24 kwietnia
Ośrodkami żydowskiej kultury w Polsce były chóry. Jednym z nich był znakomity chór Wielkiej Synagogi na Tłomackiem, którym kierował wytrawny muzyk, kompozytor i aranżer, dyrygent, pedagog, autor popularnej żydowskiej encyklopedii muzycznej, syn szocheta [rzezaka] z Nasielska - Dawid Ajzensztadt [1890 - 1942]. Pierwsze kroki stawiał w chórze znanego kantora Z Nowego Dworu - Eliezera Boruchowicza, następnie śpiewał u boku słynnych kantorów Rygi, Wilna, Rostowa, Berlina, a od 1921 roku Warszawy. Chór Wielkiej Synagogi pod jego kierunkiem był ozdobą nie tylko każdego nabożeństwa, ale wielu koncertów świeckich. Gdy w 1935 roku w Operze Warszawskiej miała się odbyć prapremiera opery włoskiego kompozytora [zresztą Żyda z pochodzenia], Lodovico Rocca Dybuk, do stolicy zawitał autor i w sobotę udał się do Wielkiej Synagogi, by posłuchać kantora i chóru. Chór Ajzensztadta tak niesłychanie zafascynował włoskiego kompozytora, że zażądał od dyrekcji Opery, by chór ten śpiewał w prologu i epilogu jego opery - co też się stało. Ajzensztadt był także utalentowanym kompozytorem, m. in. był autorem muzyki do dramatu Leiwika Golem, wystawionego w 1928 roku w Teatrze Polskim w Warszawie. Przez pewien czas Ajzensztadt prowadził również Chór Grossera - socjalistycznego Bundu. W getcie warszawskim był jednym z dyrygentów Żydowskiej Opery Symfonicznej. Zginął w Treblince wraz ze swoja 21-letnią córką Marysią, śpiewaczką o pięknym głosie i niezwykłej muzykalności, nazywaną "Słowikiem getta".
Znakomitych chórów żydowskich w Polsce w okresie międzywojennym było wiele, miało swój chór prawie każde miasto. Świetny był łódzki chór Hazomir, założony przez Gerszona Lewina, prowadzony przez wiele lat przez IcchakaZaksa. Ambitny ten zespół własnymi siłami wystawił nawet operę Verdiego Traviata. Historycy kultury żydowskiej w Polsce słusznie uważają, że "w złotym łańcuchu" żydowskiej kultury muzycznej - powszechne śpiewanie było naturalna potrzebą. cdn.
Źródło: Interpress
Komentarze
Pokaż komentarze