6 marca
Żydzi byli narodem książki. Z produkcji i sprzedaży książek hebrajskich, a od XIX wieku także w jidysz, słynęły nie tylko Amsterdam, Wenecja, Wiedeń, Praga, ale także Lublin, Kraków, Wilno i Warszawa. W wielu krajach Żydzi stali się także wydawcami i dystrybutorami literatury nie tylko żydowskiej, ale i kraju, w którym żyli. Szczególną rolę w tej dziedzinie odegrali Żydzi na ziemiach polskich.
Od najdawniejszych czasów zapotrzebowanie na książkę hebrajską, przede wszystkim rodzaju modlitewnik, Biblię, księgi Talmudu itp. było dużo, zważywszy, że do życia religijnego i rytuału synagogalnego były one niezbędne, a wśród Żydów, przynajmniej mężczyzn, nie było analfabetów - odczytywać modlitwy potrafił każdy. Zapotrzebowanie na te książki na ziemiach polskich było zaspokajane z importu, ale także przez miejscowe drukarnie działające już w XVI w. Np. w Krakowie w latach 1530 - 1531 nieznany drukarz wydał Pięcioksiąg i Hagadę, a bracia Haliczowie kilka świątecznych modlitewników tzw. Machzory. Eliakum Helicz nawet po wychrzczeniu się i przyjęcie imienia Johannes nadal wydawał księgi hebrajskie.
Do najstarszych ośrodków hebrajskiego drukarstwa należał też Lublin. W 1536 roku drukarz Chaim Schwarz wydał z polskim tekstem obok hebrajskiego - Machzor. W drugiej połowie XVI w. wydano znaczną liczbę książek modlitewnych, Sydurów [na dnie powszednie] i Machzorów. Wiek XVII i XVIII przyniósł rozwój drukarstwa hebrajskiego także w innych miastach m. in w Wilnie, Grodnie, Lwowie, a także w wielu małych miasteczkach Obok najniezbędniejszych modlitewników, wydawane były coraz częściej wielotomowe księgi Talmudu z komentarzami, dzieła kabalistyczne, etyczne itp. cdn.
Źródło: Interpress


Komentarze
Pokaż komentarze