17 lutego
W społeczności żydowskiej następowały jednak istotne przemiany, związane z procesem różnicowania społecznego. Zwłaszcza w stolicy kraju - Warszawie - kształtowało się środowisko zamożnych przedsiębiorców, powstawała inteligencja złożona przede wszystkim z przedstawicieli wolnych zawodów [lekarze, nauczyciele, artyści, księgarze], gdyż Żydzi nie byli zatrudniani w urzędach i instytucjach publicznych. Te warstwy utrzymywały kontakty z analogicznymi środowiskami polskimi i brały żywy udział w życiu intelektualnym oraz w ruchu politycznym. Stopniowo zbliżały się też do polskiego otoczenia pod względem stroju, obyczaju oraz języka. Rodziły się w nich dążenia do pozyskania pełni praw obywatelskich, a także wyzwolenia i przeobrażenia całej społeczności żydowskiej. Poszukiwano dróg zreformowania tradycyjnej obyczajowości, dostosowania rozmaitych nakazów i zakazów religijnych do współczesnego życia, uwolnienia spod dominacji nietolerancyjnych, często prymitywnych kół ortodoksyjnych. Wśród młodzieży żydowskiej powstawały grupy współdziałające z młodzieżą polską w konspiracyjnych pracach oświatowych i politycznych. Powstanie listopadowe1830 - 1831 roku nie zmieniło położenia prawnego Żydów. Konserwatywne władze powstańcze nie zamierzały podjąć dalej idących reform w żadnej dziedzinie życia społecznego. Niemniej wśród Żydów warszawskich silne były dążenia do współdziałania w obronie wspólnej ojczyzny, toteż - aby im zadośćuczynić - na początku1831 roku dopuszczono do Gwardii Narodowej nieliczne, najbardziej zamożne grupy społeczności żydowskiej. Przedstawiciele drobnomieszczaństwa mogli wstępować do Gwardii Miejskiej, a plebs do Straży Bezpieczeństwa. Po klęsce powstania przepisy prawne dotyczące Żydów zaczęto unifikować z ustawodawstwem rosyjskim. Także i w tej dziedzinie władze zaborcze zmierzały do zatarcia odrębności ziem polskich; jakkolwiek zachowały jeszcze odrębność administracyjną Królestwa Polskiego i jego ograniczony samorząd. Ścierały się rozmaite tendencje. Nieliczne jednostki zdołały uzyskać przywileje osobiste, uwalniając od niektórych ograniczeń. cdn.
Źródło: Interpress


Komentarze
Pokaż komentarze (2)