14 marca
Spośród wielu wydawców, drukarzy i księgarzy Żydów działających w XIX i na początkach XX w. należy jeszcze choć o kilku wspomnieć. Wśród nich znajduje się Gabriel Centnerszwer [1841 - 1917], syn nauczyciela, absolwent Warszawskiej Szkoły Rabinów. Prowadził on doskonale zaopatrzoną księgarnie przy ulicy Marszałkowskiej. Następnie Herman Altenberg [1848 - 1885[, który wraz z Maurycym Robitschkiem prowadził księgarnie i skład obrazów. Zasłużyli się wydawaniem reprodukcji dział polskich malarzy. Altenberg, po powrocie do Lwowa, skąd pochodził, prowadził księgarnię i wypożyczalnię książek, był też wydawcą Biblioteki Klasyków Polskich i Biblioteki Teatrów Amatorskich. Znaną postacią był także Teodor Paprocki [1857 - 1895] księgarz i wydawca, który do spółki z Władysławem Dłużniewskim prowadził w Warszawie przy ulicy Chmielnej księgarnię "T. Paprocki i S-ka". Wydawał prace z dziedziny literatury, filozofii, historii, nauk ścisłych, techniki, a także serię beletrystyki - Biblioteka Romansów i Powieści.
Parę słów należy poświęcić drukarzowi i wydawcy krakowskiemu Jakubowi Mendlowi Himmelblauowi i jego następcom. J.M. Himmelblau założył swoją księgarnie w połowie XIX w. Nakładem jego księgarni została m. in. wydana w 1863 roku książka Wieczory pod lipą z podtytułem Historia Narodu Polskiego. Wydał on także podręcznik Lucjana Tomasza Rycharskiego Literatura polska w historyczno-krytycznym zarysie. Jeden z jego synów Fabian kontynuował działalność księgarsk0-wydawniczą, jego nakładem ukazało się szereg cennych pozycji m. in. Stanisława Koźmiana Siemieńskiego Rzeczy teatralne [1904], Teofila Lenartowicza [1876] Wybór poezji, studium Lucjana Siemińskiego o Wincentym Polu, a także sporo książek dla młodzieży, m. in. Robinson Kruzoe i książki J. F. Coopera. Jedna z córek J.M. Himmelblaua wyszła za mąż za Henryka Firsta, początkowo prowadzącego sklep z z przyborami piśmiennymi i ramami do obrazów. Wkrótce stał się on w Krakowie głównym sprzedawcą pocztówek, a wreszcie właścicielem "Salonu Malarzy Polskich", w którym sprzedawał obrazy Kossaków, J. Malczewskiego, J. Fałata, P. Stachiewicza, T. Axentowicza i wielu innych. First zakupił u malarzy prawo wyłącznej reprodukcji ich dzieł. W okresie międzywojennym przedsiębiorstwo rozwinęli bracia Henryka - Julian i Józef, obaj doktorzy prawa. To właśnie oni założyli zakłady graficzne "Akropol", pracujące nowoczesnymi technikami druku takimi jak: offset, litografia itp. Był to w Polsce międzywojennej jedyny zakład wytwarzający reprodukcje malarskie na najwyższym, światowym poziomie. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze