17 kwietnia
MUZYKA
U źródeł muzyki żydowskiej w Polsce legły dwie podstawy: kultura religijna oraz folklor.
Początki żydowskiej muzyki religijnej sięgają czasów biblijnych i dziś trudno powiedzieć, co z owych czasów przetrwało, a co nawarstwiało się na nią przez wieki, by wreszcie stworzyć jej styl i formę, melodykę i koloryt. Do muzyki religijnej przenikały różnorodne wpływy, m. in. pieśni Żydów Europy Zachodniej i Wschodniej, a także muzyka narodów, wśród których Żydzi żyli. Wędrowni kantorzy, często w otoczeniu małego chóru, będącego wokalnym akompaniamentem, przenosili dawne i nowe melodie modlitw i pieśni religijnych. Nie były one wolne od wpływów regionalnych, od folkloru - nie tylko żydowskiego. W kulturze synagogalnej improwizacje kantorów były uważane za rzecz naturalną.
Wśród kantorów indywidualności i wykształcenie muzyczne były zróżnicowane. Niektórzy posiadali wykształcenie seminaryjne, niekiedy także muzyczne. Większość szczególnie w małych miastach, uczyła się u znanych chazenów [kantorów]. Jednakże wspólną ich cechą była muzykalność i piękny i silny głos, duże uduchowienie i emocjonalność interpretacji.
Na ziemiach polskich niektórzy kantorzy cieszyli się wręcz legendarną sławą, osiągając popularność i uznanie nie tylko wiernych, ale także nieżydowskiej lity muzycznej. Do takich należał np. zaledwie 13-letni kantor Joel Dawid Jaszuński, zwany "Baal-Bejsyl" [zm. 1850 r.], którym zachwycał się Stanisław Moniuszko i inni polscy muzycy połowy XIX w.
Do rozkwitu wokalnej muzyki synagogalnej w Polsce przyczyniła się przede wszystkim, w XIX i na początku XX w., budowa nowych synagog. Im wspanialsza była świątynia, tym większe były starania o jakość wokalnej strony nabożeństw. Dzięki poprawie sytuacji materialnej społeczności żydowskiej i zasobności komitetów synagogalnych i bóżniczych wykształciła się na ziemiach polskich cała plejada kantorów stojących na poziomie najlepszych śpiewaków operowych. Wieli z nich zrobiło światową karierę, o ich zaangażowanie zabiegały zarządy wielu synagog w krajach Europy Zachodniej i obu Ameryk. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze