19 kwietnia
Drugim wybitnym nadkantorem Wielkiej Synagogi był od 1921 roku Mosze Kusewicki [1889 - 1965]. Śpiewał na zmianę z Sirotą. Wywoływał ekstazę i entuzjazm. Był rozrywany na gościnne odprawianie nabożeństw za granicę, nagrywany na płyty w Polsce i w Ameryce. Z pożogi wojennej uratowała go ucieczka do Związku Radzieckiego, gdzie występował jako tenor z repertuarem operowym, m. in śpiewał w Operze Gruzińskiej w Tbilisi. Po wojnie osiadł na stałe w Stanach Zjednoczonych.
Odnotujmy jeszcze kilka nazwisk najbardziej znanych polskich kantorów. Byli nimi: Eliezer Gerszowicz [1844 - 1913], Dawid Nowakowski [1848 - 1923], Jakub Szmul Morogowski [1856 - 1943], Pinchas Minkowski [1859 - 1924], Mosze Abraham Bernsztajn [1866 - 1932], Mordechaj Herszman [1886 - 1943], Pinchas Szerman [1887 - 1942], Eliahu Żołądkowski [1888 - 1942], Boruch Schorr [1904 - 1923]. Swojego rodzaju sensację w polskich synagogach wywoływał genialny kompozytor Amerykanin Josełe [Josef] Rosenblat [1880 - 1933], częsty gość w Polsce. Jego płyty do dziś są bestsellerami.
Oczywiście muzyka synagogalna nie ograniczała się tylko do działalności kantorów. Polskie synagogi słynęły z doskonałych chórów. Były to w zależności od wielkości synagogi chóry kilku, kilkunastu lub kilkudziesięcioosobowe. Np. Chór Wielkiej Synagogi w Warszawie liczył ponad sto osób i kilku solistów. Było tych chórów setki. Działały zresztą również w świeckim życiu muzycznym. Np. świetny chór przy Wielkiej Synagodze na Tłomackiem, kierowany do wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku przez Dawida Ajzensztadta, był rewolucją w swoim rodzaju. Często gościł na estradach koncertowych z repertuarem, gdzie obok muzyki religijnej znajdowały się utwory świeckie - stylizowane żydowskie pieśni ludowe, fragmenty oper i oratoriów. Występował też chór Ajzensztadta przed mikrofonami Polskiego Radia. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze