24 lutego
Znaczenie gorzej było natomiast w dziedzinie stosunków ekonomicznych. Polska w latach międzywojennych znajdowała się w niezmiernie trudnym położeniu gospodarczym. Jeśli nawet pominiemy wahania koniunktury występujące we wszystkich krajach kapitalistycznych [szczególnie głęboki spadek produkcji, zatrudnienia oraz dochodów nastąpił w pierwszej połowie lat trzydziestych], to przecież przyrost wolnych miejsc pracy pozostawał w tyle za wzrostem liczby ludności. Zwiększało się przepełnienie wsi, co powodowało ograniczenie rynku wewnętrznego, od którego zależało zdobycie środków o życia przez drobnych kupców oraz rzemieślników. W miastach prawdziwą klęską społeczną stało się bezrobocie. W tych okolicznościach - zwłaszcza w latach trzydziestych - spotęgowała się pauperyzacja warstw utrzymujących się z prowadzenia małych sklepów oraz warsztatów; ekonomiści mówili o przeludnieniu handlu i rzemiosła.
Wśród niemal32 mln mieszkańców Polski [wg spisu ludności z 1931 roku] Żydzi stanowili niecałe 10% [około 3 mln]. Wśród nich 42% utrzymywało się z pracy w przemyśle, górnictwie i rzemiośle, 36% - z handlu i pokrewnych gałęzi. Inne zawody odgrywały znacznie mniejszą rolę. W niektórych gałęziach gospodarki Żydzi stanowili większość. Dotyczyło to przede wszystkim handlu detalicznego, gdzie 71% kupców było Żydami. W przemysłach odzieżowym i odzieżowym i skórzanym odsetek ten sięgnął niemal 50%; charakterystycznymi zajęciami Żydów było krawiectwo szewstwo. W warunkach masowego bezrobocia, pomimo nadmiaru niektórych specjalności rzemieślniczych, nie mieli oni szans znalezienia nowej pracy. Zarazem narastała konkurencja kupców i rzemieślników innych narodowości. Na wsi coraz poważniejszym konkurentem kupców prywatnych była spółdzielczość. Błędne byłoby przypuszczenie, że konkurencja Żydów w niektórych tylko gałęziach gospodarki oraz ich pauperyzacja wynikały z polityki władz. To prawda, że administracja niechętnie widziała pracowników narodowości innej niż polska w przedsiębiorstwach państwowych, zwłaszcza o znaczeniu wojskowym [koleje, zakłady zbrojeniowe itp.], toteż usuwała z nich również Żydów. Podstawowa przyczyna kryła się jednak w przeszłości, w stosunkach ukształtowanych jeszcze za czasów zaborów. cdn.
Źródło" Interpress


Komentarze
Pokaż komentarze