ŻYDZI POLSCY - Dzieje i kultura cd.

18 kwietnia

Znaczącą pozycję w dziedzinie sakralnej kultury wokalno-muzycznej osiągnęła działająca od 1978 roku do tragicznych dni okupacji hitlerowskiej Wielka Synagoga w Warszawie na Tłomackiem. Na nabożeństwa w dniach szczególnie uroczystych świąt, poza stale modlącymi się tu wiernymi, przeważnie postępowej elity żydowskiej, można było wejść tylko za specjalnymi zaproszeniami, o które często zabiegali wybitni muzycy i śpiewacy polscy, duchowni, przedstawiciele rządu. Warto też zaznaczyć, że Wielka Synagoga na Tłomackiem, jako jedna z nielicznych w Polsce, miała charakter zreformowany [tzw. niemiecki], dopuszczający obok chóru akompaniament muzyki organowej. 

W okresie międzywojennym światową sławą cieszyli się nadkantorzy i kantorzy oraz chóry także innych synagog, jak np.  im. Nożyka w Warszawie [czynnej do dziś przy ulicy Twardej], pięknej synagogi na Pradze [zniszczonej podczas okupacji], a także innych miast, jak Krakowa, Łodzi, Białegostoku, Lublina, Lwowa, Wilna.

Spośród sławnych kantorów polskich na pierwszym miejscu należy wspomnieć Gerszona Sirotę [1877-1943], nazywanego "królem kantorów" i "żydowskim Caruso". Odprawiał nabożeństwa w synagogach na Tłomackiem i u Nożyka, ale gościnnie także w innych miastach kraju i za granicą. Dość często występował na estradach koncertowych, mając w swoim repertuarze obok muzyki religijnej także świecką, m. in. arie ze znanych oper. Pozostawił liczne nagrania płytowe. Był to rzeczywiście wielki tenor dramatyczny, o dużej sile, a zarazem słodyczy głosu, mistrz koloratury. Obok wybitnego talentu posiadał gruntowne wykształcenie muzyczne i może dlatego zarzucano mu niekiedy "operową manierę". Jego muzykalność, wspaniały głos i niezwykłe zdolności improwizatorskie uważano istny "dar niebios". Na próżno sceny operowe wielu krajów zabiegały o tego wspaniałego tenora, pozostał wierny synagodze. Podczas powstania w getcie warszawskim wraz z rodziną spłonął w swoim mieszkaniu przy ulicy Wołyńskiej 6. cdn.

Źródło: Interpress