ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

27 marca

W 1888 roku Perec przeniósł się do Warszawy, skąd odbywał częste podróże do miasteczek w powiecie Tomaszów Mazowiecki. Owocem tych podróży był cykl opowiadań zebranych w tomie Bilder fun a prowinc rajze, 1891 [Obrazy z podróży po prowincji]. Akcja większości z nich m. in. Inem postwagen [W dyliżansie], Meszulech [Posłaniec], Szołem bajs [Idylla], Emes un szeker [Prawda i kłamstwo], Bończe szwajg [Bończe milczek], Di frume kac [Bogobojna kotka] rozgrywa się w małych biednych miasteczkach. Opowiadania Pereca zwracają uwagę pięknym językiem oraz ciepłym, choć sarkastycznym humorem.

Kierunek neoromantyczny w żydowskiej literaturze zainicjował Perec dwoma cyklami beletrystycznymi, będącymi szczytowanymi osiągnięciami jego pisarstwa. Chasydysz [Motywy chasydzkie] i Fołksstymliche geszichten [Opowiadania ludowe] wydane w latach 1889 - 1904.

Perec był także wybitnym dramaturgiem, piszącym pod wpływem Ibsena i Wyspiańskiego. Do najbardziej znanych jego utworów należą: Di gołdene kejt [Złoty łańcuch], In polisz ojf der kejt [Na łańcuchu w przedsionku bóżnicy], Bajnacht ojfn ałtn mark [Nocą na starym rynku] oraz komedia Amoł iz gewen a mejłach [Był sobie król].

Utwory Pereca drukowane były w wielu językach europejskich, nawet w esperanto. W Polsce były drukowane we wszystkich niemal czasopismach żydowskich i polskojęzycznych, a także miały wiele wydań zbiorowych. Pierwszy zbiór jego nowel w języku polskim ukazał się w 1898 roku, następny w 1925. W 1958 roku w serii Biblioteka Narodowa ukazał się Wybór opowiadań. Zmarł pochowany został w Warszawie, w jego pogrzebie wzięło udział ponad sto tys. osób, w tym wybitni przedstawiciele polskiej kultury. cdn.

Źródło: Interpress