ŹYDZI POLSCY Dzieje i kultura cd.

16 kwietnia

Nie było i po dzień dzisiejszy nie jest rzeczą łatwą znalezienie dla tego teatru linii repertuarowej. Krzewić żydowską kulturę teatralną było zadaniem względnie prostym i całkowicie naturalnym w warunkach, gdy masy żydowskie były lub stać się mogły jej wyłącznym, a może tylko głównym odbiorcą. Masy rozumiane jako maksymalnie duża grupa ludzi przywiązanych do języka żydowskiego, posługujących się nim jako środkiem codziennej między sobą komunikacji, wchłaniających tworzoną w tym języku literaturę. Po kataklizmie zagłady żydowstwa polskiego z tej wielkiej kiedyś grupy pozostały żałosne resztki, z których część przestała posługiwać się swym macierzystym językiem, lub języka tego w ogóle nie znała. Wychowana była bowiem w zasymilowanym domu i polskiej szkole, w atmosferze i duchu kultury polskiej. Ludzie ci nie znali bolesnej ironii opowiadań Szaloma Alejchema  ani epickich wizji ukazanych w powieściach Szaloma Asza, zupełnie obca była im gorąca uczuciowość żydowskiej liryki i przejmujący tragizm dawnych żydowskich legend. 

I tylko teatr mógł jednym przypomnieć, innym przybliżyć ów świat ludzi i spraw odeszłych w mrok, ocalić od zapomnienia kształt wyobraźni pisarzy tworzących w przeszłości na polskiej ziemi w języku ludu żydowskiego.

Wszystko, co na ziemi tej powstało w dziedzinie kultury duchowej, jest nieodłącznym składnikiem polskiej kultury, bez względu na język, w którym zostało stworzone, i powinno być chronione, a także przekazywane pieczołowicie następnym pokoleniom jako skarb narodowego bogactwa.

Teatr żydowski potrzebny jest więc nie tylko wymierającej grupie ludzi związanych organicznie z tysiącletnią i zmieniającą swe treści w ciągu wieków kulturą żydowską, potrzebny jest całemu naszemu społeczeństwu, jak ołtarz świątyni, w której odbywa się wyrosła z szacunku dla wspólnej przeszłości liturgia polsko-żydowskiego współistnienia. cdn.

Źródło: Interpress