20 lutego
Program asymilacji z trudem docierał do żydowskich warstw ludowych, m. in także z tego powodu, że nie miały one na ogół dostępu do innych szkół poza religijnymi i nie miały warunków do opanowania języka polskiego oraz przyswojenia sobie odmiennych obyczajów. Co więcej, po zdobyciu podstaw równouprawnienia program asymilacyjny nie jawił się już jako jedyna droga emancypacji społecznej. Do warstw ludowych przemawiały natomiast inne koncepcje polityczne.
Pod koniec XIX w. dołączył się do tego jeszcze jeden czynnik. W całej Europie podniosła się fala nacjonalizmów, kierujących się m. in. przeciwko Żydom. Francja znała sprawę Dreyfusa [1894 r.], Czechy - sprawę Hilsnera [1899 r.] Rosja - sprawę Bejlisa [1913 r.]. W Niemczech Richard Wagner pisał: "wyzwolenie spod jarzma judaizmu jest dla nas najwyższą koniecznością". W Królestwie Polskim nurt ten reprezentował Roman Dmowski [1864 - 1939] i stworzona przez niego narodowa demokracja.
Pożywką dla nastrojów antysemickich była narastająca konkurencja wśród drobnomieszczaństwa. W Warszawie i w innych miastach pojawiły się wezwania do bojkotu sklepów należących do Żydów, zdarzały się napady. Pisarz i publicysta Leo Belmont [1865 - 1941] pisał: "w niektórych sklepach pojawił się wiele mówiący napis "sklep chrześcijański za wskazaniem p. Romana Dmowskiego, który dał nowy komentarz do Ewangelii, iż Chrystus wypędził ze świątyni handlarzy żydowskich tylko po to, aby wprowadzić do niej przekupniów polskich". Wprawdzie postępowe koła polskie przeciwstawiały się tym tendencjom, lecz nie zdołały im zapobiec. Tendencje te przyczyniły się do porażki nurtu asymilatorskiego, jako koncepcji politycznej, która by mogła zdobyć masowe wpływy w społeczności Żydów polskich. cdn.
Źródło: Interpress


Komentarze
Pokaż komentarze