkich arend żydowskich i handlu hurtowego, zajmowały się one jednak pobocznie udzielaniem kredytu szlachcie pod przyszłe zbiory oraz przedsiębiorcom żydowskim. Pozytywną rolę odegrał również drobny, ale masowy kredyt udzielany przez Żydów rzemieślnikom i drobnym kupcom, gdyż w wielu wypadkach otrzymanie pożyczki było niezbędnym warunkiem otwarcia warsztatu rzemieślniczego czy sklepu. Nie należy jednak zapominać o drugiej stronie tej działalności. Udzielanie kredytu na lichwiarski procent prowadziło do zubożenia zarówno żydowskich, jak i chrześcijańskich dłużników. Część z nich wtrącano do więzień, a ich rodziny pozostawały bez środków do życia. Ten przejaw lichwiarskiej działalności kredytodawców Żydów wzmagał wśród mieszczan niechęć do ludności żydowskiej, podtrzymywaną stale przez odrębność natury religijnej i obyczajowej. cdn.

Źródło: Interpress

BICO
O mnie BICO

Interesuję sie działalnością polskiego wymiaru sprawiedliwości, szczególnie władzą sądowniczą, a także orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze

Inne tematy w dziale Społeczeństwo