15 kwietnia
Teatralne intermedium w getcie warszawskim było tylko jeszcze jednym elementem perfidnej taktyki łudzenia skazanych już na śmierć ofiar, płomykiem nadziei, który pozwolono im własnymi rękami zapalić, aby go zdusić, gdy w komorach gazowych duszono tych, co płomyk ten nieśli.
Czy był to tylko kaprys Ananke żydowskiego teatru, która kazała mu odrodzić się po katastrofie zagłady i trwać do dziś w Polsce?
Kaprysem na pewno nie był pierwszy wieczór pieśni żydowskich w lubelskim Domu Pereca krótko po wyzwoleniu, przeznaczony dla grupy Żydów - ocalałych więźniów obozu na Majdanku, dla wychodzących z lasu partyzantów żydowskich i tych Żydów, żołnierzy I Armii Wojska Polskiego, którzy zatęsknili za muzyką żydowską. Mało już ludzi przypomina sobie Dianę Blumental śpiewającą pieśni, które niezależnie od tekstu i melodii brzmiały wtedy dla słuchaczy jak modlitwa El mole rachamim, wysłuchana ze ściśniętym sercem.
Nie były również kaprysem, lecz wyrazem dobrze rozumianej troski o zaspokojenie potrzeb duchowych ludzi wychodzących z ukrycia, powracających z różnych obozów Trzeciej Rzeszy i tych, co wracali jako tułacze z dalekiej Syberii, Kazachstanu, Kirgizji, Uzbekistanu i innych obszarów Związku Radzieckiego, gdy działający już wtedy Centralny Komitet Żydów w Polsce znalazł siły i środki, by zadbać o ich potrzeby materialne, ale także pamiętać o ich potrzebach kulturalnych.
A więc znowu teatr. Najpierw w Łodzi, a nieco później we Wrocławiu. Te dwa miasta były na przemian siedzibą Państwowego Teatru Żydowskiego jako ośrodki skupiające największą liczbę ludności żydowskiej. Dopiero w 1955 roku PTŻ imienia Estery Rachel Kamińskiej otrzymał stałą siedzibę w Warszawie. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze