6 kwietnia
Rosnące zapotrzebowanie na widowiska teatralne sprawiło, że w krótkim czasie powstały i nie mniejszym cieszyły się uznaniem inne teatry. Z grupy Goldfadena wystąpi czołowy aktor Izrael Grodner i stworzył własny teatr. Sam nie pisał sztuk, ale znalazł jednak niezwykle płodnego autora Józefa Lateinera [1853 - 1918], który stał się w ostatnim dziesięcioleciu XIX w. jednym z głównych animatorów żydowskiego teatru w Ameryce. Napisał około 80 sztuk, w tym 5 oper. Inny dramaturg tego okresu współpracujący z Lateinerem, Mojżesz Horowitz, odznaczył się wyjątkową umiejętnością adoptowania wybitnych dzieł światowej literatury teatralnej, ciekawiących publiczność żydowską opowieści biblijnych, a także współczesnych wydarzeń. Teatr Lateinera i Horowitza był teatrem żywym, który wychodził również z potrzebą i tak poszukiwaną tematyką społecznie i politycznie aktualną [Antysemita albo ideologia w Rumunii, Sznur na szyję albo ślepa sprawiedliwość, Galut rosyjski itp.].
W Warszawie pierwsza próba uruchomienia sceny żydowskiej zanotowana została już w 1837 roku. Nie dała pomyślnego wyniku na skutek sprzeciwu dozoru bóźniczego, spełniającego wówczas funkcję autorytarnego rzeczoznawcy w tej dziedzinie. Już jednak rok później odegrany został pięcioaktowy dramat Mojżesz "w języku, który stanowił mieszaninę niemieckiego i hebrajskiego i napisany był alfabetem hebrajskim w dialekcie, którym posługuje się duża część niemieckich i polskich izraelitów" [ogromnie zawiła formuła dla określenia języka żydowskiego]. "Autorem sztuki, jak podał korespondent wydawanej w Berlinie "Allgemeine Preusische Staats Zeitung", realizatorem całości i wykonawcą głównej roli był niejaki Scherspirer z Wiednia. Sztuka wystawiona była trzy razy i przyjmowana przez publiczność z wielkim aplauzem. Znamienne jest, że notatka o przedstawieniu ukazała się w czasopiśmie berlińskim, nie mówiąc już o o tym, że sama sztuka Mojżesz wystawiona została na żydowskiej scenie żydowskiej 2 lata przed urodzeniem się Abrahama Goldfadena i bez mała 40 przed utworzeniem przez tego "ojca teatru żydowskiego" - pierwszego teatru w Jassach. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze