16. stycznia
Wydarzenia na Ukrainie w 1768 roku zwróciły uwagę światlejszych umysłów społeczeństwa polskiego na konieczność przeprowadzenia zasadniczych reform ustrojowych i rozwiązania zarówno kwestii chłopskiej jak i żydowskiej. Nad kwestią żydowską nie tylko dyskutowano w ostatnich dziesięcioleciach istnienia Rzeczypospolitej, ale szukano także praktycznych rozwiązań. Sprawie tej poświęcono wiele broszur oraz wystąpień w sejmie. Jedni byli za dalszym ograniczeniem gospodarczej działalności Żydów, inni żądali przekształcenia ich w poddanych szlachty na wzór pańszczyźnianych chłopów, jeszcze inni byli za pozbyciem się ludności żydowskiej z kraju. Tendencją tym przeciwstawiła się będąca pod wpływem Oświecenia grupa szlachty z Tadeuszem Czackim Maciejem Toporem Butrymowiczem na czele. Grupa ta postulowała ograniczenie władzy kahałów, konieczność zmiany struktury zawodowej ludności żydowskiej poprzez zatrudnienie Żydów w manufakturze i gospodarstwach rolnych. Występowała także za asymilacją Żydów i włączenie ich do stanu mieszczańskiego.
W latach sześćdziesiątych XVIII w. sprawa żydowska stała się przedmiotem obrad sejmowych. Sejm z 1764 roku podjął uchwałę o likwidacji centralnej i ziemskiej organizacji Żydów. Sejm z 1768 roku postanowił, iż Żydzi miejscy mogą oddawać się tylko takim zajęciom, na jakie im pozwalają układy z miastami. W odczuciu Żydów oznaczało to pełne uzależnienie ich od odwiecznego konkurenta na polu gospodarczym, jakim było dla nich mieszczaństwo. Sejm z 1775 roku zajął się sprawą agraryzacji społeczeństwa żydowskiego i podjął uchwałę przyznającą ulgi podatkowe Żydom, którzy osiądą na nieużytkach oraz zakazał rabinom udzielania ślubów osobom nie mającym stałego zarobku. cdn.
Źródło: Interpress


Komentarze
Pokaż komentarze