ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

22 marca

Z Wilna wywodziło się wielu pisarzy hebrajskich, m. in. Michał Josef Lebensohn [1828 - 1852], autor poematów biblijnych, których bohaterami są król Salomon, Samson, umierający Mojżesz. Życie króla Dawida opisał znakomity poeta Jehuda Lejb Gordon [1830 - 1892]. Na jego twórczość wywarł wpływ Abraham Mapu [1808 - 1866], pisarz hebrajski z Kowna. Duże znaczenie dla rozwoju literatury hebrajskiej miał założony przez pisarza i publicystę Pereca Smoleńskina [1842 - 1885] miesięcznik "Haszachar" [Poranek, 1868 - 1885], uważany za centralny organ literatury hebrajskiej. Na jego łamach zamieszczał m. in. swoje utwory prekursor noweli hebrajskiej Mordechaj Dawid Brandstädter [1844 - 1926], autor pełnych komizmu humoresek o małomiasteczkowych środowiskach żydowskich. Jednym z współpracowników "Haszacharu" był J.L. Gordon. Innym literackim organem hebrajskim był "Haboker or" [Poranna zorza], wydawany przez poetę Abrahama Bera Gotlobera [1811 - 1899].

W ostatnich latach XIX stulecia niektórzy pisarze hebrajscy sympatyzowali z ideami socjalizmu. Należeli do nich Izaak Kaminer [1834 - 1901], Jehuda Lejb Lewin [1845 - 1926], Ben Nec [właściwie Bencyjon Nowachowicz, 1856 - 1931]. Prace swoje publikowali w socjalistycznym czasopiśmie hebrajskim "Haemet" [Prawda} wydawanym w Wiedniu. Zwolenników również miał ruch narodowo-konserwatywny, którego głównymi reprezentantami byli Jechiel Michał Pines [1844 - 1913] i Zeew Jaawec [1847 - 1924], autor m. in. Wielkiej Historii Żydów [do 1936 roku wyszło 9 tomów. cdn.

Źródło: Interpress