5 kwietnia
W drugiej połowie XIX w. były już pierwsze utwory dramatyczne pisane w języku żydowskim. Co prawda napotykały surowy ostracyzm środowiska chasydzkiego i niechęć nielicznego jeszcze w naszym kraju środowiska oświeconych Żydów. Była też publiczność, pragnąca rozumianego przez wszystkich słowa żydowskiego niesionego ze sceny, opowiadającego o sprawach bliskich, zarówno farsowo komicznych, jak i melodramatycznych. Potrzebny był jeszcze ostatni element żywego teatru żydowskiego: zawodowi aktorzy. Pojawili się oni przed żydowską publicznością w 70-ych latach XIX stulecia, a człowiekiem, któremu udało się zapoczątkować zespolenie tych trzech elementów w harmonijną całość, był Abraham Goldfaden 1840 - 1909], zwany ojcem teatru żydowskiego.
Kim byli ludzie, których Goldfaden a następnie inni powołali do zawodu aktora.
Pochodzili z różnych miast i miasteczek tzw., żydowskiej strefy osiadłości dawnego imperium rosyjskiego, Rumunii i dawnej Galicji. Ruszali w świat za chlebem, oferując wiele umiejętności, z których żadna nie była zawodem zapewniającym trwałą egzystencję. Niektórzy z nich nauczyli się zarobkować, śpiewając w piwiarniach, ogródkach i szynkach. Pochodzili przeważnie z Brodów i dlatego nazywano ich śpiewakami brodzkimi, od nazwy zasobnego niegdyś miasta w dawnym województwie tarnopolskim, w którym Żydzi stanowili 70% ludności. Śpiewacy brodzcy wprowadzili własny styl. Ich pieśni były najczęściej rymowanymi opowiadaniami śpiewanymi w stylu duetu operowego. Był to zadatek samorodnego aktorstwa, który przydał się bardzo w powstających do życia teatrach. Wśród pierwszych godfadenowskich aktorów znajdujemy również byłych starostów weselnych [badchanim], zawodowo rozweselających ludzi zgromadzonych na bogatych ucztach weselnych, wypędzonych subiektów sklepowych, niedoszłych kantorów bóźniczych i bezrobotnych nauczycieli [mełmedów]. Utworzona przez Goldfadena w 1886 roku w Jassachtrupa aktorska występowała z jego sztukami w miastach Rumunii i południowo-wschodniej Rosji. Budziła wszędzie entuzjazm, świadczący o ogromnym zapotrzebowaniu na żydowski teatr ludowy. Takim był bowiem teatr Goldfadena. Goldfaden był w nim dyrektorem, a jednocześnie reżyserem, aktorem, a przede wszystkim autorem sztuk i kompozytorem pieśni. Sztuk tych napisał i wyreżyserował 39, między innymi takie jak: Sulamit, Bar Kochba, Rekruci, Intryga albo Dwosia plotkarka, Dwaj Kunie lemł, Szmendryk. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze