ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

1 marca

Syjonizm pozostawał w ostrej opozycji wobec ruchu robotniczego oraz konserwatystów. Ci ostatni zarzucali syjonistom profanację tradycji religijnej, m. in. dlatego, że w przyszłym państwie żydowskim językiem dnia powszedniego miał stać się hebrajski - mowa ksiąg świętych. Inne nurty polityczne uznawały przeważnie język żydowski za mowę narodu. Pozornym jest tylko paradoksem, że ruch syjonistyczny znalazł partnera w polskich kołach nacjonalistycznych. W latach trzydziestych polskie koła rządowe udzielały mu prawnej pomocy; zwłaszcza radykalnemu ugrupowaniu syjonistów-rewizjonistów, dążącemu do zdobycia własnego państwa także przy użyciu siły zbrojnej. Płaszczyzną porozumienia stał się program emigracyjny. Rząd polski nie widział bowiem szans rozwiązania problemów społecznych kraju własnymi siłami, pragnął zaś pobudzić emigrację grup najuboższych, ciążących na rynku pracy. W drugiej połowie lat trzydziestych dołączył się do tego jeszcze jeden czynnik. Władze sanacyjne - obozu politycznego sprawującego władzę dyktatorską - przejęły bowiem z arsenału narodowych demokratów niektóre hasła nacjonalistyczne i starały się wzmóc przede wszystkim emigracją mniejszości narodowych.

Ważnym terenem walk politycznych między ugrupowaniami żydowskimi stały się gminy wyznaniowe. Była to instytucja w założeniu religijna, wywodząca się z dozorów bóźniczych dawnego zaboru rosyjskiego. Zasady działania gmin regulował dekret z 1927 roku, który obowiązywał na terenie całego państwa poza Śląskiem. Do gminy należeli z mocy prawa wszyscy wyznawcy judaizmu zamieszkali na jej obszarze. Oczywiście, człowiek niewierzący mógł wystąpić z tej organizacji, pozbywając się tym samym obowiązków, jak i praw przysługujących jej członkom. Mało kto jednak to czynił. cdn.

Źródło: Interpress